en	The Programme Accessibility Plus is a governmental initiative, the implementation of which rests mainly on the shoulders of the entire Council of Ministers.
pl	Program Dostępność Plus jest inicjatywą rządową, której realizacja spoczywa przede wszystkim na barkach całej Rady Ministrów.

en	It will be coordinated by the competent minister in charge of investments and economic development but many activities depend on the activity and involvement of particular resorts responsible for specified public policies.
pl	Jego koordynacja będzie prowadzona przez ministra właściwego ds. inwestycji i rozwoju, ale wiele działań zależy od aktywności i zaangażowania poszczególnych resortów, odpowiedzialnych za prowadzenie określonych polityk publicznych.

en	Due to the fact that changes in accessibility are necessary in the spheres of everyday life of every citizen, the improvement in the quality of infrastructure, communication or transport will be possible most of all thanks to the engagement of specific local governments, city and town authorities or entrepreneurs responsible for rendering a specific kind of public or universal services.
pl	Ze względu na fakt, że zmiany w zakresie dostępności konieczne są w sferach codziennego funkcjonowania każdego obywatela, poprawa jakości infrastruktury, komunikacji czy transportu będzie możliwa przede wszystkim dzięki zaangażowaniu konkretnych samorządów, włodarzy miast i miasteczek czy przedsiębiorców,

en	At the same time the accessibility improvement cannot take place without the voice of the most interested persons – beneficiaries of the Programme.
pl	Jednocześnie poprawa dostępności nie może się odbyć bez głosu osób najbardziej zainteresowanych – beneficjentów Programu.

en	It is the experience, knowledge and competences of individual persons and their representatives – associations, unions or foundations acting for people with disabilities or seniors that will constitute a significant resource for the Programme implementation.
pl	To właśnie doświadczenie, wiedza i kompetencje osób indywidualnych i ich przedstawicieli – stowarzyszeń, związków czy fundacji działających na rzecz osób z niepełnosprawnościami czy seniorów stanowić będzie istotny zasób dla realizacji Programu.

en	All Activities planned in the programme should be implemented with the participation of or with the engagement and cooperation with non-governmental organizations – also through commissioning them specific tasks for the implementation in the competition procedure.
pl	Wszystkie Działania zaplanowane w Programie powinny zostać zrealizowane z udziałem lub przy zaangażowaniu i współpracy z organizacjami pozarządowymi – również poprzez zlecanie im w trybie konkursowym określonych zadań do realizacji.

en	WHICH EFFECTS WERE PLANNED?
pl	JAKIE ZAPLANOWANO EFEKTY?

en	As a result of the Programme implementation until 2025:
pl	W wyniku realizacji Programu do roku 2025:

en	The space will be accessible for everyone
pl	Przestrzeń będzie dostępna dla wszystkich

en	About 1 000 places and public utility buildings in which architectural, technical and communication barriers were eliminated;
pl	Około 1 000 miejsc i budynków użyteczności publicznej, w których zniesiono bariery architektoniczne, techniczne i komunikacyjne;

en	Regular improvement in the existing infrastructure and surrounding (main stations, stops, parks, sidewalks);
pl	Systematyczna poprawa istniejącej infrastruktury i otoczenia (dworce, przystanki, parki, chodniki);

en	Newly constructed public utility buildings and multifamily housing buildings are accessible;
pl	Dostępne nowo budowane budynki użyteczności publicznej i mieszkalnictwa wielorodzinnego;

en	Newly purchased buses and trams are accessible
pl	Dostępne nowo zakupione autobusy i tramwaje;

en	100 municipalities in which the quality of public space (elimination of barriers) was improved
pl	100 gmin, w których poprawiono jakość przestrzeni publicznej (likwidacja barier);

en	Accessible Internet websites of all offices and institutions;
pl	Dostępne strony internetowe wszystkich urzędów i instytucji;

en	At least half of air time in TV accessible for everyone.
pl	Dostępna dla wszystkich co najmniej połowa czasu antenowego w TV.

en	DIAGNOSIS
pl	DIAGNOZA

en	WHAT IS A CURRENT VIEW of ACCESSIBILITY IN POLAND?
pl	JAKI JEST OBECNY OBRAZ DOSTĘPNOŚCI W POLSCE?

en	The most important challenges in the accessibility area:
pl	Najważniejsze wyzwania w obszarze dostępności:

en	ambiguous and insufficient legal provisions on construction, architecture and public space, line infrastructure, lack of cohesive accessible standards applicable in the whole country;
pl	niejednoznaczne i niewystarczające przepisy prawne w zakresie budownictwa, architektury i przestrzeni publicznej, infrastruktury liniowej, brak spójnych standardów dostępności obowiązujących w całym kraju;

en	the majority of the existing buildings of multi-family housing unadapted to various needs of inhabitants;
pl	nieprzystosowanie większości istniejących budynków mieszkalnictwa wielorodzinnego do różnych potrzeb mieszkańców;

en	lack of effective control mechanisms, lack of sanctions regime, low awareness of requirements related to accessibility;
pl	brak skutecznych mechanizmów kontrolnych, brak systemu sankcji, niska świadomość wymagań związanych z dostępnością;

en	lack of the sufficient number of public transport vehicles for the service of people with disabilities and systemic solutions for the individual mobility of people with disabilities;
pl	brak wystarczającej liczby pojazdów transportu zbiorowego do obsługi osób z niepełnosprawnościami oraz systemowych rozwiązań na rzecz indywidualnej mobilności osób z niepełnosprawnościami;

en	facilities and devices unadapted to the needs of public transport (railway main stations, ticket offices, ticket machines);
pl	niedostosowanie obiektów i urządzeń dla potrzeb transportu publicznego (dworce, kasy, biletomaty);

en	lack of the integrated transport management system in the service of people with special needs;
pl	brak zintegrowanego systemu zarządzania transportem w zakresie obsługi osób o szczególnych potrzebach;

en	schools and universities (infrastructure, equipment, markings, lacks in qualification of employees, security matters) unadapted to the needs of pupils, students and staff with disabilities;
pl	nieprzystosowanie szkół i uczelni (infrastruktura, wyposażenie, oznaczenia, braki w wykwalifikowaniu pracowników, kwestie bezpieczeństwa) do potrzeb uczniów, studentów i personelu z niepełnosprawnościami;

en	dominant segregationist education which causes the decrease in social skills and results in the failure of acquiring qualifications which are sufficient for undertaking more ambitious employment;
pl	dominujące kształcenie o charakterze segregacyjnym, które powoduje obniżenie umiejętności społecznych i skutkuje porażką w nabyciu kwalifikacji, które wystarczą do podjęcia pracy o ambitniejszym charakterze;

en	limited access to high quality social services;
pl	ograniczony dostęp do wysokiej jakości usług społecznych;

en	low level of accessibility to websites and Internet applications as well as multimedia materials (films, audio recordings);
pl	niski poziom dostępności stron i aplikacji internetowych oraz materiałów multimedialnych (filmów, nagrań audio);

en	little use of new communication technologies to solve problems of people with disabilities;
pl	niewielkie wykorzystanie nowych technologii komunikacyjnych do rozwiązywania problemów osób z niepełnosprawnościami;

en	lack or insufficient number of healthcare facilities which are physically and communicationally accessible;
pl	brak lub niewystarczająca liczba dostępnych placówek służby zdrowia, pod względem fizycznym i komunikacyjnym;

en	small amount of airtime in television dedicated to people with disabilities containing, inter alia, audiodescription, subtitles for the deaf, live subtitles, Polish sign language interpreter, unattractive broadcasting times;
pl	niewielka ilość czasu antenowego w telewizji, dedykowanego osobom z niepełnosprawnościami, zawierającego między innymi audiodeskrypcję, napisy dla niesłyszących, napisy na żywo, tłumacza polskiego języka migowego; nieatrakcyjne pory emisji;

en	inaccessibility of recreation and leisure areas, e.g. parks, beaches, bathing waters, tourist routes;
pl	niedostępność miejsc rekreacji i wypoczynku na przykład parków, plaż, kąpielisk, tras turystycznych;

en	low accessibility of cultural institutions, cultural events and lack of staff preparation;
pl	niska dostępność instytucji kultury, wydarzeń kulturalnych oraz brak przygotowania personelu;

en	difficulty in gaining access to the information on physical space accessibility, digital reality, information and communication systems, products and services;
pl	utrudniony dostęp do informacji na temat dostępności przestrzeni fizycznej, rzeczywistości cyfrowej, systemów informacyjno-komunikacyjnych, produktów i usług;

en	lack or limited possibility of official communication in the alternative form (including printed matters, leaflets, templates of letters, forms, applications).
pl	brak lub ograniczona możliwość komunikacji urzędowej w formie alternatywnej (w tym druków, ulotek, wzorów pism, formularzy, wniosków).

en	ARCHITECTURE
pl	ARCHITEKTURA

en	The real image of accessibility of space and urbanised environment is reflected by the random research conducted by state institutions and social organisations.
pl	Rzeczywisty obraz dostępności przestrzeni i środowiska zurbanizowanego przedstawiają wyrywkowe badania prowadzone przez instytucje państwowe i organizacje społeczne.

en	The scope of accessibility of public utility facilities is shown e.g. by the research carried out by the Mazovian Centre of Social Policy.
pl	Zakres dostępności obiektów użyteczności publicznej pokazuje na przykład badanie Mazowieckiego Centrum Polityki Społecznej.

en	The analysis conducted in poviats of the Mazowieckie Voivodeship revealed that only 9% of public utility facilities are fully accessible to people with disabilities.
pl	Analiza wykonana w powiatach województwa mazowieckiego wykazała, że całkowicie dostępne dla osób z niepełnosprawnościami jest tylko 9% obiektów użyteczności publicznej.

en	Furthermore, controls of the Supreme Chamber of Control conducted in 2012 in the Podlaskie Voivodeship identified the lack of accessibility.
pl	Brak dostępności stwierdziły także kontrole Najwyższej Izby Kontroli z 2012 roku przeprowadzone w województwie podlaskim.

en	121 public utility facilities put in use in the years 2009-2011 and in the first half of 2012 were examined in terms of accessibility.
pl	Przebadano pod kątem dostępności 121 obiektów użyteczności publicznej oddanych do użytkowania w latach 2009-2011 i pierwszej połowie 2012 roku.

en	Among them as many as 110 (91%) is not accessible to people with disabilities.
pl	Wśród tych obiektów aż 110 (91%) nie jest dostępnych dla osób z niepełnosprawnościami.

en	There is still a shortage of studies and analyses presenting the scale of the problem in small towns and in the country where the level of accessibility is significantly lower.
pl	Brakuje badań i analiz przedstawiających skalę problemu w małych miastach i na wsi, gdzie poziom dostępności jest zdecydowanie niższy.

en	The fundamental problem is the fact that there are no detailed standards which would be compliant with principles of universal design and no efficient mechanisms guaranteeing the implementation of accessibility in new facilities and spaces.
pl	Zasadniczym problemem jest brak szczegółowych standardów, które byłyby zgodne z zasadami projektowania uniwersalnego oraz brak skutecznych mechanizmów kontrolnych, gwarantujących realizację dostępności dla nowych obiektów i przestrzeni.

en	Poland as one of four European countries does not have legally adopted accessibility standards.
pl	Polska jako jedno z czterech państw europejskich nie ma prawnie przyjętych standardów dostępności.

en	Accessibility standards are introduced locally (in selected cities).
pl	standardy dostępności, choć są istotnym krokiem naprzód, są często niespójne,

en	Although they are a significant step forward, they are often inconsistent, hinder orientation of people with disabilities and they do not provide the predictability of solutions.
pl	utrudniają osobom z niepełnosprawnościami orientację i nie zapewniają przewidywalności rozwiązań.

en	Legislation is limited to the elimination of barriers in the access to the space and buildings through its introduction in the Act Construction Law which requires that necessary conditions for use of the public utility facilities and housing multifamily buildings by disabled persons be ensured.
pl	Ustawodawstwo ogranicza się do likwidacji barier w dostępie do przestrzeni i budynków, poprzez wprowadzenie w ustawie Prawo Budowlane przepisu, który wymaga zapewnienia niezbędnych warunków do korzystania z obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowego budownictwa wielorodzinnego przez osoby niepełnosprawne.

en	The interpretation of this provision often refers only to providing physical access without providing equal access.
pl	Interpretacja tego zapisu odnosi się często jedynie do zapewnienia fizycznego dostępu, bez zapewnienia dostępu równoprawnego.

en	Investors of inaccessible facilities frequently believe that providing third parties’ assistance in managing for example threshold or a few entrance stairs eliminates the problem of people with disabilities.
pl	Inwestorzy niedostępnych obiektów żyją często w przekonaniu, że zapewnienie pomocy osób trzecich przy pokonaniu na przykład progów lub kilku schodów wejściowych, eliminuje problem osób z niepełnosprawnościami.

en	For the majority of people the freedom of movement on foot in the public space (not only in facilities) is a key element of accessibility in the public space.
pl	Dla większości osób kluczowym elementem dostępności w przestrzeni publicznej jest swoboda poruszania się pieszo w przestrzeni publicznej (nie tylko w obiektach).

en	It is the most natural, the cheapest and accessible mobility mode for the widest group of users.
pl	Jest to najbardziej naturalny, najtańszy i dostępny dla najszerszej grupy użytkowników sposób przemieszczania się.

en	For the majority of people with special needs it is basic and sometimes the only possible one.
pl	Dla większości osób o szczególnych potrzebach podstawowy a często jedyny możliwy.

en	However, in the entire country the quality of infrastructure for pedestrians is very low.
pl	Tymczasem w całym kraju jakość infrastruktury pieszej jest bardzo niska.

en	Sidewalks are in bad technical condition, they are narrow, occupied by poles and parked cars, traversed by curbs.
pl	Chodniki są w złym stanie technicznym, wąskie, zajęte przez słupy i parkujące samochody, przecięte krawężnikami.

en	In many places they are not continuous.
pl	W wielu miejscach nie zachowują ciągłości.

en	Such barriers prevent people with special needs from exercising their right to move.
pl	Takie bariery uniemożliwiają osobom ze szczególnymi potrzebami korzystanie z prawa do poruszania się.

en	At the same time funding of infrastructure for pedestrians and cycling infrastructure is at the low level – for example in Warsaw it is only 2% of all expenditures on transport, while the United Nations Environment Programme recommends the level of 20%.
pl	Jednocześnie finansowanie infrastruktury pieszej i rowerowej jest na niskim poziomie – na przykład w Warszawie to zaledwie 2% wszystkich wydatków na transport, przy zaleceniach Programu Środowiskowego ONZ na poziomie 20%.

en	The provision of the pedestrian accessibility taking into consideration the line infrastructure is a condition of comfortable and safe mobility for all users.
pl	Zapewnienie dostępności pieszej z uwzględnieniem infrastruktury liniowej to warunek wygodnego i bezpiecznego poruszania się wszystkich użytkowników.

en	Architectural accessibility concerns not only public space but to an even larger extent, a flat in which the first barriers making the independent life impossible may exist.
pl	Dostępność architektoniczna dotyczy nie tylko przestrzeni publicznej, ale w jeszcze większym stopniu mieszkania, w którym mogą istnieć pierwsze, uniemożliwiające niezależne życie bariery.

en	Families with people with disabilities have greater difficulties in satisfying housing needs than other households without such people.
pl	Rodziny z osobami z niepełnosprawnościami mają większe trudności z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych niż gospodarstwa domowe bez tych osób.

en	It is related to the necessity of providing care.
pl	Związane jest to z koniecznością zapewnienia opieki.

en	Low incomes cause the problem of buying or renting a flat on market conditions.
pl	Niskie dochody powodują problem z nabyciem lub wynajmem mieszkania na warunkach rynkowych.

en	In 2015 over 36 thous. people with certificate of disability applied for a subsidy to the elimination of architectural barriers in communication and technical ones from the funds of the State Fund for Rehabilitation of Disabled Persons – the certificate is a condition of granting the subsidy.
pl	W 2015 roku o dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych, w komunikowaniu się i technicznych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych ubiegało się ponad 36 tys. osób z orzeczeniem o niepełnosprawności – orzeczenie jest warunkiem przyznania dofinansowania.

en	Over 17 thous. obtained the support.
pl	Wsparcie otrzymało ponad 17 tys.

en	This shows how large the scale of needs is, which due to the ageing population will be still increasing.
pl	Pokazuje to jak duża jest skala potrzeb, które w związku ze starzeniem społeczeństwa będą wciąż rosnąć.

en	Public authorities should provide the preferential treatment of families with children with disabilities through the easier access to council flats, flats in the Communal Building Societies as well as flats and forms of support provided for in the National Housing Programme.
pl	Władze publiczne powinny zapewnić preferencyjne traktowanie rodzin z dziećmi z niepełnosprawnościami, poprzez łatwiejszy dostęp do mieszkań komunalnych, mieszkań w towarzystwach budownictwa społecznego oraz mieszkań i form wsparcia przewidzianych w Narodowym Programie Mieszkaniowym.

en	Public transport is a more efficient and cheaper mode of transport.
pl	Transport publiczny to wydajniejszy i tańszy środek komunikacji.

en	Rail, bus transport or – in some larger cities – trams play a special role in it.
pl	Szczególną rolę odgrywa w nim kolej, przewozy autobusowe czy – w niektórych większych miastach – tramwaje.

en	However, the fundamental problem is the accessibility of public transport – understood as the possibility to easily reach the stop but also as the use of the same mode of public transport without barriers.
pl	Podstawowym problemem jest jednak dostępność komunikacji publicznej – rozumiana jako możliwość łatwego dotarcia do przystanku, ale także korzystanie bez barier z samego środka komunikacji publicznej.

en	Nowadays there are 2.7 thous. main stations open for the passenger traffic in total (managed by PLK as platforms with accessways), from which 1.7 thous. Is accessible for people with reduced mobility.
pl	Obecnie czynnych dla ruchu pasażerskiego stacji jest łącznie ponad 2,7 tys.(zarządzanych przez PLK jako peronów z drogami dojścia), z czego ponad 1,7 tys. jest dostępnych dla osób o ograniczonej możliwości poruszania się.

en	Non-governmental organizations estimate that about 80% of main stations, passenger stations are not adapted to the needs of passengers with disabilities, seniors, parents with prams and all those who have different needs.
pl	Organizacje pozarządowe szacują, że około 80% dworców, stacji pasażerskich jest niedostosowanych do potrzeb pasażerów z niepełnosprawnościami, seniorów, rodziców z wózkami dziecięcymi i wszystkich tych, którzy mają różne potrzeby.

en	There are no Braille inscriptions, voice announcements, slipways, elevators and ramps.
pl	Brakuje brajlowskich napisów, komunikatów głosowych, pochylni, wind i ramp.

en	However, the problem is not only their absence but also their low effectiveness and poor reliability.
pl	Problemem jest jednak nie tylko ich brak, ale także ich niska

en	Furthermore, there are no detailed provisions obliging public carriers to purchase and use fully accessible fleet.
pl	Jak wykazały badania wind i podnośników w Warszawie, jak też wzdłuż linii kolejowych, znaczący odsetek tych urządzeń regularnie nie działa.

en	Public transport organisers are responsible for creating transport plans taking into consideration the needs of passengers with disabilities.
pl	Zastrzeżenia dotyczą braku albo niewłaściwego stosowania udogodnień dla osób z niepełnosprawnościami na przystankach komunikacyjnych.

en	This process
pl	Organizatorzy transportu publicznego mają obowiązek tworzenia planów transportowych uwzględniających potrzeby pasażerów z niepełnosprawnościami.

en	is ongoing and it is not known when fully positive results will be achieved.
pl	Proces ten trwa i nie wiadomo kiedy osiągnięte zostaną w pełni pozytywne efekty.

en	For example, until 2023 PKP Intercity plans to increase the amount of the rolling stock accessible for passengers with reduced mobility by 70 railway cars and 12 electric traction units (in 2016 the company had 107 railway cars and 74 electric traction units with wheelchair space).
pl	Dla przykładu PKP Intercity do 2023 roku planuje zwiększyć ilość taboru dostępnego dla pasażerów o ograniczonych możliwościach poruszania się o 70 sztuk wagonów oraz 12 sztuk elektrycznych zespołów trakcyjnych (w 2016 roku spółka posiadała 107 wagonów i 74 elektryczne zespoły trakcyjne z miejscami na wózki inwalidzkie).

en	There is a significant disproportion between regions in Poland.
pl	Pozostaje istotna dysproporcja pomiędzy regionami w Polsce.

en	As it was shown in the Analysis of the Office for Railway Transport in the Dolnośląskie Voivodeship 24% of the rolling stock is accessible for persons with disabilities, whereas in the Podlaskie Voivodeship it is as many as 93%.
pl	Jak wskazano w Analizie Urzędu Transportu Kolejowego w województwie dolnośląskim 24% taboru jest dostępna dla osób z niepełnosprawnościami, w województwie podlaskim aż 93%.

en	The majority of carriers, in particular the out-of-town bus transport do not have an accessible fleet and do not suffer any consequences due to this fact.
pl	Większość przewoźników, szczególnie zamiejscowy transport autobusowy, nie ma dostępnego taboru i nie ponosi z tego tytułu żadnych konsekwencji.

en	Furthermore, in the city and regional bus transport there is no control institution similar to the Office for Railway Transport.
pl	Ponadto w transporcie autobusowym miejskim i regionalnym brakuje instytucji kontrolnej podobnej do Urzędu Transportu Kolejowego.

en	Although the transport in many Polish cites better and better responds to the needs of persons with special needs it still faces a lot of challenges such as low awareness of the accessibility in these areas.
pl	Choć komunikacja w wielu polskich miastach coraz lepiej odpowiada na potrzeby osób o szczególnych potrzebach to wciąż, stoi przed nią wiele wyzwań, jak niska świadomość dostępności w tych obszarach.

en	The accessibility of transport is not only the collective public transport but also specialised, individual and private transport.
pl	Dostępność transportu to nie tylko zbiorowy transport publiczny ale także transport specjalistyczny, indywidualny i prywatny.

en	In the case of the first one, in many cities there are organised carriages of persons with disabilities.
pl	W przypadku pierwszego, w wielu miastach funkcjonują zorganizowane przewozy osób z niepełnosprawnościami.

en	Such a solution is particularly useful for people in wheelchairs.
pl	To rozwiązanie jest szczególnie przydatne dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich.

en	Unfortunately, due to the increasing demand for such kind of services related to the growing number of dependants in the society, the supply of special transport services is insufficient.
pl	Niestety ze względu na rosnący popyt na tego rodzaju usługi związany z rosnącą liczbą osób niesamodzielnych w społeczeństwie, podaż usług transportu specjalnego jest niewystarczająca.

en	There are not systemic solutions, uniform for the whole country.
pl	Brakuje rozwiązań systemowych, jednolitych dla całego kraju.

en	The same situation is in the case of the private transport accessibility although, as studies show, in the case of the elderly and persons with disabilities the car is the best mode of transport giving opportunities for independence.
pl	Podobnie sytuacja przedstawia się w przypadku dostępności transportu prywatnego, choć jak pokazują badania w przypadku osób starszych i osób z niepełnosprawnościami samochód to najlepszy środek komunikacji, dający szanse na niezależność.

en	It is necessary to initiate undertakings and projects systemically solving the problems related to mobility of people with disabilities.
pl	Niezbędne jest inicjowanie przedsięwzięć i projektów rozwiązujących w sposób systemowy problemy mobilności osób z niepełnosprawnościami.

en	EDUCATION
pl	EDUKACJA

en	Poland by ratifying the Convention on the Rights of Persons with Disabilities has recognised the right of persons with disabilities to education and undertaken to provide the system enabling the inclusion at all levels of education, without discrimination and on an equal basis with others.
pl	Polska ratyfikując Konwencje o prawach osób niepełnosprawnych, uznała prawo osób z niepełnosprawnościami do edukacji i zobowiązała się zapewnić system umożliwiający włączenie na wszystkich poziomach kształcenia, bez dyskryminacji i na zasadzie równości z innymi.

en	Conditions of education of pupils and students with disabilities are changing for the better.
pl	Warunki kształcenia uczniów i studentów z niepełnosprawnościami zmieniają się na lepsze.

en	However, their pace is regarded as insufficient.
pl	Tempo zmian jest oceniane jednak jako niewystarczające.

en	The situation is particularly difficult in smaller towns and in rural areas where expenditures on the education of children with disabilities are lower.
pl	Sytuacja jest szczególnie trudna w mniejszych miastach i na obszarach wiejskich, gdzie nakłady na edukację dzieci z niepełnosprawnościami są

en	In the case of academic education – as the Commissioner for Human Rights points out – students with disabilities are educated by the same lecturers, at the same universities and in the same groups as their peers without disabilities.
pl	W przypadku edukacji akademickiej – jak wskazuje Rzecznik Praw Obywatelskich - studenci z niepełnosprawnościami są kształceni przez tych samych wykładowców, na tych samych uczelniach i wspólnych zajęciach z ich pełnosprawnymi rówieśnikami.

en	Despite of the positive changes the percentage of students with disabilities is marginal (1.8%).
pl	Pomimo pozytywnych przemian odsetek niepełnosprawnych studentów jest znikomy (1,8%).

en	In 2017/2018 over 27 thous. students with disabilities studied on Polish universities.
pl	W 2017/2018 roku na polskich uczelniach wyższych studiowało ponad 27 tysięcy studentów z niepełnosprawnościami.

en	In order to maintain the positive trend and create truly equal opportunities for students with disabilities it is necessary to create architectural and communication conditions as well as to overcome mental barriers of the academic community.
pl	Dla utrzymania pozytywnego trendu i stworzenia studentom z niepełnosprawnościami prawdziwie równych szans konieczne jest stworzenie warunków architektonicznych, komunikacyjnych, ale także pokonywanie barier o charakterze mentalnym w społeczności akademickiej.

en	The majority of scientific institutions are not prepared for the implementation of research programmes related to the development of products and services for users with various needs.
pl	Instytucje naukowe nie są w większości przygotowane do realizacji programów badawczych z zakresu rozwoju produktów i usług dla użytkowników z różnymi potrzebami.

en	The activities of national, self-governmental, business and educational entities should focus on the introduction of universal design principles as the element of improving the quality of functioning of people with mobility and perception restrictions.
pl	Kierunkiem działań podmiotów krajowych, samorządowych, gospodarczych i edukacyjnych powinno być wprowadzanie zasad projektowania uniwersalnego, jako elementu poprawy jakości funkcjonowania osób z ograniczeniami mobilności i percepcji.

en	Thinking in line with the universal design – regardless of the fact which aspect of reality it concerns – should be included into the canon of curricula in the fields of study of – inter alia, architecture, engineering, information technology as well as humanities – journalism and communication, Polish Studies, pedagogy, law and administration as well as linguistic fields of study specializing in translation.
pl	Myślenie w kategoriach projektowania uniwersalnego – niezależnie od tego jakiego aspektu rzeczywistości dotyczy – powinno znaleźć się wśród kanonu podstaw programowych nauczania w kierunkach – między innymi architektury, inżynierii, informatyki, ale także humanistycznych - dziennikarstwa i komunikacji, polonistyki, pedagogiki, prawa i administracji oraz kierunków lingwistycznych specjalizujących się w przekładzie.

en	Nowadays in the educational law there is no position of the assistant of the pupil with special educational needs.
pl	Obecnie w prawie oświatowym nie istnieje stanowisko asystenta ucznia ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

en	However, the provisions apply to the employment of persons who support teachers in the organisation of education of pupils with disabilities in the education system units.
pl	Przepisy regulują natomiast zatrudnienie w jednostkach systemu oświaty osób, które wspomagają nauczycieli w organizacji kształcenia uczniów z niepełnosprawnościami.

en	The need to provide care by the pupil’s assistant may result from the problems in independent and safe moving around the kindergarten or school, performing self-service activities or functioning in the group due to the manifestation of difficult behaviours.
pl	Potrzeba w zakresie zapewnienia opieki ze strony asystenta ucznia może wynikać z problemów w samodzielnym i bezpiecznym poruszaniu się na terenie przedszkola lub szkoły, wykonywaniem czynności samoobsługowych czy funkcjonowaniem w grupie, w związku z przejawami trudnego zachowania.

en	The above-mentioned difficulties in functioning may arise from both disability and developmental disorder or be of an adaptive nature, related to experiencing a traumatic situation by the pupil. This is why the need of providing the pupil’s assistant should result from the evaluation of his functioning in a particular kindergarten or school environment.
pl	Powyższe trudności w funkcjonowaniu mogą wynikać zarówno z niepełnosprawności, jak i zaburzeń rozwojowych lub mieć charakter adaptacyjny, związany z przeżyciem przez ucznia sytuacji traumatycznej, dlatego potrzeba zapewnienia asystenta ucznia powinna wynikać z oceny jego funkcjonowania w konkretnym środowisku przedszkolnym lub szkolnym.

en	In mainstream kindergartens and schools it is necessary to provide well-qualified staff implementing caring tasks and supporting activities of teachers and specialists running classes with pupils with special educational needs.
pl	Niezbędne jest zapewnienie w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych odpowiednio przygotowanej kadry realizującej zadania opiekuńcze i wspierającej działania nauczycieli i specjalistów prowadzących zajęcia z uczniami ze specjalnymi potrzebami.

en	People aged 65 or more use a computer definitely less frequently than the general population.
pl	Osoby w wieku 65 lat i więcej zdecydowanie rzadziej korzystają z komputera niż ogół społeczeństwa.

en	Regarding the question “How often do you use a computer?” in 2017 only 13% of seniors responded “every day or almost every day” (for comparison, this percentage amounted to 60% in the case of the total number of people aged 16 or more).
pl	Na pytanie „Jak często korzysta Pan/Pani z komputera?” w 2017 roku jedynie 13% seniorów odpowiedziało „codziennie lub prawie codziennie” (dla porównania procent ten w przypadku ogółu osób w wieku powyżej 16 lat wynosił 60%).

en	As many as 2/3 of people aged 65 or more do not use the Internet at all.
pl	Aż 2/3 osób powyżej 65 lat w ogóle nie używa Internetu.

en	This fact may be influenced by the lack of accessibility and usability of Internet websites and sometimes even no need to use a computer and new technologies.
pl	Wpływ na ten fakt może mieć brak dostępności i użyteczności stron internetowych, a niekiedy wręcz brak potrzeby korzystania z komputera i nowych technologii.

en	Furthermore, no opportunity to access the Internet is often an obstacle, caused by either a physical lack of the broadband infrastructure enabling the use of the services or the economic barrier making the purchase of such services impossible.
pl	Przeszkodą jest też często brak możliwości dostępu do Internetu, spowodowany albo fizycznym brakiem infrastruktury szerokopasmowej umożliwiającej korzystanie z usług, albo bariera ekonomiczna uniemożliwiająca zakup tych usług.

en	As far as people with disabilities are concerned, they have the same needs in the digital communication area as people without disabilities.
pl	Jeśli chodzi o osoby z niepełnosprawnościami to mają one takie same potrzeby w obszarze komunikacji cyfrowej, co osoby pełnosprawne.

en	They want to function as everyone and be participants of social life.
pl	Chcą funkcjonować jak wszyscy, być uczestnikami życia społecznego.

en	The digital space is the area which as one of the few has specified and unified accessibility standard (WCAG 2.0, which nowadays is upgraded to 2.1 version and will be ultimately developed to 3.0 version).
pl	Przestrzeń cyfrowa, jest obszarem który jako jeden z nielicznych posiada sprecyzowany i zunifikowany standard dostępności (WCAG 2.0, który już dziś jest aktualizowany do wersji 2.1, a docelowo będzie rozwijany do wersji 3.0).

en	The requirement of providing compliance with WCAG 2.0 at the AA level was incorporated into the Regulation of the Council of Ministers on National Interoperability Frameworks.
pl	Wymóg zapewnienia zgodności z WCAG 2.0 na poziomie AA został uwzględniony w Rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności.

en	Not all institutions manage to fulfil this task.
pl	Nie wszystkim instytucjom udaje się wywiązać z tego zadania.

en	In 2017 the level of accessibility of the public administration websites examined by non-governmental organizations rose to 47.8% and this is a great progress in relation to 2015 (only 13%).
pl	W 2017 roku poziom dostępności serwisów administracji publicznej badanych przez organizacje pozarządowe wzrósł do 47,8% i jest to ogromny postęp w stosunku do 2015 roku (zaledwie 13%).

en	In 2018, six years have passed since the entry into force of the above-mentioned regulation and three years from the introduction of the obligation to adapt existing ITC systems and provide accessibility for new ones.
pl	W 2018 roku mija sześć lat od wejścia w życie wyżej wymienionego rozporządzenia i trzy lata od wprowadzenia obowiązku dostosowania istniejących systemów teleinformatycznych i zapewnienia dostępności dla nowych.

en	Therefore, it seems that the pace of changes in e-administration is too slow.
pl	Wydaje się więc, że tempo zmian w e-administracji jest zbyt wolne.

en	Furthermore, it should be remembered about the still valid need of the work on materials placed on the Internet websites.
pl	Trzeba także pamiętać o wciąż aktualnej potrzebie pracy nad materiałami zamieszczanymi w serwisach internetowych.

en	Similarly as in the case of the architectural and transport accessibility – the legislator did not introduce financial penalties or other sanctions for an infringement of the law.
pl	Podobnie jak w przypadku dostępności architektonicznej i transportowej – ustawodawca nie wprowadził kar finansowych ani innych sankcji za naruszenie prawa.

en	The obligation of using WCAG 2.0 at the AA level was also imposed on telecommunications operators with a transitional period of two years.
pl	Obowiązek stosowania WCAG 2.0 na poziomie AA nałożono także na operatorów telekomunikacyjnych z dwuletnim okresem przejściowym.

en	In this sphere changes in accessibility of websites are too slow as well.
pl	W tej sferze zmiany w zakresie dostępności stron również postępują zbyt wolno.

en	According to the data of the Office of Electronic Communications, only 30% of the Internet websites of the largest telecommunication entrepreneurs partly fulfil the WCAG requirements. HEALTH
pl	Z danych Urzędu Komunikacji Elektronicznej wynika, że jedynie 30% stron www największych przedsiębiorców telekomunikacyjnych spełnia częściowo te wymogi WCAG.

en	Firstly, the steady maintenance of status quo due to too high political, institutional, financial risk brought by the change.
pl	Po pierwsze, konsekwentne utrzymywanie statusu quo ze względu na zbyt duże ryzyko polityczne, instytucjonalne, finansowe, które niesie zmiana.

en	Secondly, the introduction of new systemic solutions, usually intervention and incoherent ones which despite of significant financial outlays (PFRON funds, European funds) do not ultimately bring politically and socially expected effects.
pl	Po drugie wprowadzanie nowych rozwiązań systemowych, najczęściej interwencyjnych i niespójnych, które pomimo istotnych nakładów finansowych (środki PFRON, środki europejskie), docelowo nie przynoszą oczekiwanych politycznie i społecznie efektów.

en	For example, one can mention educational activities or those activating people with disabilities, which, among other things, due to limitations arising from the lack of accessibility in the immediate environment, do not bring the expected change.
pl	Dla przykładu można wymienić działania edukacyjne lub aktywizujące osoby z niepełnosprawnościami, które między innymi ze względu na ograniczenia wynikające z braku dostępności w najbliższym otoczeniu, nie przynoszą oczekiwanej zmiany.

en	Furthermore, the barriers of urbanised environment increase the scope of support necessary for a given person and result in costs for the state budget.
pl	Bariery środowiska zurbanizowanego zwiększają też zakres wsparcia niezbędnego danej osobie i skutkują kosztami dla budżetu państwa.

en	For example, including even larger number of care services and support in the 24 hour care facilities as a last resort.
pl	Przykładowo wliczając choćby większą liczbę godzin usług opiekuńczych, a w ostateczności wsparcie w placówce opieki całodobowej.

en	The improvement of social integration and creation of society of equal opportunities depends to a large extent on the implementation of accessibility.
pl	Poprawa integracji społecznej i stworzenie społeczeństwa równych szans, zależne jest w znacznym stopniu od wdrożenia dostępności.

en	The improved accessibility of surrounding and physical environment, communication or services is still too slow in Poland.
pl	Poprawa dostępności otoczenia i środowiska fizycznego, komunikacji czy usług następują w Polsce wciąż zbyt wolno.

en	This is why the issue of accessibility became a new priority for the government and it was indicated as the cross-sectoral challenge for various public policies in our country.
pl	Dlatego kwestia dostępności stała się nowym priorytetem rządu i została wskazana jako ponadsektorowe wyzwanie dla różnych polityk publicznych w naszym kraju.

en	The activities designed in the Programme Accessibility Plus respond to the today’s needs and challenges.
pl	Działania zaprojektowane w Programie Dostępność Plus wychodzą naprzeciw dzisiejszym potrzebom i wyzwaniom.

en	I. ARCHITECTURE
pl	I. ARCHITEKTURA

en	ACCESSIBILITY OF BUILDINGS, RESIDENTIAL UNITS AND SPACE
pl	DOSTĘPNOŚĆ BUDYNKÓW, LOKALI MIESZKALNYCH I PRZESTRZENI

en	An accessible flat and friendly local space is a condition of self-reliance and independent life of all of us.
pl	Dostępne mieszkanie i przyjazna przestrzeń lokalna to warunek samodzielności i niezależnego życia każdego z nas.

en	This is why we want to improve accessibility of residential blocks, flats, public institutions and the space surrounding us listening to the needs of their inhabitants and users.
pl	Dlatego chcemy poprawiać dostępność bloków, mieszkań, instytucji publicznych i otaczającej nas przestrzeni, słuchając potrzeb ich mieszkańców i użytkowników.

en	Thanks to the implementation of activities planned in the Programme, all new public utility buildings and multifamily housing buildings – will meet accessibility conditions and they will be designed from the scratch in such a way that everyone could use them.
pl	Dzięki realizacji zaplanowanych w Programie działań wszystkie nowe budynki użyteczności publicznej i mieszkalnictwa wielorodzinnego – będą spełniać warunki dostępności i będą od początku projektowane tak, aby każdy mógł z nich korzystać.

en	New opportunities to modernise the existing buildings will appear (e.g. the assembly of railings, driveways, elevators, easily opening doors, automatic lighting systems).
pl	Dla istniejących budynków, pojawią się nowe możliwości ich modernizacji (na przykład montaż barierek, podjazdów, dźwigów, lekko otwierających się drzwi, automatycznego oświetlenia).

en	The scale of the Programme will not allow for complete reconstruction of the existing infrastructure but for gradual, regular activities by the way of carried out renovations and modernisations, improving the quality of the space surrounding us.
pl	Skala Programu nie pozwoli na całkowitą przebudowę istniejącej infrastruktury, ale stopniowe, systematyczne działania, przy okazji prowadzonych remontów i modernizacji, poprawią jakość otaczającej nas przestrzeni.

en	Thanks to the Programme, active housing cooperatives and municipalities will be able to reach for funds to improve housing conditions for their inhabitants.
pl	Dzięki Programowi aktywne spółdzielnie mieszkaniowe i gminy będą mogły sięgnąć po środki na poprawę warunków mieszkaniowych dla swoich mieszkańców.

en	Demographic changes and ageing population cause that the number of people with special housing needs grows fast.
pl	Zmiany demograficzne i starzenie się społeczeństwa sprawia, że liczba osób o szczególnych potrzebach mieszkaniowych szybko wzrasta.

en	The “fourth floor” syndrome perfectly demonstrates barriers encountered by people with reduced mobility, in particular seniors.
pl	Syndrom &quot;czwartego piętra&quot; – doskonale obrazuje bariery z jakimi muszą mierzyć się osoby o ograniczonej sprawności ruchowej – szczególnie seniorzy.

en	This is a symbol of the insurmountable barrier in the contact with the world.
pl	To symbol bariery nie do pokonania w kontakcie ze światem.

en	Among people exposed to exclusion there are also those after injuries or weaker and ill persons.
pl	Wśród osób narażonych na wykluczenie są także osoby po urazach czy osoby słabsze i chore.

en	Accessibility of common parts of the building and residential units is a necessary condition for the improvement in their quality of life.
pl	Dostępność części wspólnej budynku i lokali mieszkalnych to warunek konieczny dla poprawy jakości ich życia.

en	The improvement in accessibility of cities and their public space is a long-term process, requiring the reconciliation of many aspects: needs and expectations of inhabitants, investors’ view often conditioned by financial capacity, spatial and environmental aspects.
pl	Poprawa dostępności miast i ich przestrzeni publicznej to proces długotrwały, wymagający pogodzenia wielu aspektów: potrzeb i oczekiwań mieszkańców, perspektywy inwestorów, warunkowanej często możliwościami finansowymi, aspektów przestrzennych i środowiskowych.

en	The local government plays a crucial role in shaping the accessible public space. It has instruments in the form of the adoption of land use plans or the control of issuing construction permits.
pl	W kształtowaniu dostępnej przestrzeni publicznej kluczową rolę odgrywa samorząd lokalny, który dysponuje narzędziami w postaci uchwalania planów zagospodarowania przestrzennego czy kontroli wydawania pozwoleń na budowę.

en	The Programme foresees the support of administrators in identification of sensitive accessibility barriers in the local space (accessibility audits) together with inhabitants and financing the selected solutions which will improve the comfort of using the space by its inhabitants (driveways, benches, clear voice and visual markings).
pl	Program zakłada wsparcie włodarzy w zidentyfikowaniu newralgicznych barier dostępności w przestrzeni lokalnej (audyty dostępności) wspólnie z mieszkańcami i sfinansowanie wybranych rozwiązań, które poprawią komfort użytkowania przestrzeni przez jej mieszkańców (podjazdy, ławki, wyraźne oznaczenia głosowe i wizualne).

en	The accessible public space is also an opportunity for using the potential of all inhabitants, intergenerational integration, improved safety and new possibilities of the economic development of the region.
pl	Dostępna przestrzeń publiczna to także szansa na wykorzystanie potencjału wszystkich mieszkańców, integrację międzypokoleniową, poprawę bezpieczeństwa i nowe możliwości rozwoju gospodarczego regionu.

en	Buildings without barriers in construction law will be introduced – accessibility standards will be determined.
pl	W tym celu zostaną wprowadzone odpowiednie zmiany w prawie budowlanym – zostaną określone standardy dostępności.

en	Activities related to the design should be performed on several levels:
pl	Działania związane z projektowaniem odbywać się powinny w kilku płaszczyznach:

en	a) Universality of solutions (e.g. no stairs, comfortable handrails, non-threshold solutions, appropriate size of rooms, placing switches at a height enabling their use by people in wheelchairs, children, elderly people, application of sensor switches for the automatic service of residential functions).
pl	a) Uniwersalność rozwiązań (na przykład brak schodów, wygodne poręcze, bezprogowe rozwiązania, odpowiednia wielkość pomieszczeń, umieszczanie włączników na wysokości umożliwiającej korzystanie z nich przez osoby na wózkach, dzieci, osoby starsze, stosowanie czujników sensorycznych do automatycznej obsługi funkcji mieszkaniowych).

en	As part of the Programme the model of the accessible flat with the application of universal solutions will be prepared in accordance with the developed standard.
pl	W ramach Programu przygotowany zostanie model dostępnego mieszkania z zastosowaniem rozwiązań uniwersalnych, zgodnie z opracowanym standardem.

en	The possibility of adapting flats to changing needs of users (e.g. using walls enabling their further disassembling; using videophones with palpable buttons instead of intercoms as well as a visual and only voice information on door opening; application of wider lintels in the bathroom door in order to shift them later).
pl	Możliwość adaptacji mieszkań do zmieniających się potrzeb użytkowników (na przykład stosowanie ścian umożliwiających późniejszy demontaż; stosowanie wideofonów z wyczuwalnymi przyciskami zamiast domofonów oraz wizualnej, a nie tylko głosowej informacji o otwieraniu drzwi; stosowanie szerszych nadproży w drzwiach łazienkowych w celu umożliwienia ich późniejszego przesunięcia).

en	b) Depending on the possibilities of the municipality, the selection of location providing an easy access to basic services and the opportunity of social integration (trade, healthcare, city transport, church, green areas).
pl	b) W zależności od możliwości gminy, wybór lokalizacji zapewniający łatwy dostęp do podstawowych usług oraz możliwość integracji społecznej (handel, opieka zdrowotna, komunikacja miejska, kościół, tereny zielone).

en	Furthermore, the Activity aims at launching the programme for local governments, tenants’ associations, housing cooperatives and Communal Building Societies which will enable the improvement of architectural and communication accessibility of the common part of the building (e.g. the assembly of the elevator with a sound signalling system with Braille inscriptions, lowering of the first elevator stop to the ground level with the use of unused rooms originally designated for waste collection, the exchange of intercoms into videophones with provided palpable buttons, driveways instead of stairs, sound, visual, tactile information) and elimination of barriers in housing estates.
pl	Działanie zakłada także uruchomienie programu dla samorządów terytorialnych, wspólnot mieszkaniowych, spółdzielni mieszkaniowych i towarzystw budownictwa społecznego, który umożliwi poprawę dostępności architektonicznej i komunikacyjnej części wspólnej budynku (na przykład montaż udźwiękowionej windy z napisami brajlowskimi, obniżenie pierwszego przystanku windy do poziomu gruntu z wykorzystaniem nieużytkowanych pomieszczeń przeznaczonych pierwotnie do zbiórki śmieci, wymiana domofonów na wideofony z zapewnionymi wyczuwalnymi przyciskami, podjazdy zamiast schodów, informacja dźwiękowa, wizualna, dotykowa) oraz usuwania barier na osiedlach mieszkaniowych.

en	Furthermore, the Action will cover the subsidy to the elimination of architectural barriers in the existing housing stock (e.g. the construction of a ramp, rail and handles, accessibility of the bathroom and WC as well as kitchen furniture).
pl	Działanie obejmie także dofinansowanie do likwidacji barier architektonicznych w istniejącym zasobie mieszkaniowym (na przykład budowa pochylni, poręczy i uchwytów, dostępność łazienki i WC oraz mebli kuchennych).

en	In the case of architectural barriers, the elimination of which is not justified due to costs or architectural possibilities, there will be an opportunity to exchange the flat into a more accessible one – both in terms of architectural barriers and devices appropriate to the kind of disability.
pl	W przypadku występowania barier architektonicznych, których usunięcie ze względu na koszty czy możliwości architektoniczne nie jest uzasadnione, będzie istniała możliwość dofinansowania do zamiany mieszkania na bardziej dostępne – zarówno w zakresie barier architektonicznych, jak i oprzyrządowania odpowiedniego do rodzaju niepełnosprawności.

en	The proper legislative changes will be introduced so that the task can be co-financed from the PFRON funds.
pl	Wprowadzone zostaną odpowiednie zmiany legislacyjne, aby zadanie było możliwe do dofinansowania ze środków PFRON.

en	Implementation period: from 2019
pl	Okres realizacji: od 2019 roku

en	ACTIVITY 2. 100 municipalities without barriers
pl	DZIAŁANIE 2. 100 gmin bez barier

en	The examples of solutions providing accessibility of space are pedestrian crossings, grooved paving units with truncated domes and lowered curb on the width of the wheelchair or audible signals at traffic lights.
pl	Przykładami rozwiązań zapewniających dostępność przestrzeni są przejścia dla pieszych, żłobione płyty chodnikowe z wypustkami i obniżonym krawężnikiem na szerokość wózka inwalidzkiego czy sygnały dźwiękowe przy sygnalizacji świetlnej.

en	The Activity aims at holding a competition in which selected municipalities will receive counselling on the basis of conducted city space audits or studies and next, individual plans of improving their accessibility will be developed.
pl	Działanie zakłada przeprowadzenie konkursu, w którym wybrane gminy otrzymają doradztwo w oparciu o przeprowadzone audyty przestrzeni miejskich lub badania, a następnie opracowane zostaną indywidualne plany poprawy ich dostępności.

en	The Activity will be implemented together with inhabitants to identify barriers and needs as best as possible.
pl	Działanie to będzie realizowane wspólnie z mieszkańcami, tak aby jak najlepiej zidentyfikować bariery i potrzeby.

en	Preferences for small towns, communes and rural areas are anticipated.
pl	Przewiduje się preferencje dla małych miast, gmin i obszarów wiejskich.

en	Having prepared plans for 100 municipalities, these barriers can be eliminated on the basis of grant and loan instruments.
pl	Po opracowaniu planów dla 100 gmin, w oparciu o instrumenty grantowe i pożyczkowe bariery te będą mogły zostać usunięte.

en	Coordinator: the Ministry of Investment and Economic Development
pl	Koordynator: MIiR

en	Partners: local governments, non-governmental organizations
pl	Podmioty współpracujące: samorządy, organizacje pozarządowe

en	ACTIVITY 3. Architectural and construction services sensitive to accessibility
pl	DZIAŁANIE 3. Służby architektoniczno-budowlane wrażliwe na dostępność

en	Even the best written legislation will not become the reality if it is not consistently applied.
pl	Nawet najlepiej napisane akty prawa nie staną się rzeczywistością, jeśli nie będą konsekwentnie stosowane.

en	Poor application of provisions, failure to obey them and too free interpretation in the case of accessibility cannot become the established practice.
pl	Słabe stosowanie przepisów, ich nieprzestrzeganie oraz zbyt swobodne interpretowanie nie mogą w przypadku dostępności stać się utrwaloną praktyką.

en	The introduction of control mechanisms guaranteeing accessibility of new structures and space is a condition of their effectiveness.
pl	Warunkiem ich skuteczności jest wprowadzenie mechanizmów kontrolnych, gwarantujących dostępność nowych obiektów i przestrzeni.

en	The conduct procedures for services in terms of accessibility verification at the stage of investment planning (creating inscriptions and public procurement requirements), designing, performance and supervision over investments will be developed.
pl	Zostaną opracowane procedury postępowania służb w zakresie weryfikacji dostępności na etapie planowania inwestycji (tworzenia zapisów oraz wymagań zamówienia publicznego), projektowania, wykonywania i nadzoru nad inwestycjami.

en	The condition related to efficient application of architectural accessibility standards is the preparation of architectural and construction authorities (spatial planning staff, including employees of municipalities participating in the proceeding related to issuance of decision on building development conditions and land management as well as those developing projects of local spatial management plans, conservation services, employees of architectural and construction authorities, engineers of construction, infrastructure, roadbuilding, designers and architects and in the further alternative managers and administrators of structures) to effectively design, perform and supervise investments, also in terms of their accessibility.
pl	Warunkiem skutecznego zastosowania architektonicznych standardów dostępności jest przygotowanie organów administracji architektoniczno-budowlanej (kadry planowania przestrzennego, w tym pracownicy gmin biorących udział w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu oraz opracowujący projekty miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, służby konserwatorskie, pracownicy organów administracji architektoniczno-budowlanej, inżynierowie budownictwa, infrastruktury, drogownictwa, projektanci i architekci, a w dalszej kolejności także zarządców i administratorów obiektów) do skutecznego projektowania, wykonywania i nadzoru nad inwestycjami, również w zakresie ich dostępności.

en	To this aim trainings in practical use of universal planning principles related to buildings and their surrounding as well as increasing knowledge and awareness on the needs of elderly people and people with disabilities are anticipated.
pl	W tym celu przewiduje się szkolenia z praktycznego stosowania zasad projektowania uniwersalnego w budynkach i ich otoczeniu oraz podnoszenia wiedzy i świadomości na temat potrzeb osób starszych i osób z niepełnosprawnościami.

en	Implementation period: from 2018
pl	Okres realizacji: od 2018 roku

en	Partners: the General Office of Construction Supervision, the National Institute of Architecture and Urban Planning, the poviat construction supervision inspector, local governments, architects and planners, non-governmental organizations.
pl	Podmioty współpracujące: GUNB, Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki, powiatowe inspektoraty nadzoru budowlanego, samorządy, architekci i planiści, organizacje pozarządowe.

en	Intended results:
pl	Oczekiwane rezultaty:

en	Newly constructed public utility buildings and multifamily housing buildings are accessible
pl	Dostępne nowo budowane budynki użyteczności publicznej i mieszkalnictwa wielorodzinnego;

en	100 municipalities in which the quality of public space was improved (elimination of barriers)
pl	100 gmin, w których poprawiono jakość przestrzeni publicznej (likwidacja barier);

en	5 000 people trained in the practical application of accessibility rules in public utility buildings and their surroundings
pl	5 000 osób przeszkolonych z praktycznego stosowania zasad dostępności w budynkach użyteczności publicznej i ich otoczeniu;

en	900 adapted multi-family buildings
pl	900 dostosowanych budynków wielorodzinnych.

en	Budget:
pl	Budżet:

en	PLN 510 million
pl	510 mln zł

en	ACCESSIBILITY OF PUBLIC AND PRIVATE TRANSPORT
pl	DOSTĘPNOŚĆ TRANSPORTU PUBLICZNEGO I PRYWATNEGO

en	Mobility, transport, the possibility of free movement are, next to architecture, the second most important element of the reality deciding on the quality and independence of life for all of us.
pl	Mobilność, transport, możliwość swobodnego przemieszczania się, to obok architektury drugi najważniejszy element rzeczywistości, decydujący o jakości i niezależności życia nas wszystkich.

en	Although in the accessibility of means of transport a lot is changing for the better (new means of transport are often by definition equipped with platforms for wheelchairs, sound signalling or the possibility of notifying the driver), still a vast majority of the fleet come from the time when the issue of accessibility was not taken into account at all.
pl	Choć w kwestii dostępności środków transportu wiele się zmienia na lepsze (nowe środki transportu często są z definicji wyposażone w platformy dla wózków, sygnalizacje dźwiękowe czy możliwość powiadamiania kierowcy), to wciąż zdecydowana większość taboru pochodzi z czasów kiedy kwestia dostępności nie była w ogóle brana pod uwagę.

en	There are still many challenges.
pl	Wciąż czeka nas sporo wyzwań.

en	Thanks to the Programme all newly purchased buses and trams will be the accessible and friendly space for people with special needs (e.g. with crutches, with a pram, with visual or hearing disabilities).
pl	Dzięki Programowi wszystkie nowo zakupione autobusy i tramwaje będą przestrzenią dostępną i przyjazną dla osób o szczególnych potrzebach (na przykład poruszających się o kulach, z wózkiem dziecięcym, z niepełnosprawnością wzroku czy słuchu).

en	Full physical fitness of the passenger cannot be a condition of the journey from one place to another.
pl	Pełna sprawność fizyczna pasażera nie może być warunkiem przejazdu z jednego miejsca do drugiego.

en	It concerns not only trams, buses or trains but the whole transport-related infrastructure – renovated and modernised passenger stations, stops, depots and waiting rooms.
pl	Dotyczy to nie tylko tramwajów, autobusów czy pociągów ale całej infrastruktury około-transportowej – remontowanych i modernizowanych stacji pasażerskich, przystanków, zajezdni i poczekalni.

en	Transport services are ones of the most often used universal services.
pl	Usługi transportowe są jednymi z najczęściej używanych usług o charakterze powszechnym.

en	The right of free movement is not only the fundamental right of the human and citizen but it also determines economic, social and educational aspirations of every society.
pl	Prawo do swobodnego przemieszczania się jest nie tylko podstawowym prawem człowieka i obywatela, ale określa aspiracje gospodarcze, społeczne czy edukacyjne każdego społeczeństwa.

en	The possibility of using public transport defines the accessibility of other public services – such as health, care, educational services or the access to employment and benefiting from the cultural goods.
pl	Możliwość korzystania z transportu publicznego determinuje dostępność innych usług publicznych – takich jak usługi zdrowotne, opiekuńcze, edukacyjne czy dostęp do zatrudnienia i korzystania z dóbr kultury.

en	The efficient and accessible public transport may effectively remove the space differentiation in the access to other services (not in every municipality there is a theatre, swimming pool or the cinema) and thereby it significantly contributes to the sustainable territorial development as well as the space and social cohesion.
pl	Sprawny i dostępny transport publiczny może skutecznie niwelować zróżnicowanie przestrzenne w dostępie do innych usług (nie w każdej gminie jest teatr, basen czy kino), a tym samym istotnie przyczynia się do zrównoważonego rozwoju terytorialnego oraz spójności przestrzennej i społecznej.

en	Due to the universal use of public transport services by the society, the analysis of the needs related to accessibility must include various needs of users, e.g. resulting from the advanced age, travelling with children, travelling with large luggage.
pl	Ze względu na powszechność korzystania z publicznych usług transportowych przez społeczeństwo, analiza potrzeb w zakresie dostępności musi uwzględniać różne potrzeby użytkowników, na przykład wynikające z zaawansowanego wieku, faktu podróżowania z dziećmi, podróży z dużym bagażem.

en	Transport services are rendered the most often by commercial enterprises – private carriers or local government companies or companies with State Treasury participation.
pl	Usługi transportowe są realizowane najczęściej przez przedsiębiorstwa komercyjne – przewoźników prywatnych lub spółki samorządowe i z udziałem Skarbu Państwa.

en	However, many obligations related to the public transport lie with its organiser.
pl	Jednak wiele obowiązków związanych z transportem publicznym, spoczywa na jego organizatorze.

en	Hence, in the Programme implementation the intervention instrument in this field will be properly adapted in such a way as best to provide the accessibility of the real transport service for the end user.
pl	Stąd w toku realizacji Programu odpowiednio dostosowywane będą instrumenty interwencji w tej dziedzinie, tak aby jak najpełniej zapewnić dostępność faktycznej usługi transportowej dla końcowego użytkownika.

en	It is necessary to develop the National Implementation Plan (NIP) thereof.
pl	Konieczne jest opracowanie Krajowego Planu Wdrożenia (KPW) tego rozporządzenia.

en	The implementation of NIP TSI PRM will allow for obtaining the real improvement with respect to:
pl	Realizacja KPW TSI PRM pozwoli na uzyskanie faktycznej poprawy dostępności w odniesieniu do:

en	railway stations – at least 46%;
pl	dworców kolejowych – co najmniej 46%;

en	platforms – at least half (35% of platforms will have tactile markings and guidance paths for the blind);
pl	peronów – co najmniej połowa (35 % peronów będzie posiadało oznaczenia dotykowe i ścieżki prowadzące dla osób niewidomych);

en	rolling stock (the average amount for all kinds of the rolling stock used in carriage of people) – 35%.
pl	kolejowego taboru przewozowego (wielkość uśredniona dla wszystkich rodzajów taboru wykorzystywanego w przewozach osób) – 35%.

en	It is anticipated that parallel to activities indicated in NIP TSI PRM the following will be developed:
pl	Przewiduje się, że równolegle do wskazanych w KPW TSI PRM działań, zostaną opracowane:

en	strategies of the access to the passenger infrastructure for all people with disabilities and persons with reduced mobility, together with operational rules for every passenger station, and implemented through appropriate procedures and staff trainings;
pl	strategie dostępu do infrastruktury pasażerskiej wszystkim osobom z niepełnosprawnościami i osobom o ograniczonej możliwości poruszania się wraz z przepisami ruchowymi dla każdej stacji pasażerskiej i wdrożone poprzez odpowiednie procedury i szkolenia personelu;

en	strategies of railway carriers defining the access to the rolling stock through the whole time of its work and implemented through appropriate procedures and cabin crew trainings;
pl	strategie przewoźników kolejowych określające dostęp do taboru przewozowego przez cały czas jego pracy i wdrożone przez odpowiednie procedury i szkolenie personelu pokładowego;

en	principles of creating tactile maps (typholographic plans) of passenger stations for the blind passengers to make their preparation in accordance with one design possible.
pl	zasady tworzenia map dotykowych (planów tyflograficznych) stacji pasażerskich dla podróżnych niewidomych tak, aby według jednego wzoru było możliwe ich wykonanie dla tych obiektów.

en	Implementation period: from mid-2018
pl	Okres realizacji: od połowy 2018 roku

en	Coordinator: the Ministry of Infrastructure
pl	Koordynator: MI

en	Partners: the Office of Rail Transport, PKP S.A., PKP PLK, local governments, railway carriers, rolling stock producers and designers, administrators and managers of the transport infrastructure forming the multi-modal interchange together with the railway transport.
pl	Podmioty współpracujące: UTK, PKP S.A., PKP PLK, samorządy, przewoźnicy kolejowi, producenci i projektanci taboru kolejowego administratorzy i zarządcy infrastruktury transportowej tworzącej wraz z transportem kolejowym multimodalny węzeł przesiadkowy.

en	ACTIVITY 5. Renovation and reconstruction of 200 passenger stations
pl	DZIAŁANIE 5. Remont i przebudowa 200 stacji pasażerskich

en	The Activity will aim at eliminating architectural barriers of the existing railway infrastructure for which modernisation and renovation works will be taken.
pl	Celem Działania będzie eliminacja barier architektonicznych istniejącej infrastruktury kolejowej, dla której podejmowane będą prace modernizacyjne lub remontowe.

en	All carried out modernisations will result in the adaptation to the accessibility requirements.
pl	Wszystkie przeprowadzane modernizacje będą skutkować dostosowaniem do wymogów dostępności.

en	In the light of TSI PRM requirements, with respect to the subsystem “Infrastructure” the adaptation works related to the accessibility will concern the creation of infrastructure standardisation principles consisting of uniform, comparable, integral and providing safety elements, inter alia: parking lots and public transport stops, obstacle-free access routes, doors and entrances, floors, signalling of transparent obstacles, toilets and baby change facilities, furniture and stand-alone devices, ticket offices and ticket machines, information points and customer service points, lighting, visual information: uniform and providing safety typhlographic boards and plans for blind and partially sighted people, road signs, pictograms, printed or dynamic information.
pl	W świetle wymagań TSI PRM, odnośnie podsystemu „Infrastruktura” prace adaptacyjne związane z dostępnością będą dotyczyć stworzenia zasad standaryzacji infrastruktury składających się z jednolitych, porównywalnych, integralnych i zapewniających bezpieczeństwo elementów między innymi: parkingów i przystanków transportu publicznego, tras dojścia wolnych od przeszkód, drzwi i wejść, posadzek, sygnalizacji przeszkód przezroczystych, toalet i stanowisk przewijania dzieci, mebli i urządzeń wolnostojących, kas i automatów biletowych, punktów informacyjnych i punktów obsługi klienta, oświetlenia, informacji wizualnych: jednolitych i zapewniających bezpieczeństwo tablic i planów tyflograficznych dla osób niewidomych i słabo widzących, drogowskazów, piktogramów, informacji drukowanej lub dynamicznej.

en	According to the data of September 2017 on the Poland’s railway network nowadays there are 639 open railway stations, out of which 586 are managed by PKP S.A. The elimination of barriers in the accessibility of the infrastructure of main railway stations, passenger stations and passenger stops will be implemented through the restoration or modernisation of the existing ones as well as the construction of new facilities.
pl	Zgodnie z danymi z września 2017 roku na sieci kolejowej Polski znajduje się obecnie 639 czynnych dworców kolejowych, z czego 586 jest zarządzanych przez PKP S.A. Usuwanie barier w zakresie dostępności infrastruktury dworców, stacji pasażerskich i przystanków osobowych będzie realizowane poprzez odnowę lub modernizację istniejących, a także budowę nowych obiektów.

en	The undertaken investment activities in the first place will concern these facilities which are:
pl	Podejmowane działania inwestycyjne w pierwszej kolejności będą dotyczyć tych obiektów, które są:

en	located on railway lines which are part of the trans-European Transport Network TEN-T;
pl	zlokalizowane na liniach kolejowych wchodzących w układ Transeuropejskiej Sieci Transportowej TEN-T;

en	important interchanges listed in the “Sustainable development plan for public transport in the communication network in intervoivodeship and international passenger carriages in the railway transport”;
pl	ważnymi węzłami przesiadkowymi wymienionymi w „Planie zrównoważonego rozwoju transportu publicznego transportu zbiorowego w zakresie sieci komunikacyjnej w zakresie międzywojewódzkich i międzynarodowych przewozów pasażerskich w transporcie kolejowym”;

en	listed in the transport plans of marshals of voivodeships carrying out tasks of the public transport in the voivodeship passenger carriages;
pl	wymienione w planach transportowych marszałków województw, wykonujących zadania organizatora publicznego transportu zbiorowego w wojewódzkich przewozach pasażerskich;

en	located in tourist and sanatorium and spa destinations reported to the adaptation process by institutions and organisations associating people with disabilities.
pl	położone w miejscowościach o charakterze turystycznym i sanatoryjno-uzdrowiskowym, zgłaszane do procesu dostosowawczego przez instytucje i organizacje zrzeszające osoby z niepełnosprawnościami.

en	Furthermore, it was planned to develop architectural guidelines for the multi-modal interchanges – a joint document for all managers of facilities included in the so-called interchanges.
pl	Zaplanowano także opracowanie wytycznych architektonicznych dla multimodalnych węzłów przesiadkowych – wspólnego dokumentu dla wszystkich zarządców obiektów wchodzących w tzw. węzły przesiadkowe.

en	The purpose is to avoid the situation in which the passenger station (platforms, accessways and the main railway station) is accessible for people with special needs but the parking lot, bus stop, accessways to the railway premises remain inaccessible.
pl	Celem jest uniknięcie sytuacji, w której stacja pasażerska (perony, drogi dojścia oraz dworzec) jest dostępna dla osób o szczególnych potrzebach, a parking, przystanek autobusowy, drogi dojścia do terenu kolejowego pozostają niedostosowane.

en	Partners: the Office of Rail Transport, PKP S.A., PKP PKP, PLK, local government units, managers of main railway stations, preservation service, architects and planners, administrators and managers of the transport infrastructure forming the multi-modal interchange together with the railway transport , non-governmental organisations.
pl	Podmioty współpracujące: UTK, PKP S.A., PKP PLK, JST, samorządy, zarządcy dworców, służby konserwatorskie, architekci i planiści, administratorzy i zarządcy infrastruktury transportowej tworzącej wraz z transportem kolejowym multimodalny węzeł przesiadkowy, organizacje pozarządowe.

en	ACTIVITY 6. Accessible public transport
pl	DZIAŁANIE 6. Dostępny transport zbiorowy

en	The Activity aims at improving the accessibility level of passenger fleet in (bus and tram) public transport through the exchange (the purchase) of fully accessible fleet and the modernisation of the fleet currently in use.
pl	Celem Działania jest poprawa stopnia dostępności taboru pasażerskiego w transporcie publicznym (autobusowym i tramwajowym) poprzez wymianę (zakup) taboru na w pełni dostępny oraz modernizację taboru aktualnie użytkowanego.

en	In the case of the means of city transport (bus, tram, trolleybus), public road transport (minibuses, buses, coaches) under the current state of the law in Poland there are no general technical and organisational standards governing accessibility.
pl	W przypadku środków transportu miejskiego (autobusowego, tramwajowego, trolejbusowego), transportu zbiorowego samochodowego (busy, autobusy, autokary) w obecnym stanie prawnym nie istnieją w Polsce ogólne normy techniczne i organizacyjne regulujące dostępność.

en	For this purpose the expertise indicating technical standards for various means of transport will be developed and next these standards will be entered into force as the obligatory legal provisions.
pl	W tym celu opracowana zostanie ekspertyza wskazująca standardy techniczne dla różnych środków transportu, a następnie standardy zostaną wprowadzone w życie, jako obligatoryjne poprzez przepisy prawne.

en	This will allow for providing technical accessibility (e.g. low-floor vehicles, voice announcements on the direction of travel and line number, internal announcements with the names of stops, visual signals, doors opened automatically or by the driver, handrails at each door) of all purchased means of transport from the date of entry into force of legal provisions as well as the introduction of the appropriate transitional period for providing accessibility or withdrawal from the service of the fleet currently in use.
pl	Pozwoli to na zapewnienie technicznej dostępności (na przykład niskopodłogowe, komunikaty głosowe o kierunku jazdy i numerze linii, wewnętrzne z nazwami przystanków, sygnały wizualne, drzwi otwierające się automatycznie lub przez kierowcę, poręcz przy każdych drzwiach) wszystkich kupowanych środków transportu od dnia wejścia w życie przepisów prawnych oraz wprowadzenie odpowiedniego okresu przejściowego na zapewnienie dostępności lub wycofanie z użytku taboru obecnie użytkowanego.

en	According to the Expertise in accessibility of the railway service facilities for travellers with disabilities and reduced mobility developed on the commission of the Office of Rail Transport, currently applicable provisions of law significantly restrict the possibilities of construction of the new, integrated interchanges, and such facilities influence the level of transport accessibility for people with disabilities – not only the railway one but also bus (long-distance) transport, transport systems of city public transport or road transport.
pl	Jak wynika z Ekspertyzy w zakresie dostępności kolejowych obiektów obsługi podróżnych z niepełnosprawnościami oraz ograniczoną możliwością poruszania, opracowanej na zlecenie UTK, obowiązujące aktualnie przepisy prawa w sposób istotny ograniczają możliwości budowy nowych, zintegrowanych węzłów przesiadkowych, a takie właśnie obiekty wpływają na stopień dostępności transportu dla osób z niepełnosprawnością – nie tylko kolejowego, ale również autobusowego (dalekobieżnego), systemów transportowych miejskiej komunikacji publicznej czy transportu samochodowego.

en	According to the above-mentioned document, due to the lack of clear legal conditions such investments most of all require a good will of cooperation between the railway, municipalities, poviats, voivodeships, operators and public transport organisers.
pl	Z przywołanego dokumentu wynika między innymi, że w obliczu braku czytelnych uwarunkowań prawnych, tego typu inwestycje wymagają przede wszystkim dobrej woli współdziałania ze strony kolei, gmin, powiatów, województw, operatorów i organizatorów transportu zbiorowego.

en	Elimination of barriers and simplification of construction rules for the integrated interchanges in Poland will be one of the tasks implemented as part of the Programme.
pl	Usunięcie opisanych barier i uproszczenie zasad budowy zintegrowanych węzłów przesiadkowych w Polsce będzie jednym z zadań realizowanych w ramach Programu.

en	Partners: local governments, city and intercity carriers, producers and designers of means of transport, the Office of Rail Transport
pl	Podmioty współpracujące: samorządy, przewoźnicy miejscy i międzymiastowi, producenci i projektanci środków transportu, UTK

en	ACTIVITY 7. Training for transport sector employees
pl	DZIAŁANIE 7. Szkolenia dla pracowników sektora transportu

en	The preparation of the personnel and staff to their use is the condition of the efficient application of accessibility standards in transport.
pl	Warunkiem skutecznego zastosowania standardów dostępności w transporcie jest przygotowanie personelu i obsługi do ich zastosowania.

en	For this purpose it is foreseen to develop and finance the implementation of the uniform training programme in the practical application of accessibility rules towards passengers with special needs, inter alia, for technical staff and train crews, employees of bus carriers, transport companies.
pl	W tym celu przewiduje się opracowanie i sfinansowanie realizacji jednolitego programu szkolenia z zakresu praktycznego stosowania zasad dostępności wobec pasażerów o szczególnych potrzebach między innymi dla służb technicznych i drużyn konduktorskich, pracowników przewoźników autobusowych, zakładów transportowych.

en	Only the presence of another man and personal assistance will frequently enable to fully overcome all existing barriers.
pl	Nierzadko tylko obecność drugiego człowieka i asysta osobista umożliwi w pełni pokonanie wszystkich występujących barier.

en	It is important that people with special needs did not have to travel with an assistant, but can count on the assistance of employees and personnel of carriers or managers of transport facilities.
pl	Ważne, aby osoby o szczególnych potrzebach nie musiały podróżować z asystentem, ale mogły liczyć na pomoc pracowników i personelu przewoźników czy zarządców obiektów transportowych.

en	Coordinator: the Ministry of Infrastructure
pl	Koordynator: MI Podmioty współpracujące: samorządy, przewoźnicy miejscy i międzymiastowi, organizacje pozarządowe.

en	Nowadays there are no standard of information publication or mobile solution (e-tool) common for all railway or bus entities which would allow people with disabilities to report the assistance related to the current support in the process of the entire journey.
pl	Aktualnie brakuje wspólnego dla wszystkich podmiotów kolejowych czy autobusowych standardu publikacji informacji oraz rozwiązania mobilnego (e-narzędzia), które umożliwiałoby osobom z niepełnosprawnościami dokonywanie zgłoszeń dotyczących pomocy w zakresie bieżącego wsparcia w procesie całej podróży.

en	Furthermore, it is necessary to implement mobile services and tools which will constitute the support for people with disabilities in the process of planning, travelling and aftersales services.
pl	Konieczne jest także wdrażanie usług i narzędzi mobilnych, które będą stanowiły wsparcie osób z niepełnosprawnościami w procesie planowania i realizacji podróży oraz obsługi posprzedażowej.

en	Hence, the interactive, free mobile application will be prepared in the Activity. It will allow for becoming acquainted with the opinions and information of other users on passenger transfer points, main stations and stops.
pl	Stąd w Działaniu zostanie przygotowana interaktywna, darmowa aplikacja na urządzenia mobilne, która pozwoli na zapoznanie się z opiniami i informacjami innych użytkowników na temat miejsc przesiadkowych, dworców i przystanków.

en	The application will contain a detailed description of accessibility of buildings, platforms, means of transport or transport procedures and timetables.
pl	Aplikacja będzie zawierać szczegółowy opis dostępności budynków, peronów, środków transportu czy procedur komunikacyjnych i rozkładów jazdy.

en	It will be created in the cooperation of railway carriers and its users allowing for entering up-to-date information, including various needs of users, e.g. blind, deaf people, persons in wheelchairs.
pl	Aplikacja będzie tworzona przy współpracy przewoźników kolejowych oraz jej użytkowników, pozwalając na wprowadzanie aktualnych informacji, uwzględniających różne potrzeby użytkowników na przykład

en	The application will be developed in accordance with the WCAG 2.0 standard and should cooperate with assistive technologies (e.g. sound systems of the phone/tablet, image zooming).
pl	Aplikacja zostanie opracowana zgodnie ze standardem WCAG 2.0 i powinna współpracować z technologiami wspomagającymi (na przykład udźwiękowienie telefonu/tabletu, powiększanie obrazu).

en	Partners: the Ministry of Digitalisation, local governments, city and intercity carriers, non-governmental organizations, travellers
pl	Podmioty współpracujące: MC, samorządy, przewoźnicy miejscy i międzymiastowi, organizacje pozarządowe, podróźni

en	Renovation and reconstruction of 200 passenger stations
pl	Przebudowa i remont 200 stacji pasażerskich

en	Increase in accessible rolling stock by 20%
pl	Wzrost o 20% dostępnego taboru kolejowego

en	Increase in accessible city transport by 20%
pl	Wzrost o 20% dostępnego transportu miejskiego

en	Transport mobile application
pl	Transportowa aplikacja mobilna

en	ACCESIBILITY OF EDUCATION FOR PEOPLE WITH DISABILITIES
pl	DOSTĘPNOŚĆ EDUKACJI DLA OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIAMI

en	School is a place where the child not only gains knowledge, but also socialises, learns basics and social competence, establishes relations with peers.
pl	Szkoła to miejsce, gdzie dziecko nie tylko zdobywa wiedzę, ale socjalizuje się, uczy postaw i kompetencji społecznych, nawiązuje relacje z rówieśnikami.

en	This is why the educational process cannot take place in isolation.
pl	Dlatego proces edukacyjny nie może odbywać się w izolacji.

en	We must seek to provide conditions for all at schools and universities so that pupils and students with special educational needs could fully participate in social life of these institutions, use their resources, prepare to independence in the adult life and nurture their talents.
pl	Musimy dążyć do zapewnienia w szkołach i na uczelniach warunków dla wszystkich tak, aby uczniowie i studenci o specjalnych potrzebach edukacyjnych mogli w pełnym

en	We understand accessibility of education as the state in which children and youth with special educational needs, including disabilities, can, as far as it is necessary, benefit from the support provided by pupil’s assistants, learn and play together with their peers without disabilities.
pl	zakresie uczestniczyć w życiu społecznym szkół i uczelni, korzystać z ich zasobów, przygotować się do samodzielności w życiu dorosłym i rozwijać talenty. Dostępność edukacji rozumiemy jako stan, w którym dzieci i młodzież ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym z niepełnosprawnościami

en	Accessibility of education is inclusive education, open, avoiding stigmatisation.
pl	Poprzez szereg Działań w Programie o charakterze inwestycyjnym i organizacyjnym,

en	Through the range of investment and organisational Activities in the Programme, equipping facilities, better marking of rooms, training of teachers and future professionals we want schools and universities to become friendly places for all, regardless of the level of mobility.
pl	wyposażenie placówek, lepsze oznaczenie pomieszczeń, kształcenie nauczycieli i przyszłych profesjonalistów, chcemy, aby szkoły i uczelnie stały się miejscami przyjaznymi wszystkim bez względu na poziom sprawności.

en	Furthermore, our mission is to change the attitude of teachers and specialists to inclusive education.
pl	Naszą misją jest też zmiana nastawienia nauczycieli i specjalistów do edukacji włączającej.

en	Article 24 of the United Nations Convention on the Rights of Persons with Disabilities provides for the right of people with disabilities to education without discrimination and on the basis of equal opportunity on all levels of education.
pl	Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych w artykule 24 wskazuje na prawo osób z niepełnosprawnościami do edukacji bez dyskryminacji i na zasadach równych szans na wszystkich poziomach edukacji.

en	The basic assumptions of the Polish education system also guarantee the possibility of obtaining education in every school type and care adapted to the needs of a child or a pupil.
pl	Podstawowe założenia polskiego systemu oświaty również gwarantują możliwość pobierania edukacji w każdym typie szkoły oraz opiekę dostosowaną do potrzeb dziecka czy ucznia.

en	However, the opinion that creating a common education system for all is a complicated challenge and considered as high risk for children, parents, teachers and administrators dominates too often.
pl	W powszechnym przekonaniu, zbyt często dominuje przekonanie, że stworzenie powszechnego systemu edukacji dla wszystkich to wyzwanie skomplikowane i obarczone wysokim ryzykiem dla dzieci, rodziców, nauczycieli i organów prowadzących.

en	Improvements on various levels of education are implemented too slow – inter alia, due to the fact that there are no people benefiting from these entitlements in educational establishments and universities.
pl	Usprawnienia na różnych poziomach kształcenia są realizowane zbyt wolno – między innymi ze względu na brak w placówkach edukacyjnych i uczelniach osób korzystających z tych usprawnień.

en	This is a vicious circle of (in)accessibility.
pl	Powstaje błędne koło (nie)dostępności.

en	In the access to education it is not only the matter of architectural accessibility of the building.
pl	W dostępie do edukacji nie chodzi tylko o dostępność architektoniczną budynku.

en	Accessibility means also the provision of equipment, transport, handbooks, contents and educational materials accessible for pupils and students.
pl	Dostępność to także zapewnienie dostępnego dla uczniów i studentów z niepełnosprawnościami wyposażenia, transportu, podręczników, treści i materiałów edukacyjnych.

en	It also requires the adaptation of work methods in differentiated groups, for example, through the adaptation of the manner of conveying information by the teacher, various forms of presenting knowledge and skills by pupils taking into consideration their individual needs and possibilities.
pl	Wymaga to również dostosowania metod pracy w zróżnicowanej klasie, na przykład poprzez dostosowanie sposobu przekazywania informacji przez nauczyciela, różne formy wykazania się wiedzą i umiejętnościami przez uczniów uwzględniające ich indywidualne potrzeby i możliwości.

en	Sometimes it requires the change in the manner of management and organisation of the establishment – e.g. accessibility of the school secretariat or university dean’s office, on-line lectures, it systems.
pl	Czasem wymaga to zmiany w sposobie zarządzania i organizacji placówki – na przykład dostępność sekretariatu szkoły czy dziekanatu uczelni, wykładów on-line, systemów informatycznych.

en	Universal, equal accessibility to education is not only accessibility in the building of the educational establishment or classroom teaching but also the access at any time.
pl	Powszechna, równa dostępność do edukacji to nie tylko dostępność w budynku placówki oświatowej na stacjonarnych zajęciach, ale także dostęp w każdym czasie.

en	Thus, it is necessary to establish that all information technology solutions applied in education will be accessible, i.e. compliant with the functional needs of people with reduced perception.
pl	Konieczne jest zatem zapewnienie, że wszystkie rozwiązania informatyczne stosowane w edukacji będą dostępne, czyli zgodne z potrzebami funkcjonalnymi osób o ograniczonej percepcji.

en	Accessible education is also the introduction of the idea of accessibility to the content of teaching (curricula, programmes of studies).
pl	Dostępna edukacja to także wprowadzenie idei dostępności do treści nauczania (podstaw programowych, programów studiów).

en	The future engineer, designer, urban planner or technologist should learn about the needs of various users and be able to respond to them.
pl	Przyszły inżynier, projektant, urbanista, czy technolog powinien poznać potrzeby różnych użytkowników i umieć na nie odpowiadać.

en	Teachers are a key element in creating inclusive education.
pl	Kluczowym elementem w tworzeniu włączającej edukacji są nauczyciele.

en	Therefore, it is necessary to adequately prepare teachers and management as well as others employees of schools or universities as well as create the system of their support responding to the needs of inclusive education to enable effective education for everyone.
pl	Konieczne jest więc odpowiednie przygotowanie nauczycieli oraz kadry zarządzającej i innych pracowników szkół czy uczelni oraz stworzenie odpowiadającego na potrzeby edukacji włączającej systemu ich wspomagania tak, aby umożliwić efektywne kształcenie dla wszystkich.

en	ACTIVITY 9. 200 schools without barriers
pl	DZIAŁANIE 9. 200 szkół bez barier

en	The Activity aims at eliminating barriers in the broadly understood accessibility of schools, following the accessibility principles and – in the case of substantially modernised facilities – the concept of universal design.
pl	Celem Działania jest eliminowanie barier w zakresie szeroko rozumianej dostępności szkół, kierując się zasadami dostępności, oraz – w przypadku istotnie modernizowanych placówek – koncepcją uniwersalnego projektowania.

en	The Activity will consist in organising a competition for interested bodies running educational facilities.
pl	Działanie będzie polegało na zorganizowaniu konkursu dla zainteresowanych organów prowadzących placówki edukacyjne.

en	They will be subject to comprehensive accessibility audits in architectural, communication and information, organisational and procedural dimensions.
pl	Zostaną one poddane kompleksowym audytom dostępności w wymiarze architektonicznym, komunikacyjno-informacyjnym, organizacyjnymi i proceduralnym.

en	On the basis of specified criteria 200 schools will be selected in which plans of improving their accessibility will be developed after the analysis of conditions and needs.
pl	W oparciu o określone kryteria zostanie wybranych 200 szkół, w których po analizie uwarunkowań i potrzeb opracowane zostaną plany poprawy ich dostępności.

en	Next, thanks to the support of the EU funds, the improvement of staff will be provided as well as investments and purchases will be carried out. This will bring an improvement in accessibility of buildings, transport, equipment and didactic aids as well as education and therapeutic offer in formats adapted to individual needs and the work organisation directed towards the needs of all pupils.
pl	Następnie dzięki wsparciu funduszy europejskich, zapewnione będzie doskonalenie kadry oraz dokonywane będą inwestycje i zakupy, które zapewnią poprawę dostępności budynków, transportu, wyposażenia i pomocy dydaktycznych i oferty edukacyjno-terapeutycznej w formatach dostępnych do indywidualnych potrzeb i organizację pracy ukierunkowaną na potrzeby wszystkich uczniów.

en	Partners: the Ministry of National Education, local governments, schools, non-governmental organizations
pl	Podmioty współpracujące: MEN, samorządy, szkoły, organizacje pozarządowe

en	ACTIVITY 10. Assistant of the pupil with special educational needs
pl	DZIAŁANIE 10. Asystent ucznia ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

en	The Activity aims at developing, testing and next implementing the (financial and organisational) model of individual support for pupils with special educational needs, including disabilities, who, while attending kindergartens and mainstream schools, encounter difficulties in functioning which limit their opportunities to actively participate in the life of the educational establishment.
pl	Celem Działania jest wypracowanie, przetestowanie, a następnie wdrożenie modelu (finansowego i organizacyjnego) indywidualnego wsparcia uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym z niepełnosprawnościami, którzy uczęszczając do przedszkoli i szkół ogólnodostępnych napotykają na trudności w funkcjonowaniu, ograniczające ich możliwości aktywnego uczestnictwa w życiu placówki edukacyjnej.

en	It requires creating legal grounds and providing source of financing for the service of pupil’s assistant as well as preparing persons for serving as the assistant.
pl	Wymaga to tworzenia podstaw prawnych i zapewnienia źródeł finansowania dla usługi asystenta ucznia, a także przygotowania osób do pełnienia funkcji asystenta.

en	This kind of service will be dedicated to the pupil with special educational needs and its main task will consist in enabling every child to participate in educational activities on an equal basis with other children and supporting pupils’ functioning in the school environment on as high level as he can achieve. Implementation period: from 2019
pl	Usługa tego rodzaju będzie docelowo dedykowana uczniowi o specjalnych potrzebach edukacyjnych, a jej głównym zadaniem jest umożliwienie każdemu dziecku uczestnictwa w zajęciach edukacyjnych na równi z innymi dziećmi i wsparcie

en	Coordinator: the Ministry of National Education
pl	Okres realizacji: od 2019 roku Koordynator: MEN

en	Partners: the Ministry of Investment and Economic Development, local governments, kindergartens and schools, psychological and pedagogical counselling centres, non-governmental organizations.
pl	Podmioty współpracujące: MIiR, samorządy, przedszkola i szkoły, poradnie psychologiczno-pedagogiczne, organizacje pozarządowe.

en	ACTIVITY 11. Support for inclusive education
pl	DZIAŁANIE 11. Wsparcie edukacji włączającej

en	The Activity aims at creating the system of ongoing, specialised support for teachers of kindergartens and mainstream schools attended by children and youth with special educational needs to provide high quality education for every child and pupil.
pl	Celem Działania jest stworzenie systemu bieżącego, specjalistycznego wsparcia dla nauczycieli przedszkoli i szkół ogólnodostępnych, do których uczęszczają dzieci i młodzież ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, co będzie służyło zapewnieniu wysokiej jakości edukacji dla każdego dziecka i ucznia.

en	In order to support teachers and management in recognising the developmental and educational needs of pupils as well as adjusting the school system to their needs it is assumed to carry out the pilot solutions providing supporting activities at the premises of the kindergarten or school.
pl	W celu wsparcia nauczycieli i kadry zarządzającej w rozpoznawaniu potrzeb rozwojowych i edukacyjnych uczniów oraz dostosowaniu systemu szkolnego do potrzeb uczniów, zakłada się przeprowadzenie pilotażu rozwiązań zapewniających działania wspierające na terenie przedszkola czy szkoły.

en	Furthermore, it is planned to use human resources as well as to provide specialised equipment and adapted educational materials in existing special facilities (special purpose school and education centres, youth educational centres, youth sociotherapy centres).
pl	Zakłada się wykorzystanie potencjału kadrowego oraz wyposażenia w sprzęt specjalistyczny i dostosowane materiały dydaktyczne istniejących placówek specjalnych (specjalnych ośrodków szkolno - wychowawczych – SOSW, młodzieżowych ośrodków wychowawczych – MOW, młodzieżowych ośrodków socjoterapii – MOS).

en	The tasks of these facilities already include the support for kindergartens and mainstream schools attended by children and youth with disabilities, socially maladjusted or threatened by social maladjustment. However, there are no detailed regulations in this regard so these tasks are often not performed.
pl	Do zadań tych placówek już obecnie należy wspieranie przedszkoli i szkół ogólnodostępnych, do których uczęszczają dzieci i młodzież z niepełnosprawnościami, niedostosowani społecznie lub zagrożeni niedostosowaniem społecznym, brak jednak szczegółowych regulacji w tym zakresie sprawia, że często zadania te nie są realizowane.

en	The centres should work closely with the environment of the local community acting for children and youth with special educational needs.
pl	Centra powinny ściśle współpracować z otoczeniem w lokalnej społeczności działającym na rzecz dzieci i młodzieży ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

en	Furthermore, the pilot will include educational needs resulting from various kinds of disabilities (e.g. children with simultaneous hearing and visual impairments, deaf, blind and partially sighted children, those with physical disabilities, autism).
pl	Pilotaż uwzględni również potrzeby edukacyjne wynikające z różnych rodzajów niepełnosprawności (na przykład dzieci z jednoczesnym uszkodzeniem słuchu i wzroku, dzieci głuchych, niewidomych i słabo widzących, z niepełnosprawnością ruchową, autyzmem).

en	As part of the Activity initiatives for bilingual education will be undertaken (as one of the possible solutions in the education of deaf children) as well as in the dissemination of access to early childhood development centres for children with disabilities.
pl	W działaniu tym będą również podejmowanie inicjatywy na rzecz prowadzenia edukacji dwujęzycznej (jako jedno z możliwych rozwiązań w zakresie edukacji dzieci głuchych), a także z zakresu upowszechniania dostępu do ośrodków wczesnego wspomagania rozwoju dzieci z niepełnosprawnościami.

en	These initiatives will be carried out with the broad invilvement of partners.
pl	Inicjatywy te będą prowadzone przy szerokim zaangażowaniu podmiotów współpracujących.

en	Coordinator: the Ministry of National Education
pl	Koordynator: MEN

en	Partners: the Ministry of Culture and National Heritage, local governments, kindergartens and mainstream schools, special centres (special purpose school and education centres, youth educational centres, youth sociotherapy centres), psychological and pedagogical counselling centres, non-governmental organizations
pl	Podmioty współpracujące: MKiDN, samorządy, przedszkola i szkoły ogólnodostępne, ośrodki specjalne (SOSW, MOW, MOS), poradnie psychologiczno-pedagogiczne, organizacje pozarządowe

en	ACTIVITY 12. Studies without barriers
pl	DZIAŁANIE 12. Studia bez barier

en	Higher education is a level of education at which inclusive education model was implemented to some extent.
pl	Szkolnictwo wyższe jest poziomem edukacji, na którym wdrożono już w pewnym stopniu model edukacji włączającej.

en	However, opportunities to study for people with special educational needs do not exist everywhere.
pl	Nie wszędzie jednak istnieją możliwości do studiowania przez osoby o specjalnych potrzebach edukacyjnych.

en	This is why it is planned to conduct audits of selected universities including the evaluation of architectural, communication accessibility of the administered Internet websites, it tools and education procedures in terms of their accessibility.
pl	Dlatego planowane jest przeprowadzenie audytów wybranych uczelni, obejmujących ocenę dostępności architektonicznej, komunikacyjnej, administrowanych stron internetowych, narzędzi informatycznych i procedur kształcenia pod kątem ich dostępności.

en	This Activity will consist in holding a competition in which 100 universities will be selected. They will obtain funds for elimination of barriers in the access to education.
pl	Działanie będzie polegało na zorganizowaniu konkursu, w którym wybranych zostanie 100 uczelni, które otrzymają środki na likwidację barier w dostępie do edukacji.

en	Additionally, they will be able to introduce equalizing opportunities for students with disabilities to their curricula (e.g. exams or on-line lectures; possibility of settling student matters via Internet; possibility of completing driving lessons by a student with disability).
pl	Dodatkowo uczelnie te będą mogły wprowadzić do swoich programów nauczania wyrównujące szanse studentów z niepełnosprawnościami (na przykład: egzaminy czy wykłady on-line; możliwość załatwienia spraw studenckich przez Internet; możliwość zrobienia kursu na prawo jazdy przez studenta z niepełnosprawnością).

en	ACTIVITY 13 Accessibility in curricula
pl	DZIAŁANIE 13. Dostępność w programach kształcenia

en	The Activity aims at raising the awareness of students, including those of technical, pedagogic and artistic fields of study related to various needs of people in the society through incorporating accessibility into curricula.
pl	Celem Działania jest uwrażliwienie studentów, w tym szczególnie kierunków technicznych, pedagogicznych i artystycznych na różne potrzeby osób w

en	For this purpose in the fields of study such as architecture, interior decoration, construction, urban planning, information technology, programming, industrial design, civil engineering, design, model manufacture the development and implementation of model curricula in universal design is envisaged.
pl	W tym celu na kierunkach między innymi architektury, architektury wnętrz, budownictwa, urbanistyki, informatyki, programowania, wzornictwa przemysłowego, inżynierii lądowej projektowania, wzornictwa, przewidziane jest opracowanie i wdrożenie modelowych programów edukacyjnych w zakresie projektowania uniwersalnego.

en	Students will have a chance to meet various needs of users in mobility and perception as we as principles of universal design of products and services in practice.
pl	Studenci będą mieli okazję poznać różnorodne potrzeby użytkowników w zakresie mobilności i percepcji oraz w wymiarze praktycznym zasady uniwersalnego projektowania produktów i usług.

en	Furthermore, the issue of special educational needs to educational programmes of all teachers was planned to be permanently incorporated (e.g. In the preparation of simple educational materials by teachers, lecturers or trainers).
pl	Zaplanowano także włączenie na stałe zagadnienia specjalnych potrzeb edukacyjnych do programów kształcenia wszystkich nauczycieli (na przykład w zakresie przygotowania prostych materiałów edukacyjnych przez nauczycieli, wykładowców czy trenerów).

en	It is anticipated to review curricula of pre-school education, general education and vocational training in terms of incorporating issues related to universal design.
pl	Przewiduje się przegląd podstaw programowych wychowania przedszkolnego, kształcenia ogólnego i w zawodach w zakresie uwzględnienia zagadnień dotyczących projektowania uniwersalnego.

en	ACTIVITY 14. Staff for inclusive education
pl	DZIAŁANIE 14. Kadry dla edukacji włączającej

en	The increase in competences, skills and the change in attitudes towards pupils and students with special educational needs is a necessary condition for the development and dissemination of inclusive forms of education.
pl	Zwiększenie kompetencji, umiejętności i zmiana postaw wobec uczniów i studentów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi to warunek konieczny dla rozwoju i upowszechnienia włączających form edukacji.

en	This concerns both personnel, staff of schools and universities as well as their managing bodies and other employees of educational establishments, pedagogical supervision employees and university employees.
pl	Dotyczy to zarówno personelu, kadry szkół i uczelni, jak i ich organów prowadzących, oraz innych pracowników placówek edukacyjnych, pracowników nadzoru pedagogicznego i pracowników uczelni.

en	Furthermore, the Activity anticipates the development of programmes and organisation of the cycle of high quality trainings to raise awareness about the to-date manner of perceiving various needs, including those related to disability, mastering the process of recognising the needs of learners as well as the education strategy in differentiated groups and cooperation with other entities in creating more accessible educational conditions.
pl	W Działaniu przewidziano opracowanie programów oraz organizację cyklu wysokiej jakości szkoleń, służących refleksji nad dotychczasowym sposobem postrzegania różnych potrzeb, w tym dotyczących niepełnosprawności, doskonalenia procesu rozpoznawania potrzeb osób uczących się oraz strategii nauczania w zróżnicowanych grupach, a także współpracy z innymi podmiotami w tworzeniu bardziej dostępnych warunków kształcenia.

en	Implementation period: from mid-2019
pl	Okres realizacji: od połowy 2019 roku

en	Coordinator: the Ministry of Science and Higher Education
pl	Koordynator: MNiSW

en	Partners: the Centre for Education Development, the Ministry of National Education, the Ministry of Culture and National Heritage, teacher training establishments, universities, non-governmental organizations
pl	Podmioty współpracujące: ORE, MEN, MKiDN, placówki doskonalenia nauczycieli, uczelnie wyższe, organizacje pozarządowe

en	200 schools for children and pupils with special educational needs, including disabilities
pl	200 szkół dostępnych dla dzieci i uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym z niepełnosprawnościami;

en	15 centres supporting inclusive education
pl	15 centrów wspierających edukację włączającą

en	100 universities open for students and lecturers with disabilities qq 10 model curricula incorporating accessibility
pl	100 uczelni otwartych dla studentów i wykładowców z niepełnosprawnościami;

en	PLN 900 million
pl	900 mln zł

en	HEALTH CARE
pl	SŁUŻBA ZDROWIA

en	ACCESSIBILITY IN HEALTH PROTECTION
pl	DOSTĘPNOŚĆ W OCHRONIE ZDROWA

en	Health and physical condition are priceless values appreciated in particular by people with mobility or perception restrictions.
pl	Zdrowie i kondycja fizyczna to wartości bezcenne, doceniane szczególnie przez osoby z ograniczeniami w mobilności czy percepcji.

en	It also concerns seniors.
pl	Dotyczy to także seniorów.

en	Health deteriorates with age and this aspect of life becomes more and more important.
pl	Wraz z wiekiem kondycja zdrowotna pogarsza się i ten aspekt życia staje się coraz bardziej istotny.

en	At the same time for many people visiting doctor or participating in tests and medical surgeries on their own is impossible, due to the limitations in possibilities of getting to the place or benefiting from medical procedures.
pl	Jednocześnie dla wielu osób samodzielna wizyta u lekarza, czy udział w badaniach i zabiegach medycznych jest niemożliwy, z uwagi na ograniczenia w możliwości dotarcia na miejsce czy skorzystania z procedur medycznych.

en	Sometimes it arises from the state of health, sometimes from the general physical condition.
pl	Czasem wynika to ze stanu zdrowia, czasem z ogólnej kondycji fizycznej.

en	This is why the Programme implementation effects will include changes in selected healthcare facilities consisting in improving the provision of equipment facilitating communication (with a deaf person, a person with speech disorders), mobility (markings, driveways, elevators) and the change in procedures allowing for assisting a person with disabilities by the staff of the facility.
pl	Dlatego efektem realizacji Programu będą zmiany w wybranych placówkach opieki medycznej, polegające na poprawie ich wyposażenia w sprzęt ułatwiający komunikację (z osobą niesłyszącą, z osobą z zaburzeniami mowy), poruszanie się (oznaczenia, podjazdy, podnośniki), oraz zmianie procedur pozwalających na asystowanie osobie z niepełnosprawnościami przez personel placówki.

en	Additionally, the investments in the telemedicine will be an element of the Programme – thanks to which new technologies and devices will allow for a better monitoring of health of seniors or people with disabilities in further years.
pl	Dodatkowo elementem Programu będą inwestycje w obszar telemedycyny – dzięki czemu w kolejnych latach nowe technologie i urządzenia pozwolą lepiej monitorować stan zdrowia seniorów czy osób z niepełnosprawnościami.

en	Furthermore, providing patients with the access to the Polish sign language/manually-coded language in healthcare facilities is a priority.
pl	Priorytetem jest również zapewnienie dostępu pacjentom do tłumacza PJM/SJM w placówkach medycznych.

en	The accessibility of healthcare facilities, i.e., inter alia, outpatient clinics and hospitals is a condition necessary to provide every citizen with exercising their right to equal treatment.
pl	Dostępność placówek medycznych, czyli między innymi przychodni i szpitali to warunek konieczny dla zapewnienia każdemu obywatelowi realizacji prawa do równego traktowania.

en	In general, new or renovated buildings of hospitals and outpatient clinics meet the architectural accessibility criteria.
pl	Nowe lub wyremontowane budynki szpitali i przychodni spełniają na ogół kryteria dostępności architektonicznej.

en	In the case of older buildings additional improvements are necessary, thanks to which people with special needs will be able to move around healthcare facility without any difficulties.
pl	W przypadku starszych budynków konieczne są dodatkowe usprawnienia, dzięki którym osoby o szczególnych potrzebach będą mogły bez trudności poruszać się po placówce świadczącej pomoc medyczną.

en	However, the scope of the problem related to accessibility of healthcare facilities is wider.
pl	Problem dostępności obiektów ochrony zdrowia trzeba jednak potraktować szerzej.

en	People with disabilities are not only people in wheelchairs but also those with intellectual disabilities, with crutches, bind, partially sighted and deaf persons for whom proper markings ensuring safe movement in space, possibility of using alternative communication forms (e.g. multi-sensory take-a-number system in the waiting room) are necessary.
pl	Osoby z niepełnosprawnościami to nie tylko osoby na wózkach, ale też z niepełnosprawnością intelektualną, poruszające się o kulach, osoby niewidome, niedowidzące czy niesłyszące, dla których niezbędne są odpowiednie oznakowania zapewniające bezpieczne poruszanie się w przestrzeni, możliwość skorzystania z alternatywnych form komunikacji (na przykład multisensoryczny system numerków w poczekalni).

en	ACTIVITY 15. 100 healthcare facilities without barriers
pl	DZIAŁANIE 15. 100 placówek służby zdrowia bez barier

en	The Activity will aim at improving architectural, digital, communication and organisational accessibility in healthcare entities selected through competition.
pl	Celem Działania będzie poprawa dostępności architektonicznej, cyfrowej, komunikacyjnej i organizacyjnej wybranych w konkursie podmiotów leczniczych.

en	It is planned to carry out accessibility audits in 100 facilities in terms of barrier existence, including in particular the evaluation of opportunities and the quality of service for people with disabilities.
pl	Planowane jest przeprowadzenie audytów dostępności w 100 placówkach pod kątem występowania barier, w tym szczególnie oceny możliwości i jakości obsługi osób z niepełnosprawnościami.

en	Adaptation works concerning accessibility will be related to e.g. providing driveways for people in wheelchairs, adjusting sanitary facilities and space alternative marking, including doctor’s offices.
pl	Prace adaptacyjne związane z dostępnością będą dotyczyć na przykład zapewnienia podjazdów dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich, dostosowania pomieszczeń sanitarnych i alternatywnego oznakowania przestrzeni, w tym gabinetów lekarskich.

en	In the barrier elimination process activities for improving accessibility to offices will be carried out, including accessibility to assistive devices, appropriate service of people with disabilities provided by properly trained health care employees, financing alternative manners of communication with and in the facility as well as providing the standardisation of the work and procedure organisation.
pl	W procesie usuwania barier realizowane będą działania dla poprawy dostępności gabinetów, w tym do urządzeń wspomagających, właściwej obsługi osób z niepełnosprawnościami przez odpowiednio przeszkolonych pracowników służby zdrowia, finansowanie alternatywnych sposób komunikacji z placówką i w placówce oraz zapewnienie standaryzacji organizacji pracy i procedur.

en	Technological barriers will be removed through equipping healthcare facilities with computers and other it devices, including those needed to render services in a telemedical model and the improved accessibility of Internet websites.
pl	Bariery technologiczne będą znoszone poprzez wyposażanie placówek zdrowotnych w komputery i inny sprzęt IT, w tym potrzebny do udzielania świadczeń w modelu telemedycznym oraz poprawę dostępności stron internetowych.

en	Furthermore, the Activity foresees the development and dissemination of information materials in various formats, from which people with disabilities, also intellectual ones, will be able to find out about preventative healthcare.
pl	Działanie zakłada też opracowanie i upowszechnienie w różnych formatach materiałów informacyjnych, z których osoby z niepełnosprawnościami, także intelektualnymi, będą mogły dowiedzieć się o profilaktyce zdrowotnej.

en	Implementation period: from 2019 (audit in 2018)
pl	Okres realizacji: od 2019 roku (audyt w 2018 roku)

en	Coordinator: the Ministry of Health
pl	Koordynator: MZ

en	Partners: local governments, healthcare providers, organizations of patients, non-governmental organizations
pl	Podmioty współpracujące: samorządy, podmioty wykonujące działalność leczniczą, organizacje pacjentów, organizacje pozarządowe

en	ACTIVITY 16. Accessible medical services
pl	DZIAŁANIE 16. Dostępne usługi medyczne

en	Medical services which are the subject of public funding not always fulfil the requirements of accessibility on the basis of the equal access.
pl	Nie zawsze świadczenia medyczne, które są przedmiotem publicznego finansowania spełniają wymogi dostępności na zasadzie równoprawnego dostępu.

en	The Activity aims at developing recommendations subjecting contracting of healthcare services to provide people with special needs with accessibility facilities and medical services.
pl	Celem Działania jest opracowanie rekomendacji uzależniających kontraktowanie świadczeń opieki zdrowotnej od zapewnienia dostępności placówek i usług medycznych dla osób o szczególnych potrzebach.

en	Fulfilling the defined higher criteria in this regard by healthcare providers should result in the creation of more favourable conditions in the process of contracting of healthcare services.
pl	Spełnianie przez świadczeniodawców, określonych, wyższych wymogów w tym zakresie powinno skutkować stworzeniem bardziej korzystanych warunków w procesie kontraktowania świadczeń.

en	Partners: the National Health Fund, healthcare providers, organizations of patients, non-governmental organizations
pl	Podmioty współpracujące: NFZ, podmioty wykonujące działalność leczniczą, organizacje pacjentów, organizacje pozarządowe

en	100 healthcare facilities friendly for patients with special needs
pl	100 placówek służby zdrowia przyjaznych pacjentom o szczególnych potrzebach.

en	V. DIGITALIZATION
pl	V. CYFRYZACJA

en	DIGITAL ACCESSIBILITY
pl	DOSTĘPNOŚĆ CYFROWA

en	Digital accessibility is not only the right of every human being to the access to information and communication but also the opportunity to make choices in everyday life.
pl	Dostępność cyfrowa to nie tylko prawo każdego człowieka do dostępu do informacji i komunikowania się, ale także możliwość dokonywania wyborów w życiu codziennym.

en	The accessible Internet website allows various groups of users (e.g. the elderly, visually impaired persons, people with tired eyes, people with disabilities) for full and self-reliant access to its content and functionality.
pl	Dostępna strona internetowa pozwala różnym grupom użytkowników (na przykład osobom starszym, osobom z wadą wzroku, osobom z przemęczonym wzrokiem, osobom z niepełnosprawnościami) na pełny i samodzielny dostęp do jej treści i funkcjonalności.

en	For example, the website of the social welfare centre meeting the accessibility criteria is a greater chance that the information on the support offer will be delivered to the most deprived.
pl	Na przykład strona internetowa ośrodka pomocy społecznej, spełniająca kryteria dostępności to większa szansa, że informacja o ofercie wsparcia trafi do najbardziej potrzebujących osób.

en	The development of virtual reality also means the barrier-free access to entertainment for a larger number of users affected by digital exclusion.
pl	Rozwój rzeczywistości wirtualnej to także dostęp bez barier do rozrywki dla większej liczby użytkowników dotkniętych wykluczeniem cyfrowym.

en	In their case the impossibility of using the Internet or multimedia does not arise from their choice but from access barriers.
pl	W ich przypadku brak możliwości skorzystania z Internetu czy multimediów nie wynika z wyboru, ale z barier w dostępie.

en	It must not be the case that in Poland one must see, hear and must not have any moving difficulties in order to fully benefit from the technological progress.
pl	Nie może być tak, że w Polsce trzeba widzieć, słyszeć i nie mieć żadnych trudności ruchowych by w pełni korzystać z postępu technologicznego.

en	This is the purpose of our activities.
pl	To cel naszych działań.

en	This is why thanks to the Programme, all Internet portals of public administration will become universally accessible because every citizen has a right to public information and should also have a choice regarding the manner of settling an administrative matter.
pl	Dlatego dzięki Programowi wszystkie serwisy administracji publicznej staną się uniwersalnie dostępne, bo każdy obywatel ma prawo do informacji publicznej i powinien mieć wybór sposobu załatwienia sprawy urzędowej.

en	The Programme will also regulate the obligation of television broadcasters to provide accessibility for people with various kinds of disabilities as well as the obligation of distributing accessible films.
pl	Elementem Programu będzie także uregulowanie obowiązku nadawców programów telewizyjnych do zapewniania dostępności dla osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności oraz obowiązku dystrybuowania dostępnych filmów.

en	For this to really happen, it is necessary to oblige the providers of these services to maintain technical parameters at least at the level of accessibility which is offered by the service broadcaster!
pl	Aby mogło to rzeczywiście nastąpić konieczne jest zobowiązanie również dostawców tych usług do zachowania parametrów technicznych, co najmniej na poziomie dostępności, jaką oferuje nadawca usługi!

en	Digital accessibility specifically concerns public administration which regularly increases the share of e-services and Internet websites for citizens.
pl	Dostępność cyfrowa w sposób szczególny dotyczy administracji publicznej, która systematycznie zwiększa udział e-usług i serwisów dla obywateli.

en	This means that in the process of designing devices, Internet websites, e-books or production of audio-video materials one must remember about the needs of various users.
pl	Oznacza to, że w procesie projektowania urządzeń, stron internetowych, e-booków czy produkcji materiałów audio-video trzeba pamiętać o potrzebach różnych użytkowników.

en	The awareness concerning the existence of provisions on the application of accessible ITC systems increased, but insufficiently.
pl	Świadomość istnienia przepisów o stosowaniu dostępnych systemów teleinformatycznych wzrosła, chociaż w niedostatecznym stopniu.

en	Entities willing to make changes in the accessibility area do not have a sufficient potential.
pl	Podmioty, które chcą dokonać zmian w obszarze dostępności, nie dysponują wystarczającym potencjałem.

en	The correct formulation of tender specifications and the evaluation of accessibility of the procured ITC system are particularly difficult.
pl	Szczególne trudności stwarza poprawne sformułowanie treści specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz ocena dostępności zamówionego systemu teleinformatycznego.

en	All information resources, including multimedia created in public administration must meet accessibility standards.
pl	Wszelkie zasoby informacji, w tym multimedia powstające w administracji publicznej muszą spełniać standardy dostępności.

en	Inventory and evaluation of the real accessibility level of IT systems will allow for the implementation of necessary citizen-friendly improvements.
pl	Inwentaryzacja i ocena faktycznego poziomu dostępności systemów IT umożliwi wdrożenie niezbędnych usprawnień przyjaznych obywatelom.

en	In order to achieve it, trainings for public administration employees in creating and publishing accessible public documents and electronic information are planned.
pl	Planowane są w tym celu szkolenia dla pracowników administracji publicznej z tworzenia i publikowania dostępnych publicznych dokumentów i informacji elektronicznych.

en	There will be the alternative access to information to every inaccessible element – in electronic form or via phone.
pl	Dla każdego elementu niedostępnego, umożliwiony zostanie alternatywny dostęp do informacji - w innej formie elektronicznej lub telefonicznie.

en	Furthermore, the citizens will be provided with the opportunity to report remarks and complaints on accessibility of the portal, website or application in order to convert the elements unconsciously made inaccessible into accessible ones.
pl	Zapewniona zostanie również możliwość zgłaszania przez obywateli uwag i skarg na dostępność serwisu, strony czy aplikacji, tak by elementy nieświadomie uczynione niedostępnymi mogły zostać zamienione na dostępne.

en	Additionally, as part of the Activity tools for creating model portals and materials facilitating the creation of accessible websites and documents, including guidelines for content management systems applied in the administration, will be developed.
pl	Dodatkowo w ramach Działania opracowane zostaną narzędzia do tworzenia modelowych serwisów oraz materiały ułatwiające tworzenie dostępnych stron i dokumentów, w tym wytycznych dla stosownych w administracji systemów zarządzania treścią.

en	The accessible free templates of the Public Information Bulletins (compliant with the recommendations of the WCAG standard) will be made available for all public institutions.
pl	Udostępnione zostaną dla wszystkich instytucji publicznych dostępne (zgodne z zaleceniami standardu WCAG), darmowe szablony Biuletynów Informacji Publicznej.

en	Coordinator: the Ministry of Digitalisation
pl	Koordynator: MC

en	Partners: public institutions, public service providers, designers and website creators, non-governmental organizations
pl	Podmioty współpracujące: instytucje publiczne, podmioty realizujące usługi publiczne, projektanci i wykonawcy serwisów internetowych, organizacje pozarządowe

en	ACTIVITY 18. Accessible multimedia contents
pl	DZIAŁANIE 18. Dostępne treści multimedialne

en	In order to exercise the right of access of people with disabilities to multimedia content the following were planned:
pl	Dla realizacji prawa dostępu osób z niepełnosprawnościami do treści multimedialnych zaplanowane zostały:

en	improvement in accessibility of multimedia services by way of amendment of the Broadcasting Act and obliging broadcasters to provide 50% of broadcast programmes with audiodescription and live subtitles;
pl	poprawa dostępności usług medialnych w drodze nowelizacji ustawy o radiofonii i telewizji i zobowiązania nadawców telewizyjnych do zapewnienia 50% emitowanych programów z audiodeskrypcją i napisami na żywo;

en	obliging producers of films co-financed from public funds to provide audiodescripiton, subtitles for the deaf or a PSL interpreter;
pl	zobowiązanie producentów materiałów filmowych, współfinansowanych ze środków publicznych do zapewnienia w nich audiodeskrypcji napisów dla niesłyszących lub tłumacza PJM;

en	introducing solutions (standards, certificates) for film producers or distributors placing foreign films on the Polish market allowing people with disabilities, including persons with visual impairment (e.g. audiodescription, voice-over version) or hearing impairment (e.g. subtitles for the deaf, a PSL interpreter) to access their distributed content.
pl	Wprowadzenie rozwiązań (standardów, certyfikatów) dla producentów lub dystrybutorów filmowych, wprowadzających filmy zagraniczne na polski rynek, umożliwiających dostęp do dystrybuowanych przez nich treści osobom z niepełnosprawnościami, w tym osobom z dysfunkcją wzroku (na przykład audiodeskrypcja, wersja lektorska) lub dysfunkcją słuchu (na przykład napisy dla niesłyszących, tłumacz PJM);

en	making available the educational content (e.g. e-handbooks, guides, atlases with maps, magazines), inter alia, through the content digitalisation process based on uniform rules enabling people with various disabilities to use it (including, for example, financing the digitalisation of resources for portals offering them for free).
pl	udostępnianie treści edukacyjnych (na przykład e-podręczniki, przewodniki, atlasy z mapami, czasopisma), między innymi poprzez proces cyfryzacji treści oparty na ujednoliconych zasadach, umożliwiający korzystanie osobom z różnymi niepełnosprawnościami (w tym na przykład dofinansowanie digitalizacji zasobów na rzecz portali oferujących je na wolnych zasobach).

en	Partners: the Ministry of National Education, PFRON, the National Broadcasting Council, the Polish Film Institute, the National Library, broadcasters, producers, distributors, non-governmental organizations
pl	Koordynator: MKiDN Podmioty współpracujące: MEN, PFRON, KRRiTV, PISF, Biblioteka Narodowa, nadawcy, producenci, dystrybutorzy, organizacje pozarządowe

en	ACTIVITY 19. Friendly office
pl	DZIAŁANIE 19. Przyjazny urząd

en	The provision of public administration employees with competences in digital accessibility related to creating and making available electronic content and creating documents in simple language, friendly for the citizen in a condition of improving accessibility of entities rendering public services.
pl	Warunkiem poprawy dostępności podmiotów realizujących zadania publiczne jest wyposażenie pracowników administracji publicznej w kompetencje z zakresu dostępności cyfrowej w tworzeniu i udostępnianiu treści elektronicznych oraz w tworzeniu dokumentów w języku prostym, przyjaznym dla obywatela.

en	To this aim trainings in practical creation of electronic documents, multimedia and websites in accordance with WCAG standards for employees responsible for the creation of information, functioning of the exchange information system and Internet portals are anticipated.
pl	W tym celu przewiduje się szkolenia z praktycznego tworzenia dokumentów elektronicznych, multimediów i stron www, zgodnie ze standardami WCAG, dla pracowników odpowiedzialnych za tworzenie informacji, funkcjonowanie systemów wymiany informacji oraz serwisów internetowych.

en	Furthermore, training in using simple accessible language in communication with customers of offices will be held.
pl	Prowadzone będą również szkolenia z wykorzystania prostego, przystępnego języka w komunikacji z klientami urzędów.

en	Trainings – also with the use of EU funds – will be organised both for government administration (coordination – the Head of the Civil Service with the support of KPRM) and local government staff (coordination – the Ministry of the Interior and Administration).
pl	Szkolenia – również z wykorzystaniem środków unijnych - będą prowadzone zarówno dla pracowników administracji rządowej (koordynacja – Szef służby cywilnej ze wsparciem KPRM) jak i samorządowej (koordynacja – MSWiA).

en	Coordinator: the Chancellery of the Prime Minister
pl	Koordynator: KPRM

en	Partners: the Ministry of the Interior and Administration, government and local government administration, non-governmental organizations
pl	Podmioty współpracujące: MSWiA, administracja rządowa i samorządowa, organizacje pozarządowe

en	100 public Internet portals meeting accessibility requirements qq 50% of airtime accessible for everyone
pl	100% publicznych serwisów internetowych spełniających wymogi dostępności; • 50% czasu antenowego dostępnego dla wszystkich;

en	public administration resources accessible for all citizens
pl	Zasoby administracji publicznej dostępne dla wszystkich obywateli.

en	SERVICES
pl	USŁUGI

en	UNIVERSAL SERVICES, E-COMMERCE, MOBILITY, ACTIVITY, COMMUNICATION
pl	USŁUGI POWSZECHNE, E-COMMERCE, MOBILNOŚĆ, AKTYWNOŚĆ, KOMUNIKACJA

en	Good quality of life is not only an accessible flat, work and public space.
pl	Dobra jakość życia to nie tylko dostępne mieszkanie, praca i przestrzeń publiczna.

en	It is a combination of several actions, thanks to which each of us can satisfy their needs on an equal basis with others.
pl	To dopiero zbieg działań w różnych obszarach, dzięki którym każdy z nas może na równi z innymi zaspokajać swoje potrzeby.

en	The sense of maintaining our own independence, individuality, influence and security needs are necessary for everyone, regardless of age and level of mobility.
pl	Poczucie zachowania własnej niezależności, indywidualności, wpływu i potrzeba bezpieczeństwa są niezbędne każdemu, bez względu na wiek i poziom sprawności.

en	Elderly people, just as younger generations, have plans and encounter barriers in their implementation in everyday life.
pl	Osoby starsze, tak jak młodsze pokolenia, mają plany i odczuwają bariery w ich realizacji w codziennym życiu.

en	For them reaching the office, filling in the form in the bank or in the post office may be an insurmountable obstacle.
pl	Dla nich przeszkodą nie do pokonania może być dotarcie do urzędu, wypełnienie druku w banku czy na poczcie.

en	This is why our actions aim at providing every citizen with the opportunity to use universal services and purchase products via Internet on their own also without leaving home.
pl	Dlatego celem naszych działań jest zapewnienie każdemu obywatelowi, możliwości samodzielnego skorzystania z powszechnych usług i zakupu produktów przez Internet, także bez wychodzenia z domu.

en	Accessibility is also security – the launch of the emergency number 112 for people with disabilities is our priority.
pl	Dostępność to również bezpieczeństwo – uruchomienie numeru alarmowego 112 dla osób z niepełnosprawnościami jest naszym priorytetem.

en	A completely new phenomenon on a national level consists in the support for individual mobility of people with disabilities, the significant part of whom may be drivers, and others may use private transport in the family.
pl	Zupełnie nowym w skali kraju zjawiskiem jest wsparcie na rzecz mobilność indywidualnej osób z niepełnosprawnościami, z których znaczna część może być kierowcami, a inni mogą korzystać z transportu prywatnego w rodzinie.

en	Motorisation of this customers segment may become crucial for reversing adverse trends in unsuccessful social and professional activation of people with disabilities.
pl	Zmotoryzowanie tego segmentu klientów, może okazać się kluczowe dla odwrócenia niekorzystnych trendów nieskutecznej aktywizacji społecznej i zawodowej osób z niepełnosprawnościami.

en	Finally, decent and independent life of people with disabilities is not possible without the access to assistance services which the environment of people with disabilities urgently needs.
pl	W końcu godne i niezależne życie osób z niepełnosprawnościami nie jest możliwe bez dostępu do usług asystenckich, które są pilnie oczekiwane przez środowisko osób z niepełnosprawnościami.

en	Furthermore, the introduction of solutions supporting the activity of the elderly and people with disabilities in sports events and in tourist activity is necessary.
pl	Konieczne jest także wprowadzenie rozwiązań wspomagających aktywność osób starszych i osób z niepełnosprawnościami w wydarzeniach sportowych i w aktywności turystycznej.

en	In 2017 the share of the disabled among the total number of the employed members of the Civil Service Corps amounted only to 3.9%, including 2.5% in ministries, 2.2% in central offices.
pl	W 2017 roku udział osób niepełnosprawnych wśród ogółu zatrudnionych członków korpusu służby cywilnej wyniósł i zaledwie 3,9%, w tym w ministerstwach 2,5%, urzędach centralnych 2,2%.

en	Only in ministries and voivodeship offices the positive change in the growth dynamics of this indicator was noted.
pl	Tylko w ministerstwach i urzędach wojewódzkich zanotowano zmianę pozytywną w dynamice wzrostu tego wskaźnika.

en	In the remaining office types of the Civil Service Corps – the level of employment decreased or remained unchanged.
pl	W pozostałych typach urzędów korpusu służby cywilnej – poziom zatrudnienia spadł lub pozostał bez zmian.

en	The public administration plays an important role in changing attitudes and shaping solutions supporting the employment of people with disabilities.
pl	Duża rola w zmianie postaw i kształtowaniu rozwiązań wspierających zatrudnienie osób z niepełnosprawnościami należy do administracji publicznej.

en	Unfortunately, there is no data on the percentage of the disabled employed in total in the public administration (taking into consideration the local government administration).
pl	Niestety brakuje danych na temat odsetka osób niepełnosprawnych zatrudnionych ogółem w administracji publicznej (z uwzględnieniem administracji samorządowej).

en	So far the employment rate of the disabled has not reached the statutory threshold of 6% in any ministry.
pl	Wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w żadnym z ministerstw nie osiągnął dotychczas ustawowego progu 6%.

en	ACTIVITY 20. Accessible universal services, e-commerce
pl	DZIAŁANIE 20. Dostępne usługi powszechne, e-commerce

en	The activity provides for changes in provisions of law and the launch of preferential financial instruments for operators to improve accessibility and qualities of services offered (e.g. bank, telecommunication, postal, courier and trade services).
pl	Działanie zakłada zmiany przepisów prawa i uruchomienie preferencyjnych instrumentów finansowych dla operatorów dla poprawy dostępności i jakości oferowanych usług (na przykład bankowych, telekomunikacyjnych, pocztowych, kurierskich i handlowych).

en	The activity will include not only the improvement of architectural accessibility in customer service facilities, such as lowered boxes and counter windows or bells to call staff but also the launch of alternative communication forms with the operator (e.g. the use of the application recognising and interpreting into sign language; technology enabling speech transcription).
pl	Działanie obejmie nie tylko poprawę dostępności architektonicznej w miejscach obsługi klienta, jak na przykład obniżone skrzynki i okienka, czy dzwonki do przywoływania obsługi, ale także uruchomienie alternatywnych form komunikacji z operatorem (na przykład zastosowanie aplikacji rozpoznających i tłumaczących na język migowy; technologii umożliwiającej transkrypcję mowy).

en	The Activity will also include the improvement in accessibility of commercial facilities (centres) through the development and dissemination of guidelines for accessibility of facilities (buildings) in which these centres are located.
pl	Działanie obejmie także poprawę dostępności obiektów (centrów) handlowych, poprzez opracowanie i upowszechnienie wytycznych dostępności obiektów (budynków), w których zlokalizowane są te centra.

en	Coordinator: the Ministry of Investment and Economic Development
pl	Koordynator: MIIR

en	Partners: the Ministry of Digitalisation, the Office of Electronic Communication, the Office of Competition and Customer Protection, universal service providers, entrepreneurs, non-governmental organizations
pl	Podmioty współpracujące: MC, UKE, UOKiK, podmioty realizujące usługi powszechne, przedsiębiorcy, organizacje pozarządowe

en	ACTIVITY 21. Number 112 for everyone
pl	DZIAŁANIE 21. Numer 112 dla wszystkich

en	The Activity aims at providing an effective communication form of people with disabilities (in particular the deaf, hard of hearing persons and people with speech problems) with the operators of emergency number 112 in order to provide them with necessary assistance in the situation threatening life and health.
pl	Celem Działania jest zapewnienie skutecznej formy komunikacji osób z niepełnosprawnościami (w szczególności osób głuchych, słabo słyszących i z problemami mowy) z operatorami numeru alarmowego 112, tak aby umożliwić im udzielenie niezbędnej pomocy w sytuacji zagrożenia zdrowia i życia.

en	This concerns in particular the situation when the reporting person is not able to make a voice call due to various reasons.
pl	Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy osoba zgłaszająca nie jest w stanie z różnych powodów wykonać połączenia głosowego.

en	Coordinator: the Ministry of the Interior and Administration
pl	Koordynator: MSWiA Podmioty współpracujące: MC, organizacje pozarządowe

en	to create the cooperation system of various entities in order to obtain a driving licence and adapt cars for the needs of people with disabilities;
pl	stworzenie systemu współpracy różnych podmiotów w celu zdobycia prawa jazdy i dostosowywania samochodów dla potrzeb osób z niepełnosprawnościami;

en	to implement accessibility standards for petrol stations, taking into consideration mobile POS terminals, staff call system, the possibility of payment via mobile application, on-line sign language interpreting system.
pl	wdrożenie standardów dostępności dla stacji benzynowych, uwzględniających przenośne terminale płatnicze, system przyzywania obsługi, możliwość płatności za pomocą aplikacji mobilnej, system tłumaczeń migowych on-line;

en	to provide individual “door to door” transport service for people with reduced mobility on the area of at least of 1/3 of municipalities in Poland;
pl	zapewnienie usługi transportu indywidualnego „door to door” dla osób o ograniczonej mobilności na terenie co najmniej 1/3 gmin w Polsce;

en	to create a mechanism of co-funding individual means of transport for people with disabilities in the purchase and adaptation of the vehicle;
pl	stworzenie mechanizmu dofinansowania do indywidualnych środków transportu dla osób z niepełnosprawnościami w zakresie zakupu i przystosowania pojazdu;

en	to create the network of professional rentals offering the purchase or fitting of assistive, rehabilitation, care equipment on a commercial basis;
pl	stworzenie sieci profesjonalnych wypożyczalni, oferujących na zasadach komercyjnych zakup lub wyposażenie sprzętu wspomagającego, rehabilitacyjnego, pielęgnacyjnego;

en	to create the foundations of the guide dog accessibility system for the blind, including the development of dog training standards.
pl	stworzenie podstaw systemu zapewnienia dostępności psów przewodników osobom niewidomym, w tym wypracowanie standardów szkolenia psów.

en	Partners: the Ministry of Family, Labour and Social Policy, PFRON, the Ministry of Infrastructure, local governments, entrepreneurs, carriers, non-governmental organizations
pl	Podmioty współpracujące: MRPiPS, PFRON, MI, samorządy, przedsiębiorcy, przewoźnicy, organizacje pozarządowe

en	ACTIVITY 23. Accessible social services
pl	DZIAŁANIE 23. Dostępne usługi społeczne

en	The Activity aims at increasing accessibility of social services of general interest and increasing the sense of identity of elderly people and persons with disabilities.
pl	Celem Działania jest zwiększenie dostępności usług społecznych użyteczności publicznej oraz wzrost poczucia podmiotowości osób starszych i osób z niepełnosprawnościami.

en	Thanks to it, each of them will have – in the manner selected on their own – the possibility of full participation in social life.
pl	Dzięki temu każda z tych osób będzie miała – w wybrany przez siebie sposób – możliwość pełnego uczestnictwa w życiu społecznym.

en	Furthermore, it is important to support entities with implementing the services which focus on employment and involvement of people exposed to social exclusion and their families (e.g. social enterprises) which are at the same time deeply rooted in their local communities. This gives them better recognition of problems affecting e.g. people with disabilities or the elderly.
pl	Ważne jest także, aby wspierać w realizacji tych usług podmioty, które stawiają na zatrudnianie, ale i angażowanie osób zagrożonych wykluczeniem społecznym oraz ich rodzin (np. przedsiębiorstwa społeczne), które są jednocześnie mocno zakorzenione w swoich lokalnych społecznościach, co daje im większe rozeznanie w problemach trapiących np. osoby z niepełnosprawnościami czy osoby starsze.

en	They often operate in the areas regarded as ineffective in terms of commercial activities so their development will provide the increase in accessibility to services in these areas.
pl	Działają też one często w obszarach uznawanych za nieefektywne w kategoriach działalności komercyjnej, więc ich rozwój zapewni znaczne zwiększenie dostępności do usług w tych obszarach.

en	For this purpose it was planned:
pl	W tym celu zaplanowano:

en	to increase accessibility of deficit social services for people threatened by a social exclusion and, as a consequence, to improve the comfort of life of these people and their families;
pl	zwiększenie dostępności deficytowych usług społecznych dla osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, a w konsekwencji poprawa komfortu życia tych osób i ich rodzin;

en	to create model solutions in comprehensive rendering social services by entities of social and solidarity economy;
pl	stworzenie modelowych rozwiązań w zakresie kompleksowego świadczenia przez podmioty ekonomii społecznej i solidarnej usług społecznych;

en	to support professionalisation, increasing quality and standards of rendering social services, including also strengthening the potential of social economy entities to provide comprehensive services, in particular for the disabled and dependants as well as their families;
pl	wspieranie profesjonalizacji, podnoszenia jakości oraz standardów świadczenia usług społecznych, w tym także wzmacnianie potencjału podmiotów ekonomii społecznej do świadczenia kompleksowych usług, w szczególności na rzecz osób niepełnosprawnych i niesamodzielnych oraz ich rodzin;

en	to introduce a new statutory regulation determining the mode of cooperation between local government units and entities of social and solidarity economy in particular in contracting social services in local communities in the manner allowing for achieving additional (reintegration) social objectives.
pl	wprowadzenie nowej regulacji ustawowej określającej tryb współpracy jednostek samorządu terytorialnego z podmiotami ekonomii społecznej i solidarnej w szczególności w zakresie kontraktowania usług społecznych w społecznościach lokalnych w sposób pozwalający na osiąganie dodatkowych (reintegracyjnych) celów społecznych.

en	Coordinator: the Ministry of Family, Labour and Social Policy
pl	Koordynator: MRPiPS

en	Partners: the Ministry of Investment and Economic Development, local governments, entities of social and solidarity economy
pl	Podmioty współpracujące: MIiR, samorządy, podmioty ekonomii społecznej i solidarnej

en	ACTIVITY 24. Personal assistant of a disabled person
pl	DZIAŁANIE 24. Asystent osobisty osoby niepełnosprawnej

en	The Activity aims at developing, testing and next implementing the (financial and organisational) model of providing individual support by means of personal assistant service for people with disabilities.
pl	Celem tego Działania jest wypracowanie, przetestowanie a następnie wdrożenie modelu (finansowego i organizacyjnego) zapewnienia indywidualnego wsparcia za pomocą usługi asystenta osobistego dla osób z niepełnosprawnościami.

en	Nowadays as part outsourced activities local governments may use PFRON co-financing for the contracted service of personal assistance but this solution is not common.
pl	Obecnie w ramach zadań zlecanych samorządy mogą korzystać z dofinansowania przez PFRON zakontraktowanej usługi asystencji osobistej jednakże rozwiązanie to nie jest jeszcze powszechne.

en	The Activity foresees the preparation of appropriate legal solutions (change or simplification of provisions) and creation of the system on sustainable basis stemming from the diversification of financing sources for this service.
pl	Działanie zakłada zatem przygotowanie odpowiednich rozwiązań na gruncie prawnym (zmiana lub wprowadzenie przepisów) i stworzenie systemu opartego na trwałych podstawach, w oparciu o dywersyfikację źródeł finansowania tej usługi.

en	Assistance services should be local (e.g. through the network of acting
pl	Usługi asystenckie powinny mieć charakter lokalny (na przykład poprzez sieć działających instytucji gminnych i powiatowych) oraz możliwość ich długofalowego kontraktowania u organizacji pozarządowych. Działanie

en	At first, the Activity will be financed from the cohesion policy funds in the project formula (as a pilot).
pl	zostanie sfinansowane początkowo ze środków polityki spójności w formule projektowej (jako pilotaż).

en	Partners: PFRON, local governments, non-governmental organizations
pl	Podmioty współpracujące: PFRON, samorządy, organizacje pozarządowe

en	ACTIVITY 25. Culture without barriers
pl	DZIAŁANIE 25. Kultura bez barier

en	In order to provide people with various kinds of disabilities with the opportunity to actively participate in cultural life and get to know cultural goods on a basis of equality with others, it was planned:
pl	Dla zapewnienia osobom z różnymi rodzajami niepełnosprawności możliwości czynnego udziału w życiu kulturalnym i poznawania dóbr kultury na zasadzie równości z innymi osobami, zaplanowano:

en	to modernise and extend the infrastructure of cultural institutions (inter alia: theatres, museums, cultural centres, libraries) based on accessibility standards;
pl	modernizację i rozbudowę infrastruktury instytucji kultury (między innymi: teatrów, muzeów, domów i ośrodków kultury, bibliotek) w oparciu o standardy dostępności;

en	to provide accessibility in cultural activities financed from the state budget funds;
pl	zapewnienie dostępności w działaniach kulturalnych finansowanych ze środków budżetu państwa;

en	to improve accessibility of cultural facilities, including historic ones, through the combination of individual architectural solutions (after consultation with the conservator of monuments) with the use of modern technological solutions as well as information standards and appropriate service procedures;
pl	poprawę dostępności obiektów kultury, w tym zabytkowych, poprzez łączenie indywidualnych rozwiązań architektonicznych (w uzgodnieniu z konserwatorem zabytków) z wykorzystaniem nowoczesnych rozwiązań technologicznych oraz standardami informacyjnymi i odpowiednimi procedurami obsługi;

en	to purchase equipment and facilities giving people with special needs the access to cultural resources (e.g. lifts, inductive loops, audiodescription devices);
pl	zakup sprzętu i wyposażenia udostępniającego zasoby kultury osobom o szczególnych potrzebach (na przykład podnośniki, pętle indukcyjne, urządzenia do audiodeskrypcji);

en	to digitalise various types of cultural resources taking into consideration the accessibility aspect;
pl	digitalizacja różnego typu zasobów kultury z uwzględnianiem aspektu dostępności;

en	to construct information system on cultural facilities friendly for people with special needs;
pl	budowa systemu informacji na temat obiektów kultury przyjaznych osobom ze szczególnymi potrzebami;

en	to develop information standards (on accessibility of the building, service, event) which should be applied on the information sites and leaflets dealing with making cultural and environmental goods available)
pl	wypracowanie standardów informacyjnych (o dostępności budynku, usługi, wydarzenia), które powinny być stosowane na stronach informacyjnych i ulotkach instytucji zajmujących się udostępnianiem dóbr kultury i środowiska;

en	to prepare staff of culture, education and cultural and social information in using new tools and technologies in the access to culture;
pl	przygotowanie kadr kultury, edukacji i animacji kulturalno-społecznej w zakresie korzystania z nowych narzędzi i technologii w dostępie do kultury;

en	to support the participation of elderly people and persons with disabilities in cultural and recreational events, including in particular in facilities accessible for persons with disabilities.
pl	wsparcie udziału osób starszych i osób z niepełnosprawnościami w wydarzeniach kulturalnych i rekreacyjnych, w tym szczególnie w obiektach dostępnych dla osób z niepełnosprawnościami.

en	ACTIVITY 26 Sport, tourism and recreation without barriers
pl	DZIAŁANIE 26. Sport, turystyka i rekreacja bez barier

en	to improve accessibility of recreational space: e.g. beaches and waterside areas, green areas – parks and gardens, outdoor gyms and integrated playgrounds, forest parking lots, tourist attractions located within them and in their surroundings, etc.;
pl	poprawę dostępności przestrzeni rekreacyjnych: na przykład plaże i obszary nadwodne, tereny zieleni – parki i ogrody, siłownie plenerowe i integracyjne place zabaw parkingi leśne, atrakcje turystyczne zlokalizowane w ich obrębie i sąsiedztwie itp.;

en	to provide dedicated financing programmes of social tourism for people with special functional needs on the basis of existing financing sources of sport and tourism, inter alia, the adaptation-related activities of the tourist infrastructure (accommodation establishments, trails, rental of specialised equipment for people with disabilities); to improve accessibility of tourist facilities and services (including inter alia: hostels, health resorts and sanatoriums, educational establishments of the State Forests or national parks, educational paths, tourist trails) – providing accessibility of entrances, free and independent movement inside the facilities and shaping the functional surrounding of the facility or place;
pl	zapewnienie na bazie istniejących źródeł finansowania sportu i turystyki dedykowanych programów finansowania turystyki społecznej osób ze specjalnymi potrzebami funkcjonalnymi m.in. działań dostosowawczych infrastruktury turystycznej (obiekty noclegowe, szlaki, wypożyczalnie sprzętu specjalistycznego dla osób z niepełnosprawnościami); poprawy dostępności obiektów i usług turystycznych (w tym miedzy innymi: schronisk, uzdrowisk i sanatoriów, obiektów edukacyjnych Lasów Państwowych czy parków narodowych, ścieżek dydaktycznych, szlaków turystycznych) - zapewnienie dostępności wejść, swobodnego i samodzielnego poruszania się wewnątrz obiektów oraz kształtowania przyjaznego i funkcjonalnego otoczenia placówki czy miejsca;

en	to animate and promote physical culture and active tourism of people with disabilities.
pl	animację i promocję kultury fizycznej i turystyki aktywnej osób z niepełnosprawnościami.

en	Coordinator: the Ministry of Sport and Tourism
pl	Koordynator: MSiT

en	Partners: local governments, owners of sports, spa, tourist facilities, non governmental organizations, the State Forests National Forest Holding, National Parks, the Polish Tourist and Sightseeing Society
pl	Podmioty współpracujące: samorządy, właściciele obiektów sportowych, uzdrowiskowych, turystycznych, organizacje pozarządowe, Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe, Parki Narodowe, PTTK,

en	ACTIVITY 27. Employment in administration
pl	DZIAŁANIE 27. Praca w administracji

en	The Activity consists in increasing efforts taken in the PFRON programme “Stable employment – the disabled in administration and public service”.
pl	Działanie to polega na zwiększeniu wysiłków podejmowanych w programie PFRON „Stabilne zatrudnienie – osoby niepełnosprawne w administracji i służbie publicznej”.

en	Partners: the Chancellery of the Prime Minister, PFRON, ministries, State Treasure companies, local governments, non-governmental organizations
pl	Podmioty współpracujące: KPRM, PFRON, ministerstwa, spółki skarbu państwa, samorządy, organizacje pozarządowe

en	100 universal services without barriers qq 100 cultural facilities without barriers
pl	100 usług powszechnych bez barier; • 100 obiektów kultury bez barier;

en	Emergency notification system 112 accessible for people with disabilities qq At least 100 tourist trails available for people with disabilities
pl	System powiadamiania alarmowego 112 dostępny dla osób z niepełnosprawnościami; • Co najmniej 100 km szlaków turystycznych dostępnych dla osób z niepełnosprawnościami;

en	At least 10 mountain hostels accessible for people with disabilities
pl	Co najmniej 10 schronisk górskich dostępnych dla osób z niepełnosprawnościami;

en	Creating individual mobility improvement system for people with disabilities qq 6% of public administration employees are the disabled
pl	Stworzenie systemu poprawy mobilności indywidualnej osób z niepełnosprawnościami; • 6% pracowników administracji publicznej to osoby niepełnosprawne.

en	COMPETITIVENESS
pl	KONKURENCYJNOŚĆ

en	INNOVATIONS AND SUPPORT OF ENTERPRISES
pl	INNOWACJE I WSPARCIE PRZEDSIĘBIORSTW

en	Different needs of the changing society cause that the demand for universal products and services is increasing.
pl	Zróżnicowane potrzeby zmieniającego się społeczeństwa sprawiają, że wzrasta zapotrzebowanie na uniwersalne produkty i usługi.

en	‘Universal’ means that they are useful and friendly for everyone.
pl	Uniwersalne czyli takie, które są użyteczne i przyjazne dla wszystkich.

en	Hence, trends in interior design, interior fittings, clothes or other elements of everyday use must include needs of various people, in particular more vulnerable social groups.
pl	Stąd też trendy w projektowaniu wnętrz, ich wyposażenia, ubrań czy innych elementów codziennego użytku muszą uwzględniać potrzeby różnych ludzi, zwłaszcza bardziej wrażliwych grup społecznych.

en	For example, elderly people the most often buy clothes which ensure warmth and comfort and are made from soft fabrics.
pl	Przykładowo osoby starsze najchętniej dokonują zakupu ubrań, które zapewniają ciepło i komfort oraz są wykonane z miękkich dla skóry tkanin.

en	When purchasing a book, the size of the font becomes important with age, while the bags on wheels are ideal for everyday shopping.
pl	Przy zakupie książki, wraz z wiekiem, znaczenie odgrywa wielkość czcionki, z kolei podczas codziennych zakupów doskonale sprawdzają się torby na kółkach.

en	Many products and services designed with an eye towards people with special needs become universal over time and, as a result, they are accessible for everyone.
pl	Wiele produktów i rozwiązań, zaprojektowanych z myślą o osobach ze szczególnymi potrzebami, z czasem uniwersalizuje się i jest w efekcie dostępna dla wszystkich.

en	Who among us will not appreciate an easily opening package with a toothbrush or larger font of a shelf life.
pl	Kto z nas nie doceni łatwo otwierającego się opakowania ze szczoteczką do zębów czy większej czcionki z okresem ważności.

en	This is why the Programme provides for financing of building of research base for various branches of industries.
pl	Dlatego Program zakłada sfinansowanie budowy zaplecza badawczego dla różnych gałęzi przemysłu.

en	It aims at looking for the most functional and ergonomic solutions.
pl	Jego celem ma być poszukiwanie najbardziej funkcjonalnych i ergonomicznych rozwiązań.

en	Furthermore, we will support enterprises in placing products which will create completely new opportunities and possibilities of independent functioning for people with disabilities and elderly people on the market.
pl	Będziemy także wspierać przedsiębiorstwa we wprowadzaniu na rynek produktów, które stworzą osobom z niepełnosprawnościami i osobom starszym zupełnie nowe szanse i możliwości niezależnego funkcjonowania.

en	The course of action aims at developing innovation in creating products and services based on the intelligent quality through showing that the universal design of the product has an impact on its competitiveness and enlarges the group of potential recipients.
pl	Kierunek Działań przewiduje rozwój innowacyjności w tworzeniu produktów i usług opartych na inteligentnej jakości, poprzez pokazanie że uniwersalne zaprojektowanie produktu wpływa na jego konkurencyjność oraz powiększa grono potencjalnych odbiorców.

en	Nowadays young companies encounter difficulties in implementing new products on the market due to the related costs.
pl	Dziś młode firmy napotykają trudności we wdrażaniu nowych produktów na rynek ze względu na związane z tym koszty.

en	It is planned to establish testing centres in which companies could test ideas of the products and product presentation centres for the potential buyers, investors and customers.
pl	Planowane jest utworzenie centrów testujących, w których firmy będą mogły przetestować pomysły na produkty oraz centrów prezentacji produktów dla potencjalnych nabywców, inwestorów i klientów.

en	The specialisation in the area of assistive or compensatory technologies may be both a competitive advantage of the enterprise and it will allow for prioritising the company by the public sector in the access to the capital and support services due to the importance of this issue for the policy of the state.
pl	Specjalizacja w obszarze technologii asystujących czy kompensacyjnych może być zarówno przewagą konkurencyjną przedsiębiorstwa, jak również pozwoli na priorytetowe traktowanie firmy przez sektor publiczny w dostępie do kapitału i usług wspierających, ze względu na wagę tego zagadnienia dla polityki państwa.

en	ACTIVITY 28. Programme of research on accessibility – things are for people
pl	DZIAŁANIE 28. Program badań nad dostępnością – rzeczy są dla ludzi

en	The Activity foresees the establishment of the national programme for financing of the research on the application of universal design in various areas (e.g. construction, digitalisation, education, mobility, transport).
pl	Działanie zakłada stworzenie krajowego programu z którego można będzie finansować badania nad zastosowaniem, uniwersalnego projektowania w różnych obszarach (na przykład budownictwo, cyfryzacja, edukacja, mobilność, transport).

en	Furthermore, the Programme will support studies on designing particular products for special needs of their users (inter alia: elements of flats, home appliances, furniture, clothes, utensils).
pl	Program będzie też wspierał prowadzenie badań nad zaprojektowaniem konkretnych produktów do szczególnych potrzeb ich użytkowników (między innymi: elementy mieszkań, sprzęt AGD, meble, odzież, naczynia).

en	As part of the programme the studies on the application of new technologies will be carried out (computer applications for people with disabilities to learn programming, for alternative communication, for geolocation of accessible places, routes or means of transport – e.g. “ktoredydojade”, “dostepnyparking”).
pl	W ramach programu prowadzone będą także badania nad zastosowaniem nowych technologii (aplikacje komputerowe służące do nauki programowania dla osób z

en	Coordinator: the National Centre for Research and Development
pl	Koordynator: NCBiR

en	Partners: the Ministry of Investment and Economic Development, the Ministry of Entrepreneurship and Technology, the Ministry of Science and Higher Education, entrepreneurs, universities, research institutes, non-governmental organizations
pl	Podmioty współpracujące: MIIR, MPiT, MNISW, przedsiębiorcy, uczelnie, instytuty badawcze, organizacje pozarządowe

en	ACTIVITY 29. Social innovations as an accessibility “training ground”
pl	DZIAŁANIE 29. Innowacje społeczne jako „poligon” dostępności

en	There are activation or social solutions which may be used for the support of people with various disabilities.
pl	Istnieją rozwiązania, które mogą być wykorzystywane dla wsparcia osób z różnymi niepełnosprawnościami w wymiarze aktywizacyjnym czy społecznym.

en	Their effectiveness is not always high and often it depends on the nuances in the manner of their use.
pl	Ich skuteczność nie zawsze jest wysoka i często zależy od niuansów w sposobie ich zastosowania.

en	A number of gaps which require to take a fresh look and create solutions supporting more self-reliant and independent functioning of people with difficulties is identified.
pl	Identyfikowany jest szereg luk, które wymagają uruchomienia nowego spojrzenia i stworzenia rozwiązań wspierających bardziej samodzielne i niezależne funkcjonowanie osób z trudnościami.

en	The Activity will aim at looking for innovations (e.g. organisational, legal, not technological ones).
pl	Celem Działania będzie poszukiwanie innowacji (na przykład o charakterze organizacyjnym, prawnym, nie technologicznym).

en	As part of the social accessibility incubator – financed from the EU funds – the projects for informal groups, non-governmental organizations or other institutionalised entities which have an idea how to enhance activities or give them a whole new dimension will be implemented.
pl	W ramach społecznego inkubatora dostępności – funkcjonującego ze środków funduszy unijnych, realizowane będą projekty dla grup nieformalnych, organizacji pozarządowych lub innych podmiotów zinstytucjonalizowanych, które mają pomysł na to jak usprawnić działania lub nadać im nowy wymiar.

en	Next, these organisations will receive support in the preparation of the solution, a financial subsidy and leading to the wider application of the best solutions.
pl	Następnie organizacje te otrzymają wsparcie w przygotowaniu rozwiązania, udzielnie grantu finansowego i doprowadzenie do szerszego stosowania najlepszych rozwiązań.

en	This is an element of activities financed from the funds of the European Social Fund.
pl	Jest to element działań finansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

en	ACTIVITY 30. “Good idea”
pl	DZIAŁANIE 30. „Dobry pomysł”

en	The purpose of the Activity is to support enterprises both at early stages of the idea development and take activities leading to the creation of final products and services aimed at making use of the growing purchasing power of elderly people, dependants and persons with disabilities as well as to satisfy their consumption and economic needs.
pl	Celem Działania jest wsparcie przedsiębiorstw, zarówno na wczesnych etapach rozwoju pomysłu, jak i podejmowania działań zmierzających do tworzenia finalnych produktów i usług ukierunkowanych na wykorzystanie rosnącego potencjału nabywczego osób starszych, osób niesamodzielnych i osób z niepełnosprawnościami oraz zaspokajanie ich potrzeb konsumpcyjnych i bytowych.

en	The dedicated support will be launched in the form of financial vouchers for companies, including start-ups, which have interesting ideas or which work on universally designed innovative products and services (or adapt the existing ones to the changing needs of users) or dedicated as compensatory technologies.
pl	Uruchomione zostanie dedykowane wsparcie w postaci bonów finansowych dla firm, w tym start-upów, które posiadają ciekawe pomysły lub pracują nad innowacyjnymi produktami i usługami uniwersalnie zaprojektowanymi (lub adaptują istniejące do zmieniających się potrzeb użytkowników) lub dedykowanymi jako technologie kompensacyjne.

en	Partners: the Ministry of Entrepreneurship and Technology, the Polish Agency for Enterprise Development, the National Centre for Research and Development, producers of assistive and compensatory technologies
pl	Podmioty współpracujące: MPiT, PARP, NCBiR, przedsiębiorcy, producenci technologii asystujących i kompensacyjnych

en	ACTIVITY 31. KNOWLEDGE HUBS OF UNIVERSAL DESIGN
pl	DZIAŁANIE 31. Centra wiedzy projektowania uniwersalnego

en	Many companies, in particular from the SME sector, do not have sufficient knowledge in universal design.
pl	Wiele firm, zwłaszcza z sektora MŚP, nie posiada wystarczającej wiedzy w zakresie uniwersalnego projektowania.

en	Lack of popular knowledge how the introduction of technical changes conditioning accessibility of products and services for people with special needs in particular industries look like significantly limits the number of products adjusted to different needs on the market.
pl	Brak powszechnej wiedzy jak wygląda wprowadzenie zmian technicznych warunkujących dostępność produktów i usług dla osób o szczególnych potrzebach w poszczególnych branżach ogranicza znacząco liczbę produktów na rynku dostosowanych do różnych potrzeb.

en	The Activity foresees the possibility to develop the knowledge necessary for the adaptation of products or services to expectations of recipients with various needs by scientific units in cooperation with entrepreneurs.
pl	Działanie zakłada możliwość wypracowania przez jednostki naukowe we współpracy z przedsiębiorcami wiedzy niezbędnej do dostosowania produktów czy usług do oczekiwań odbiorców o różnych potrzebach.

en	This Activity will be carried out in five industries which are key for the functioning of people with disabilities.
pl	Działanie to będzie prowadzone w pięciu branżach kluczowych dla funkcjonowania osób z niepełnosprawnościami.

en	Partners: the Ministry of Entrepreneurship and Technology, the Ministry of Science and Higher Education, the Ministry of Culture and National Heritage, universities, research institutes, designers, entrepreneurs, non-governmental organizations
pl	Podmioty współpracujące: MPiT, MNISW, MKiDN, NCBIR, uczelnie, instytuty badawcze, projektanci, przedsiębiorcy, organizacje pozarządowe

en	ACTIVITY 32. Accessibility fairs
pl	DZIAŁANIE 32. Targi dostępności

en	The Activity aims at creating the opportunity for the Polish entrepreneurs to promote products which concern the most functional technological solutions compliant with the universal design principle responding to the needs of people with various needs in mobility and perception through their presentation.
pl	Celem Działania jest stworzenie polskim przedsiębiorcom możliwości promocji produktów, które dotyczą najbardziej funkcjonalnych rozwiązań technologicznych, zgodnych z zasadą uniwersalnego projektowania odpowiadających na potrzeby osób z różnymi potrzebami w mobilności i percepcji, poprzez ich zaprezentowanie.

en	It is planned to launch the exhibition and presentation centre (for example, in the form of fairs or other regularly organized events) for the Polish entrepreneurs in which products and services dedicated to the promotion of the most functional technological solutions for people with special needs will be presented.
pl	Planowane jest uruchomienie centrum wystawienniczo-prezentacyjnego (w formie na przykład targów lub innej, cyklicznie organizowanej imprezy), dla polskich przedsiębiorców, na którym prezentowane będą produkty i usługi poświęcone promocji najbardziej funkcjonalnych rozwiązań technologicznych przeznaczonych dla osób o szczególnych potrzebach.

en	Coordinator: the Ministry of Entrepreneurship and Technology
pl	Koordynator: MPiT

en	Partners: the Ministry of Investment and Economic Development, the Ministry of Culture and National Heritage, the Polish Agency for Enterprise Development, the National Centre for Research and Development, universities, research institutes, entrepreneurs, non-governmental organizations acting for accessibility
pl	Podmioty współpracujące: MIiR, MKiDN, PARP, NCBIR, uczelnie, instytuty badawcze, przedsiębiorcy, organizacje pozarządowe działające na rzecz dostępności

en	ACTIVITY 33. Brand “Accessibility”
pl	DZIAŁANIE 33. Marka „Dostępność”

en	The Activity foresees the creation of the brand “Accessibility” as a mark promoting Polish producers of high quality products and services based on the idea of universal design as well as their marketing support.
pl	Działanie zakłada stworzenie marki „Dostępność” jako znaku promującego polskich producentów wysokiej jakości produktów i usług opartych na idei projektowania uniwersalnego, a także ich wsparcie marketingowe.

en	The Activity will be implemented in the mode of annual competition under the auspices of the government.
pl	Działanie będzie realizowane w trybie corocznego konkursu pod patronatem rządowym.

en	National research programme on accessibility
pl	Krajowy program badawczy nad dostępnością

en	Support programme for enterprises in manufacturing accessible products
pl	Program wsparcia przedsiębiorstw w produkcji dostępnych produktów

en	20 social innovations in accessibility
pl	20 innowacji społecznych z zakresu dostępności

en	5 knowledge hubs of universal design
pl	5 centrów wiedzy projektowania uniwersalnego

en	5 editions of the competition Brand Accessibility
pl	5 edycji konkursu Marka Dostępność.

en	COORDINATION
pl	KOORDYNACJA

en	COORDINATION OF PUBLIC POLICIES FOR ACCESSIBILITY
pl	KOOORDYNACJA POLITYK PUBLICZNYCH NA RZECZ DOSTĘPNOŚCI

en	In order to provide the improvement in public space accessibility for all citizens it is necessary to recognise it as a key element of various public policies.
pl	Aby zapewnić poprawę dostępności przestrzeni publicznej dla wszystkich obywateli, konieczne jest uznanie jej jako kluczowego elementu różnych polityk publicznych.

en	Due to this fact, accessibility cannot be closed within any of the existing government administration domains because it is of the cross-sectional nature in relation to such issues as education, law, construction, housing, transport, culture, sport, digitalisation and others.
pl	Z tego powodu dostępność nie może być zamknięta w żadnym z istniejących działów administracji rządowej, gdyż ma charakter przekrojowy wobec takich zagadnień jak edukacja, praca, budownictwo, mieszkalnictwo, transport, kultura, sport, cyfryzacja i innych.

en	We need the cross-sectoral effort going beyond legal frames, the proper identification of social needs and the building of the platform of dialogue between various stakeholders.
pl	Konieczny jest międzysektorowy wysiłek, wykraczający poza ramy prawne, właściwe identyfikowanie potrzeb społecznych i budowanie platformy dialogu pomiędzy różnymi interesariuszami.

en	Regardless of changes in the national law, the change in the mindset, broad-based social education raising awareness, the education of various professional groups in the practical application of universal design are necessary.
pl	Niezależnie od zmian w prawie krajowym, niezbędna jest zmiana mentalności, szeroka edukacja społeczna podnosząca świadomości kształcenie różnych grup zawodowych w praktycznym zastosowaniu uniwersalnego projektowania.

en	In all those aspects the activity of social partners is invaluable. They know the needs of people with various disabilities and as a guardian of social interest they consequently change the reality which surrounds us.
pl	We wszystkich tych aspektach nieoceniona jest aktywność partnerów społecznych, którzy znają potrzeby osób z różnymi niepełnosprawnościami i stojąc na straży interesu społecznego, konsekwentnie zmieniają otaczającą nas rzeczywistość.

en	The Programme Accessibility Plus creates an opportunity for even wider materialisation of these requirements.
pl	Program Dostępność Plus stwarza szansę na jeszcze szersze urzeczywistnienie tych postulatów.

en	ACTIVITY 34. Polish Access Board
pl	DZIAŁANIE 34. Polski Access Board

en	The Activity will include the appointment of the competent minister in charge of regional development as an institution responsible for the coordination of accessibility as part of various sectoral public policies, i.e. the so-called Access Board along the lines of similar institutions functioning in other countries.
pl	Działanie to obejmie formalno-prawne wskazanie ministra właściwego ds. rozwoju regionalnego jako instytucji odpowiedzialnej za koordynację dostępności w ramach różnych sektorowych polityk publicznych czyli tzw. Access Board, na wzór podobnych instytucji funkcjonujących w innych krajach.

en	At the same time it is necessary to provide the Ministry of Investment and Economic Development with competence instruments enabling to perform properly the function entrusted to it.
pl	Jednocześnie konieczne jest wyposażenie MIiR w narzędzia kompetencyjne, umożliwiające efektywne pełnienie powierzonej funkcji.

en	This will be implemented by means of appropriate provisions in the Act on accessibility to be adopted.
pl	Zrealizowane to zostanie za pomocą odpowiednich przepisów w planowanej do uchwalenia ustawie o dostępności.

en	Furthermore, the Activity will include a certain reinforcement of the staff (at least a few new permanent jobs) in supporting the appropriate know-how for this new structure.
pl	Działanie to obejmie również pewne wzmocnienie kadrowe (co najmniej kilka nowych etatów) i w zakresie wspierania odpowiedniego know-how dla tej nowej struktury.

en	The delegation of coordination functions to the competent minister in charge of regional development is motivated by the fact that issues related to accessibility are not included in the system of any government administration domain.
pl	Za powierzeniem funkcji koordynacyjnej ministrowi właściwemu ds. rozwoju regionalnego przemawia fakt, iż zagadnienia związane z dostępnością nie mieszczą się w układzie żadnego z działów administracji rządowej.

en	Due to this fact the Ministry of Investment and Economic Development as the coordinator of the investment process in the country, managing EU funds (the main source of financing the investment) as well as having competences in the area of construction, spatial planning and housing within its scope of activities, may provide the effective coordination of activities for accessibility.
pl	Z tego punktu widzenia Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju jako koordynujące proces inwestycji w kraju, zarządzające środkami funduszy europejskich (głównego źródła finansowania inwestycji) oraz posiadające w swym zakresie działania kompetencje w obszarze budownictwa, planowania przestrzennego i mieszkalnictwa, może zapewnić efektywną koordynację działań dla dostępności.

en	Partners: ministries, non-governmental organizations
pl	Podmioty współpracujące: ministerstwa, organizacje pozarządowe

en	ACTIVITY 35. Law for accessibility
pl	DZIAŁANIE 35. Prawo dla dostępności

en	The absence of effective control mechanisms guaranteeing the implementation of accessibility for new structures and spaces as fully accessible for people with various disabilities is the weakness of the current legal provisions governing accessibility.
pl	Wadą obecnych przepisów prawa w Polsce w zakresie dostępności jest brak skutecznych mechanizmów kontrolnych, gwarantujących realizację dostępności dla nowych obiektów i przestrzeni, jako w pełni dostępnych dla osób z różnymi niepełnosprawnościami.

en	The Polish legislation do not use the concept of universal planning and Poland, what was indicated in the diagnosis, as one of four European countries does not have legally adopted accessibility standards for public space.
pl	Polskie ustawodawstwo nie posługuje się pojęciem uniwersalnego projektowania, a Polska, co wskazano w diagnozie, jako jedno z czterech państw europejskich nie posiada prawnie przyjętych standardów dostępności dla przestrzeni publicznej.

en	On this stage the shape of the target accessibility implementation model which will be developed as a result of the Programme implementation is not determined.
pl	Na tym etapie nie przesądza się o kształcie modelu docelowego wdrożenia dostępności, jaki zostanie opracowany w wyniku realizacji Programu.

en	The separate, horizontal act on accessibility is the desired direction of changes allowing for the multi­ dimensional approach to accessibility going beyond the disability dimension. It will aim at creating the legal grounds for the effective implementation of architectural, transport, information and communication accessibility in Poland.
pl	Pożądanym kierunkiem zmian, umożliwiającym wielowymiarowe podejście do dostępności wykraczające poza wymiar niepełnosprawności, pozostaje odrębna, horyzontalna ustawa o dostępności, której celem będzie stworzenie podstaw prawnych dla efektywnego wdrażania dostępności architektonicznej, transportowej, informacyjnej i komunikacyjnej w Polsce.

en	The act would impose obligations of using accessibility rules, inter alia, on:
pl	Ustawa nakładałaby obowiązki stosowania zasad dostępności między innymi na:

en	entities providing public services, including central and local government administration, agencies and funds, budgetary units, the State Treasury foundations and those with the State Treasury participation;
pl	podmioty realizujące zadania publiczne, w tym administrację centralną i samorządową, agencje i fundusze, jednostki budżetowe, fundacje skarbu państwa i z jego udziałem;

en	entities which were entrusted with implementation of public services, including enterprises and non-governmental organizations;
pl	podmioty, którym powierzono realizację zadań publicznych, w tym przedsiębiorstwa i organizacje pozarządowe;

en	enterprises providing universal services;
pl	przedsiębiorstwa realizujące usługi o charakterze powszechnym;

en	kindergartens, schools, universities.
pl	przedszkola, szkoły, szkoły wyższe.

en	The act will be a key instrument for the implementation of Article 9 of the United Nations Convention on the Rights of Persons with Disabilities in Poland.
pl	Ustawa będzie kluczowym narzędziem wdrażania artykułu 9 Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych w Polsce.

en	The Activity provides for taking the accessibility aspect into account in legal acts governing areas of citizens’ life set out in detail (e.g. the amendment of the Broadcasting Act; the Act on public transport; the Regulation on defining the kinds of poviat’s tasks which may be financed by the State Fund for Rehabilitation of Disabled Persons; the Regulation on technical condition of public roads; establishing provisions related to evacuation of people with disabilities in the life-threatening situation; harmonising the legal provisions on parking the car by the disabled; introducing the obligation of conducting the investment accessibility audit).
pl	Działanie zakłada uwzględnienie aspektu dostępności w aktach prawnych regulujących szczegółowo określone obszary funkcjonowania życia obywateli (na przykład nowelizacja ustawy o radiofonii i telewizji; ustawa o transporcie zbiorowym; rozporządzenia w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych; rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dróg publicznych; stworzenie przepisów dotyczących ewakuacji osób z niepełnosprawnościami w sytuacji zagrożenia życia; ujednolicenie przepisów prawa o parkowaniu przez osoby niepełnosprawne; wprowadzenie obowiązku przeprowadzania audytów dostępności inwestycji).

en	Furthermore, under the Act the establishment of the national accessibility fund is planned.
pl	Planowane jest także powołanie w ramach ustawy krajowego funduszu na rzecz dostępności.

en	The resources gathered as part of the fund will be used for the improvement in accessibility.
pl	Środki zgromadzone w ramach funduszu będą wykorzystywane na poprawę dostępności.

en	Furthermore, it is necessary to monitor the quality of normative actions in terms of creating provisions aiming at providing accessibility on a regular basis.
pl	Niezbędne jest także prowadzenie bieżącego monitoringu jakości działań normatywnych pod kątem tworzenia przepisów sprzyjających zapewnieniu dostępności.

en	The strengthening of the process of public consultations in order to increase the social participation of citizens with reduced mobility and perception in the law-making process.
pl	Wzmocnienie procesu konsultacji społecznych dla zwiększenia partycypacji społecznej obywateli z ograniczeniami mobilności i percepcji w procesie stanowienia prawa.

en	Other aspect of the Activity will focus on the inclusion of accessibility theme in decision­ making and legislative processes taken in public administration.
pl	Innym aspektem Działania będzie włączenie tematyki dostępności w procesy decyzyjne i legislacyjne, podejmowane w administracji publicznej.

en	It is about the development of impact assessment mechanisms in relation to the impact of draft legal acts in the selected areas on the improvement of the accessibility level in Poland.
pl	Chodzi o wypracowanie mechanizmów oceny skutków regulacji (OSR) w odniesieniu do wpływu projektów aktów prawnych w wybranych obszarach na poprawę stopnia dostępności w Polsce. Okres realizacji: od 2018 roku

en	ACTIVITY 36 Polish Accessibility Standards
pl	DZIAŁANIE 36. Polskie Standardy Dostępności

en	The development of Accessibility Standards based on the universal design principles is the key element of the Activity.
pl	Kluczowym elementem Działania jest opracowanie Standardów Dostępności, opartych na zasadach uniwersalnego projektowania.

en	The national standards will concern inter alia: construction, transport, digitalisation, comprehensive typholographic solutions for public space (including infrastructure for pedestrians) and organisational solutions, for example the quality of services in healthcare, culture or education.
pl	Krajowe standardy dotyczyć będą między innymi: budownictwa, transportu, cyfryzacji, spójnych rozwiązań tyflograficznych, dla przestrzeni publicznej (w tym infrastruktury pieszej), a także rozwiązań organizacyjnych, na przykład jakości usług w służbie zdrowia, kulturze czy w edukacji.

en	Their will aim at ensuring the application of solutions which are uniform, comparable and providing safety of users.
pl	Ich celem będzie zapewnienie, aby stosowano rozwiązania jednolite, porównywalne i zapewniające bezpieczeństwo dla użytkowników.

en	The example here may be the system of typhloplans (typhlomaps) which should create friendly and useful tactile space, the coherent passenger voice announcement system or solutions providing the priority role of pedestrian traffic in the city transport system.
pl	Przykładem może być tu system tyfloplanów (tyflomap), który powinien tworzyć przestrzeń dotykową przyjazną i użyteczną, system spójnej głosowej informacji pasażerskiej czy rozwiązania zapewniające priorytetową rolę ruchu pieszych w systemie komunikacji miejskiej.

en	The adoption of appropriate provisions by the legislator or executive authority will allow for common application of guidelines in order to make the environment available for people with various opportunities in mobility and perception.
pl	Przyjęcie przez ustawodawcę lub organ wykonawczy odpowiednich przepisów pozwoli na powszechne zastosowanie wytycznych w celu udostępnienia środowiska osobom z różnymi możliwościami w zakresie mobilności i percepcji.

en	Furthermore, this Activity provides for the completion of works on accessibility standards for cohesion policy projects.
pl	Działanie zakłada także sfinalizowanie prac nad standardami dostępności dla projektów polityki spójności.

en	Coordinator: the Ministry of Investment and Economic Development
pl	Podmioty współpracujące: ministerstwa, organizacje pozarządowe

en	ACTIVITY 37. Procedures without barriers
pl	DZIAŁANIE 37. Procedury bez barier

en	Providing the efficient and effective improvement in accessibility in Poland requires not only elimination of architectural barriers but also procedural barriers to the same extent.
pl	Zapewnienie sprawnej i efektywnej poprawy dostępności w Polsce, wymaga nie tylko usuwanie barier architektonicznych, ale w takim samym stopniu barier proceduralnych.

en	They hinder or prohibit people with disabilities to use the state resources on the basis of equal access.
pl	Utrudniają one lub uniemożliwiają osobom z niepełnosprawnościami korzystanie z zasobów państwa na zasadzie równego dostępu.

en	As a result, people with disabilities are often exposed to unreasonable costs (for example, the necessity to appoint a proxy, issue authorisations for other persons due to the lack of possibility to appear in person).
pl	Wskutek tego osoby z niepełnosprawnościami narażone są często na nieuzasadnione koszty (na przykład konieczność ustanawiania pełnomocnika, wydawania upoważnień innym osobom ze względu na brak możliwości osobistego stawiennictwa).

en	Hence, the Activity aims at carrying out the mapping of existing procedures in various areas and competences of various institutions.
pl	Stąd celem Działania jest przeprowadzenie procesu mapowania istniejących procedur w różnych obszarach i kompetencjach różnych instytucji.

en	This will be the basis for the review and evaluation of procedures in terms of their optimisation.
pl	Na tej podstawie zostanie przeprowadzony przegląd i ewaluacja procedur pod kątem ich optymalizacji.

en	Conclusions and recommendations of the review will be implemented in the form of the adaptation of procedures to the needs of people with disabilities.
pl	Wnioski i rekomendacje z przeglądu zostaną wdrożone w postaci dostosowania procedur do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.

en	ACTIVITY 38 Cooperation for accessibility
pl	DZIAŁANIE 38. Współpraca na rzecz dostępności

en	To this aim, the Accessibility Council will be established. It will be a consultative and advisory body for the Minister of Investment and Economic Development.
pl	W tym celu zostanie powołana Rada ds. Dostępności, która będzie organem konsultacyjno-doradczym dla Ministra Inwestycji i Rozwoju.

en	The Council will include, inter alia, representatives of: public administration, local government units, non-governmental organizations acting for accessibility and rights of people with disabilities, senior organisations, universities, research institutes, professional associations of architects and urban planners as well as economic representatives acting in the areas which are the most affected by the accessibility problems, for example transport or construction.
pl	W skład Rady wejdą między innymi przedstawiciele: administracji publicznej, jednostek samorządu terytorialnego, organizacji pozarządowych działających na rzecz dostępności i praw osób z niepełnosprawnościami, organizacji senioralnych, uczelni wyższych, instytutów badawczych, korporacji zawodowych, architektów i urbanistów, a także przedstawiciele środowisk gospodarczych działających w obszarach, których w największym stopniu dotyczy problematyka dostępności, na przykład transportu czy budownictwa.

en	The Council will initiate activities for the improvement in accessibility and formulation of opinions and initiatives of public authorities in terms of accessibility.
pl	Zadaniem Rady będzie inicjowanie działań na rzecz poprawy dostępności oraz opiniowanie działań i inicjatyw władz publicznych w zakresie dostępności.

en	Additionally, as part of the Activity the development of the mechanism of the functioning of accessibility coordinators in public administration units is planned.
pl	Dodatkowo w ramach działania planowane jest wypracowanie mechanizmu funkcjonowania koordynatorów dostępności w jednostkach administracji publicznej.

en	Accessibility coordinators are employees nominated to ensure that all activities of the office are compatible with the idea of accessibility (e.g. providing alternative communication opportunities, friendly templates of documents, organisational solutions, architectural accessibility).
pl	Koordynatorzy dostępności to pracownicy wyznaczeni do pilnowania aby wszystkie działania urzędu były zgodne z ideą dostępności (na przykład zapewnienie alternatywnych możliwości komunikacji, przyjazne wzory dokumentów, rozwiązania organizacyjne, dostępność architektoniczna).

en	Partners: the Chancellery of the Prime Minister, ministries, local governments, entrepreneurs, non-governmental organizations
pl	Podmioty współpracujące: KPRM, ministerstwa, samorządy, przedsiębiorcy, organizacje pozarządowe

en	ACTIVITY 39. Public procurement and investments
pl	DZIAŁANIE 39. Zamówienia publiczne i inwestycje

en	In order to provide the permanent presence of accessibility in the everyday practical activities of the public administration authorities the creation of mechanisms and procedures of incorporating these issues into the standard processes implemented by offices and their employees is necessary.
pl	W celu zapewnienia stałej obecności tematyki dostępności w codziennej praktyce działania organów administracji publicznej niezbędne jest stworzenie mechanizmów i procedur uwzględniania tych zagadnień w standardowych procesach realizowanych przez urzędy i ich pracowników.

en	Furthermore, one must provide the sufficient competence in these authorities for creating, accepting and evaluating works in terms of accessibility.
pl	Konieczne jest także zapewnienie odpowiednich kompetencji w tych organach do tworzenia, odbierania i oceniania prac pod kątem dostępności.

en	As part of the Activity it is anticipated that issues related to accessibility will be introduced to the public tendering procedures through the identification of typical orders in which this subject may be used.
pl	W ramach Działania przewiduje się wprowadzenie zagadnień związanych z dostępnością w proces udzielania zamówień publicznych poprzez identyfikację typowych zamówień, w których tematyka ta może być stosowana.

en	On the basis of received results, the model templates of documents will be prepared (for example, tender specifications and descriptions of investment accessibility, examples of social clauses, checking and control lists) taking into consideration the requirements of people with special needs (e.g. the construction of a stop, road, underground passage).
pl	W oparciu o otrzymane wyniki przygotowane zostaną modelowe wzory dokumentów (na przykład specyfikacji istotnych warunków zamówienia i opisów dostępności inwestycji, przykłady klauzul społecznych, list sprawdzających i kontrolnych) uwzględniające wymagania dla osób o szczególnych potrzebach (na przykład budowa przystanku, drogi, przejścia podziemnego).

en	The templates will constitute specific tools helpful
pl	Działanie przewiduje szkolenia dla przedstawicieli zamawiających w zakresie uwzględniania problematyki dostępności w procedurach udzielania zamówień publicznych.

en	Another aspect of the Activity includes the review of the most important strategic investments for the country and inclusion the procedures providing the incorporation of accessibility into mechanisms of their implementation.
pl	Kolejny aspekt Działania to dokonanie przeglądu najważniejszych inwestycji strategicznych kraju i włączenie w mechanizmy ich realizacji procedur zapewniających uwzględnienie tematyki dostępności.

en	The analysis of the selected strategic projects from the Strategy for Responsible Development and the development of individual recommendations in accessibility with respect to each of them will be the starting point for this Activity.
pl	Punktem wyjścia tego zadania będzie analiza wybranych projektów strategicznych ze Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju i wypracowanie indywidualnych rekomendacji w zakresie dostępności wobec każdego z nich.

en	Coordinator: the Public Procurement Office
pl	Koordynator: UZP

en	Partners: the Ministry of Investment and Economic Development, ministries, local governments, entrepreneurs, non-governmental organizations
pl	Podmioty współpracujące: MIiR, ministerstwa, samorządy, przedsiębiorcy, organizacje pozarządowe

en	ACTIVITY 40. Certification of accessibility
pl	DZIAŁANIE 40. Certyfikacja dostępności

en	Certification of accessibility is the process of confirming accessibility of a given facility/ service for the needs of various people, including, inter alia, elderly people, people with disabilities.
pl	Certyfikacja dostępności to proces potwierdzania dostępności danego obiektu/usługi do potrzeb różnych osób, w tym między innymi osób starszych, osób z niepełnosprawnościami.

en	Positive accessibility audit on the basis of precisely specified criteria should be the condition of obtaining the certificate.
pl	Warunkiem otrzymania certyfikatu powinno być uzyskanie pozytywnego audytu dostępności na podstawie precyzyjnie określonych kryteriów.

en	The Activity aims at creating the system of certification of people, institutions conducting accessibility trainings and audits for people with disabilities.
pl	Celem Działania jest stworzenie systemu certyfikacji osób, instytucji prowadzących szkolenia i audyty z zakresu dostępności dla osób z niepełnosprawnościami.

en	Additionally, it is planned to develop the description of qualifications required for the profession of auditor and register them in the Integrated Qualifications Register.
pl	Dodatkowo planowane jest opracowanie opisu kwalifikacji wymaganych dla zawodu audytora oraz ich zarejestrowanie w Zintegrowanym Rejestrze Kwalifikacji.

en	Partners: the Ministry of Infrastructure, local governments, non-governmental organizations
pl	Podmioty współpracujące: MI, samorządy, organizacje pozarządowe

en	ACTIVITY 41. Monitoring of public policies
pl	DZIAŁANIE 41. Monitoring polityk publicznych

en	The improvement in accessibility of universal spaces and services requires the specific determination of the baseline as well as the quantification of scale and scope of the desired changes.
pl	Poprawa dostępności przestrzeni i usług o charakterze powszechnym, wymaga precyzyjnego określenia stanu wyjściowego oraz kwantyfikacji skali i zakresu pożądanych zmian.

en	The Activity anticipates the construction of the accessibility data collection system in the official statistics which will allow for the determination the current situation and clear identification of target values.
pl	Działanie przewiduje budowę systemu zbierania danych o dostępności w statystyce publicznej, co umożliwi określenie stanu obecnego oraz jednoznaczne wyznaczenie wartości docelowych.

en	The scope of collected data will include the main aspects of accessibility (inter alia construction, transport, culture, digitalisation) and their spatial differentiation in the territorial division.
pl	Zakres zbieranych danych będzie uwzględniał główne aspekty dostępności (między innymi budownictwo, transport, kultura, cyfryzacja) oraz ich zróżnicowanie przestrzenne w układzie terytorialnym.

en	Recommendations resulting from the quantitative and qualitative data analysis will help, inter alia, to evaluate the progress of the implementation and achieved results of the Programme Accessibility Plus.
pl	Rekomendacje płynące z ilościowej i jakościowej analizy danych będą służyć między innymi ocenie postępu realizacji i osiągniętych rezultatów Programu Dostępność Plus.

en	Partners: the Ministry of Investment and Economic Development, ministries ACTIVITY 42 Potential of non-governmental organizations
pl	Podmioty współpracujące: MIiR, ministerstwa

en	Many non-governmental organizations acting in Poland for people with disabilities bring together experts dealing with accessibility of space, products or services.
pl	Wiele z organizacji pozarządowych działających w Polsce na rzecz osób z niepełnosprawnościami skupia ekspertów zajmujących się dostępnością przestrzeni, produktów czy usług.

en	Nevertheless, the level of incongruity of the urbanised environment and the opportunity related to the programme Accessibility Plus creates the need of strengthening the competence potential of non-governmental organizations.
pl	Niemniej stopień niedostosowania środowiska zurbanizowanego oraz szansa związana z programem Dostępność Plus, stwarza potrzebę wzmocnienia potencjału kompetencyjnego organizacji pozarządowych.

en	These facilities could audit accessibility, disseminate the best solutions, give advice on accessibility problem solving and have competence in the sphere of alternative communication methods.
pl	Placówki te mogłyby audytować dostępność, upowszechniać najlepsze rozwiązania, doradzać w rozwiązywaniu problemów związanych dostępnością oraz dysponować kompetencjami w zakresie alternatywnych form komunikacji.

en	The Activity aims at creating the network of non-governmental organizations dealing with accessibility through their support in the form of financial grants dedicated to competence building for carrying out audits, advisory activities, trainings and rendering services in accessibility (e.g. of alternative communication – creating live subtitles or providing audiodescription, developing accessible materials, etc.).
pl	Celem Działania jest stworzenie sieci organizacji pozarządowych, zajmujących się dostępnością, poprzez ich wsparcie w postaci grantów finansowych przeznaczonych na budowanie kompetencji do prowadzenia audytów, doradztwa, szkoleń i świadczenia usług w zakresie udostępniania (na przykład komunikacji alternatywnej – tworzenia napisów na żywo czy zapewnienia audiodeskrypcji, opracowywania dostępnych materiałów itp.).

en	Partners: non-governmental organisations;
pl	Podmioty współpracujące: organizacje pozarządowe

en	Cohesive social policy for accessibility
pl	Spójna polityka społeczna na rzecz dostępności

en	Entities of social and solidarity economy as entities characterised by the primacy of social objectives over commercial activity already are social service providers.
pl	Podmioty ekonomii społecznej i solidarnej, jako podmioty charakteryzujące się prymatem celów społecznych nad działalnością komercyjną, są już realizatorami usług społecznych.

en	They render them on the basis of local resources, incorporate and adapt them to the needs of people threatened by a social exclusion.
pl	Świadczą je w oparciu o lokalne zasoby, włączają i dopasowują je do potrzeb osób zagrożonych wykluczeniem społecznym.

en	However, due to the increase in the number of people living alone and dependants, the scale of this phenomenon is insufficient.
pl	Wobec wzrostu liczby osób samotnych i niesamodzielnych skala tego zjawiska, jest jednak niewystarczająca.

en	In many local communities there are problems with the access to high quality services.
pl	W wielu społecznościach lokalnych występują problemy z dostępem do usług wysokiej jakości.

en	local social development programmes replacing and integrating the existing strategies and local programmes in the area of social matters,
pl	zastępujące i integrujące dotychczasowe strategie i programy lokalne w obszarze spraw społecznych lokalne programy rozwoju społecznego;

en	Requirements and preferences for entities of social and solidarity economy.
pl	wymogi i preferencje dla podmiotów ekonomii społecznej i solidarnej.

en	Introduction of new legislative solutions will be preceded by testing many solutions, inter alia:
pl	Wprowadzenie nowych rozwiązań legislacyjnych, poprzedzone będzie testowaniem wielu rozwiązań m.in.:

en	building, implementation and making available the activity models for entities providing complex social services for persons threatened by a social exclusion,
pl	budowaniem, wdrażaniem i upowszechnianiem modeli działalności dla podmiotów świadczących kompleksowo usługi społeczne osobom zagrożonym wykluczeniem społecznym,

en	basing programming and implementation of social services on the local potential,
pl	oparciem programowania i realizacji usług społecznych na potencjale lokalnym,

en	supporting non-commercial entities acting in the family policy – not only as entities of a care and educational nature but also integrating the local community.
pl	wspieraniem podmiotów niekomercyjnych działających w obszarze polityki rodzinnej - nie tylko jako podmiotów o charakterze opiekuńczym i edukacyjnym, ale również integrujących społeczność lokalną.

en	Coordinator: the Ministry of Family, Labour and Social Policy
pl	Koordynator: MRPiPS,

en	ACTIVITY 44. Social awareness of accessibility
pl	DZIAŁANIE 44. Społeczna świadomość dostępności

en	Increasing accessibility of public space requires the social awareness building on the differentiation of needs and equality of rights of all inhabitants.
pl	Zwiększenie dostępności przestrzeni publicznej wymaga budowy świadomości społeczeństwa na temat różnorodności potrzeb i równości praw wszystkich mieszkańców.

en	Shaping and changing attitudes is a long-term process requiring a constant strengthening and preservation.
pl	Kształtowanie i zmiana postaw to proces długotrwały, wymagający ciągłego wzmacniania i utrwalania.

en	The integral element of activities include the exchange of experience and good practices between all communities dealing with accessibility (non-governmental organizations, business, administration, local government units) through the organisation of conferences, meetings, groups, competitions of good practices.
pl	Integralnym elementem działań jest wymiana doświadczeń i dobrych praktyk między wszystkimi środowiskami zajmującymi się dostępnością (organizacje pozarządowe, biznes, administracja, JST), poprzez organizację konferencji, spotkań, grup, konkursów dobrych praktyk.

en	Partners: the Chancellery of the Prime Minister, public administration, non governmental organizations
pl	Podmioty współpracujące: KPRM, administracja publiczna, organizacje pozarządowe

en	Polish Access Board
pl	Polski Access Board;

en	Coordinators of accessibility in offices qq Horizontal act on accessibility
pl	Koordynatorzy dostępności w urzędach; • Horyzontalna ustawa o dostępności;

en	The act on social and solidarity economy improving the access to social services qq 6 accessibility standards for cohesion policy
pl	Ustawa o ekonomii społecznej i solidarnej, poprawiająca dostęp do usług społecznych; • 6 standardów dostępności dla polityki spójności;

en	Applicable accessibility standards in the national law
pl	Obowiązujące standardy dostępności w prawie krajowym;

en	At least 20 active organizations acting in the accessibility area
pl	Co najmniej 20 aktywnych organizacji działających w obszarze dostępności;

en	20% of SRD strategic projects in which the accessibility component is being implemented
pl	20% projektów strategicznych SOR, w których realizowany jest komponent dostępności.

en	IMPLEMENTATION SYSTEM
pl	SYSTEM REALIZACJI

en	The Ministry of Investment and Economic Development is the entity responsible for the coordination of the entire Programme. The delegation of coordination functions to the Ministry is motivated by the fact that issues related to accessibility are not incorporated into the silo system of any government administration department.
pl	Podmiotem odpowiedzialnym za koordynację całego Programu jest Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju.Za powierzeniem funkcji koordynacyjnej Ministerstwu przemawia fakt, iż zagadnienia związane z dostępnością nie mieszczą się w silosowym układzie żadnego z działów administracji rządowej.

en	Due to this fact, the Ministry of Investment and Economic Development as the coordinator of the policy of development and investments in the country, and at the same time managing EU funds (the main source of financing the investment) as well as having competences in the area of construction, spatial planning and housing within its scope of activities, may provide the effective coordination of activities for accessibility.
pl	Z tego punktu widzenia Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju jako koordynujące politykę rozwoju i inwestycji w kraju, a jednocześnie zarządzający środkami funduszy europejskich (głównego źródła finansowania inwestycji) oraz posiadający w swym zakresie działania kompetencje w budownictwa, planowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, może zapewnić efektywną koordynację działań w zakresie dostępności.

en	The Ministry of Investment and Economic Development will be directly responsible for the preparation, adoption and creation of organisational and financial frameworks for the implementation of the Programme.
pl	Ministerstwo Inwestycji i Rozwoju będzie odpowiedzialne bezpośrednio za przygotowanie, przyjęcie i stworzenie ram organizacyjno-finansowych dla realizacji Programu.

en	It will coordinate the implementation of Activities planned in the programme which will be entrusted to competent resorts, central offices, local governments and private entities.
pl	MIiR będzie koordynowało realizację Działań zaplanowanych w Programie, które zostaną powierzone właściwym resortom, urzędom centralnym, samorządom lokalnym i podmiotom prywatnym.

en	The Programme Objectives will be implemented in cooperation with non-governmental organizations and representatives of entrepreneurs.
pl	Cele Programu będą realizowane we współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz przedstawicielami przedsiębiorców.

en	The coordination of the Programme implementation will be provided in the close cooperation with the Government Plenipotentiary for the Disabled in the Ministry of Family, Labour and Social Policy.
pl	Koordynacja realizacji Programu będzie zapewniona w ścisłym współdziałaniu z Pełnomocnikiem Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.

en	The role of the Plenipotentiary will be to ensure that the Activities taken in the Programme respond to postulates of the environment of people with disabilities, including those incorporated in international commitments such as the Convention on the Rights of Persons with Disabilities .
pl	Rolą Pełnomocnika będzie zapewnienie, że Działania podejmowane w Programie będą odpowiadały na postulaty środowiska osób z niepełnosprawnościami, w tym ujęte w zobowiązaniach międzynarodowych jak Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych.

en	At the same time the Plenipotentiary coordinates works on the preparation of the Strategy for the disabled incorporated in SRD, the scope of which is broader than accessibility issues because it includes wide social issues such as social or professional rehabilitation.
pl	Jednocześnie Pełnomocnik koordynuje prace nad przygotowaniem ujętej w SOR Strategii na rzecz osób niepełnosprawnych, której zakres jest szerszy niż kwestie dostępności, gdyż obejmuje szerokie kwestie społeczne takie jak rehabilitacja społeczna czy zawodowa.

en	The cooperation with the Ministry of Investment and Economic Development and the Ministry of Family, Labour and Social Policy will provide the full cohesion of activities foreseen for the implementation in both documents.
pl	Współpraca MIiR i MRPiPS w tym zakresie zapewni pełną spójność działań przewidzianych do realizacji w obu dokumentach.

en	Tasks related to the coordination of the Programme include: programming, i.e. the determination of support areas and principles of granting the support, carrying out the review of the Programme, organisation of the cooperation with particular resorts, local government units, non-governmental organizations and representative of entrepreneurs as well as monitoring of the Programme implementation.
pl	Zadania związane z koordynacją Programu obejmują: programowanie, to jest określanie obszarów wsparcia oraz zasad udzielania wsparcia, przeglądu Programu, organizowanie współpracy z poszczególnymi resortami, jednostkami samorządu terytorialnego, organizacjami pozarządowymi oraz przedstawicielami przedsiębiorców, a także monitorowanie realizacji Programu.

en	The development of tools and mechanisms for the implementation of the above-mentioned tasks constitutes an integral element of the Programme implementation (Coordination) and at the same time it conditions its success.
pl	Wypracowanie narzędzi i mechanizmów realizacji powyższych zadań stanowi integralny element realizacji Programu (Koordynacja), a jednocześnie stanowi warunek sukcesu w jego realizacji.

en	Hence, at the stage of programming the determination of detailed competences of particular entities or cooperation instruments between them is not relevant.
pl	Stąd na etapie programowania nie jest zasadne określanie szczegółowych kompetencji poszczególnych podmiotów czy instrumentów współpracy między nimi.

en	These issues will be specified as a result of analyses conducted at the first stage of the Programme implementation as well as in implementation documents and legislation.
pl	Kwestie te zostaną doprecyzowane w wyniku analiz przeprowadzonych w pierwszym etapie realizacji Programu oraz w dokumentach wdrożeniowych i legislacji.

en	The Activities contributing to its implementation in various areas, taking into account accessibility were detailed in the Programme.
pl	W Programie wyszczególniono Działania przyczyniające się do jego realizacji w różnych obszarach, z uwzględnieniem dostępności.

en	The implementation of these Activities will take place on the basis of regularly updated Activity Implementation Plans developed by institutions responsible for the coordination of particular Activities in the Programme.
pl	Realizacja tych Działań będzie następować na podstawie cyklicznie aktualizowanych Planów Wdrażania Działania opracowywanych przez instytucje odpowiedzialne za koordynację poszczególnych Działań w Programie.

en	Activity Implementation Plans will determine, inter alia, time frames, stages of implementation, entities responsible for their performance and indicators for the measurement of the implementation level of a given Activity as well as the required budget and its sources of financing.
pl	Plany Wdrażania Działania będą określać między innymi ramy czasowe, etapy realizacji i podmioty odpowiedzialne za ich wykonanie oraz wskaźniki służące pomiarowi stopnia realizacji danego Działania, a także wymagany budżet i jego źródła finansowania.

en	Institutions involved in the Programme implementation are inter alia:
pl	Instytucje zaangażowane w realizację Programu to między innymi:

en	Chancellery of the Prime Minister;
pl	Kancelaria Prezesa Rady Ministrów;

en	Selected ministries (the Ministry of National Education, the Ministry of Health, the Ministry of Science and Higher Education, the Ministry of the Family, Labour and Social Policy, the Ministry of Digitalisation, the Ministry of Infrastructure, the Ministry of Investment and Economic Development, the Ministry of Entrepreneurship and Technology, the Ministry of the Interior and Administration, the Ministry of Culture and National Heritage, the Ministry of Sport and Tourism) and subsidiaries;
pl	Wybrane ministerstwa (MEN, MZ, MNiSW, MRPiPS, MC, MI, MIiR, MPiT, MSWiA, MKiDN, MSiT, MF) oraz jednostki podległe;

en	Local government units of all levels;
pl	Jednostki samorządu terytorialnego wszystkich szczebli;

en	The State Fund of Rehabilitation of Handicapped People;
pl	Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych;

en	The Office for Railway Transport;
pl	Urząd Transportu Kolejowego;

en	The Office of Electronic Communications;
pl	Urząd Komunikacji Elektronicznej;

en	The Public Procurement Office;
pl	Urząd Zamówień Publicznych;

en	The Central Statistical Office;
pl	Główny Urząd Statystyczny;

en	The Polish Agency for Enterprise Development;
pl	Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości;

en	The National Broadcasting Council;
pl	Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji;

en	National operators of universal services (e.g. banking, insurance, postal, transport, audio-visual ones);
pl	Krajowi operatorzy usług i charakterze powszechnym (na przykład bankowe, ubezpieczeniowe, pocztowe, transportu, audiowizualne);

en	Universities and research institutions;
pl	Uczelnie i instytuty badawcze;

en	Entrepreneurs;
pl	Przedsiębiorcy;

en	Non-Governmental Organisations.
pl	Organizacje pozarządowe.

en	Due to the fact that the Programme will be financed from various sources (depending on the kind of the activity and area of support) and both EU funds and state budget will be involved in its implementation, the principles of implementation of particular undertakings will take into consideration conditions and procedures applicable in the use of a given financial measure.
pl	Z uwagi na fakt, że Program będzie finansowany z różnych źródeł (w zależności od rodzaju działania i obszaru wsparcia), a w jego realizację zostaną zaangażowanie zarówno środki unijne jak i budżet państwa, zasady realizacji poszczególnych przedsięwzięć będą uwzględniały warunki i procedury obowiązujące przy wykorzystaniu danego środka finansowego.