22 жнівень 2017, 09:01\nУвогуле часу было дастаткова, каб фабула, прыдуманая сьледчым КДБ Бычакам, набыла выгляд банальнасьці, калі ўсе разумеюць, што ў справе мноства парушэньняў закону, нявыкрутак і проста хлусьні, але яно так часта і настойліва паўтараецца, што змагацца з гэтым… апускаюцца рукі. Пракурор стаіць на сваім, беражліва даглядаючы, каб напісаная сьледчым п’еса была дайграная да самага канца.\nНа сцэне – мытнікі, якія прызналі, што яны самі і іх калегі давалі і бралі хабар. Разам зь імі – іхныя адвакаты і пракурор. У залі – падсудныя, што адмаўляюць віну, іх адвакаты і мы, сваякі, сябры, публіка, усе, да каго сакратарка суду зьвяртаецца: «Присутствующие». Нас, здаецца, і ня меней за іх, але мы ня ў п’есе, як і мытнікі, што адмовіліся гуляць у спэктаклі. Іх у залі (насамрэч, у клетцы) ўсяго чацьвёра супраць шасьцярых на сцэне (на лаўцы падсудных). У клетцы ёсьць яшчэ Казьмярчук, які віну прызнаў, але нікога і не агаварыў.\nЁсьць яшчэ адзін нябачны пэрсанаж – цень бацькі Гамлета – прывід сьледчага КДБ, прысутнасьць якога ўвасабляе непазьбежнасьць задуманага чэкістамі фіналу. Пэрсанаж прысутнічае нябачна, але часам праяўляецца ў выглядзе аднаго ці двух маўклівых і непадступных «присутствующих», якіх ніхто ня ведае (усе астатнія даўно перазнаёміліся між сабой).\nДумаю, для чаго ў гэтым працэсе агаворы? Непрыстойна гэта і гадка, няўжо нельга было абысьціся бязь іх? Няўжо недастаткова таго, што хабарнікі прызналі віну? І навошта пракурору, прызнаючы відавочныя агаворы за даставерныя факты, так падстаўляцца?\nФармальна ясна – калі Чэпін кажа, што перадаваў грошы Юркойцю, ён як бы зьмяншае сваю адказнасьць – і маральную, і матэрыяльную. Але навошта агаворы сьледчаму Бычаку, які здабыў іх рознымі спосабамі ціску на падсьледных?\nСьледчаму патрэбны гучны працэс з мноствам фігурантаў, сур’ёзнымі тэрмінамі і каб менш важданіны было з пошукам доказаў. Таму ён намаўляе Чэпіна «паказаць» на Юркойця і за гэта мяняе яму СІЗА на хатні арышт. Чэпін упарціцца ўвесь 2015 год. На допытах і вочных стаўках сьцьвярджае, што Юркойцю ня толькі не перадаваў, але й пабаяўся б перадаць, бо той чалавек своеасаблівы, можа і данесьці куды трэба. У 2016-м Чэпін раптам мяняе паказаньні і кажа, што Юркойцю перадаваў. Што здарылася? Купіўся на зьмену меры стрыманьня?\nНя толькі і ня столькі. Мера мерай, але наперадзе суд і непазьбежны прысуд. Бычак растлумачыў Чэпіну, што ён цяпер – у прыярытэце. Вось што галоўнае і што працуе законна. Правасудзьдзе прызнае Чэпіна ў большай ступені сваім, чым Юркойця. Чэпіну даюць ролю, выпускаюць на сцэну, у яго цэлы набор абставінаў, якія законна ўплываюць на ласку суду: ён прызнаў віну, ён супрацоўнічае са сьледзтвам, яго немагчыма засудзіць на большы тэрмін, чым Юркойця, у якога такіх палёгкаў няма і быць ня можа. Юркойць увогуле «прымазаны» да гэтага працэсу калегам Бычака за сваю занадта беларускую актыўнасьць на Астравеччыне. Ясна, што ніякіх грошай ад Чэпіна ён ня браў і ўсе цудоўна разумеюць гэта, але… Чэпін – у прыярытэце, ён свой, а сваіх не здаюць.\nЮркойць асаблівы выпадак. «Прымазаны» збоку. А, да прыкладу, ягоны калега Курневіч – якраз прыклад «унутраны». Тут ніякай пабочнай тэмы няма. Ён проста ня браў і не даваў, як сьцьвярджае, і стаіць на сваім. На яго паказаў Страпко. Таксама «свой», актор на сцэне. «Сваіх» не здаюць, бо ім абяцаныя мінімальныя тэрміны. А каму тады даваць вялікія – каб справа выглядала салідна? Натуральна, Курневічу – 11 з паловай гадоў запрасіў пракурор. За тое, што ня браў і не даваў?\nУсё пастаўлена з ног на галаву. Хабарнікам менш, нехабарнікам больш. І што тут можа зрабіць судзьдзя? Судзьдзя, які за час працэсу атрымаў мноства доказаў таго, што ні Юркойць, ні Курневіч тымі далярамі ня мазаліся, што ўся справа шытая белымі ніткамі і які бачыць, урэшце, што за людзі перад ім – на сцэне і ў залі. Судзьдзя, вядома, можа прызнаць агавор, але што тады атрымаецца? Тады Юркойця і Курневіча трэба адпусьціць. У краіне, дзе 0,01% апраўдальных прысудаў, гэта як бы «не прынята». Але галоўнае – прызнаны агавор абцяжарыць віну Чэпіна і Страпко. Яны атрымаюць вялікія тэрміны. Дык і добра, скажаце вы, хіба не вялікіх тэрмінаў хацеў Бычак? Так, але гэта не апошняя гучная справа ў Бычака і як яму тады раскручваць наступныя? Наступныя Чэпін і Страпко проста ні на каго не «пакажуць», гэты мэханізм перастане працаваць. Наш Шэксьпір перажыве дыскваліфікацыю і страту натхненьня (службовага росту).\nЦі суду гэта трэба? А можна ж яшчэ і на ўзроўні ведамстваў паглядзець – суд пайшоў супраць завядзёнак пракуратуры і КДБ, адабраў улюбёныя цацкі… Во крык падымецца ў калідорах!\nСуду гэтага ня трэба – такая думка вісіць у душным паветры над усімі прысутнымі пад пільным наглядам нябачнага Гамлетавага бацькі.\nУ працэсе ідуць спрэчкі. Духаты і стомленасьці ў атмасфэру наганяюць аднатыпныя выступы «прызнантаў» і іхных адвакатаў.\nАбвінавачаны Лапейка прызнаў, што атрымаў хабару ад 6 да 7 тысяч даляраў, а яму інкрымінуюць 10.880. У сьпісе машын адвакатка налічыла 29, якія Лапейкам даглядаліся, гэта значыць, хабар за іх не плаціўся, таму прашу высокі суд суму хабару за іх – 5.830 – выключыць зь інкрымінаванай сумы. Хоць зьвяртаю ўвагу высокага суду, што Лапейка сплаціў усю інкрымінаваную яму суму.\nШто гэта значыць, што суд верне Лапейку 5.830? Вядома ж, не. Заява робіцца для таго, каб не прызналі «асабліва буйны памер» злачынства. То бок, каб выйшла менш за тысячу базавых – проста «буйны памер» і даюць за яго меней.\nПрычым сам панятак хабару за гэтым торгам як бы нівэлюецца. Харошы чалавек Лапейка, ну даў слабіну, але ў турму яго саджаць ня варта. Ён і хворы, і дзеці ў яго, і на працу ўжо ўладкаваўся…\nЯк слухаць такое «непрызнантам», таму ж Тадэвушу Высоцкаму, на якога паказаў Лапейка, і якому «сьвеціць» 8 гадоў турмы?\nБліскуча выступаюць адвакаты Высоцкага, Курневіча, Швінты і Юркойця. Падрабязна супастаўляюць паказаньні «прызнантаў», на якіх і грунтуецца «віна» іхных падабаронных. Паўсюль вылазіць хлусьня і блытаніна.\n«Хачу напомніць дзяржабвінаваўцу, што непрызнаньне віны не зьяўляецца абставінай, якая віну абцяжарвае. А Курневічу запрасілі 11 гадоў і 6 месяцаў. Столькі, колькі стваральніку злачыннай групы Сарумянцу, і на пяць гадоў болей, чым начальку Курневіча Карповічу, які яго агаварыў. Прашу за недаказанасьцю віны Курневіча апраўдаць».\nПракурор: Артыкул кодэкса дазваляе ўжыць такую меру пакараньня.\nА дазваляў бы болей, ужылі б болей?\nЧэпіну 48 гадоў. Ён служыў у Афганістане, удзельнічаў ва ўсіх магчымых і немагчымых апэрацыях, што характарызуе яго выключна са станоўчага боку. Быў кіраўніком беларускага саюзу вэтэранаў вайны ў Афганістане. Мае чатыры мэдалі. Браў грошы як ахвяра абставінаў. Прашу пакінуць на волі, каб мог прыносіць карысьць грамадзтву.\nАдвакат Высоцкага: Фармальнае правядзеньне мытнага кантролю і бесьперашкодны выпуск машын не падмацаваныя ніводным фактам. Неканкрэтызаванае абвінавачаньне незаконнае, бо пазбаўляе падсуднага права на абарону – ён не разумее, у якіх дзеяньнях яго абвінавачваюць.\nАдвакат Швінты: Тое, што ідуць працэсы па выдзеленых справах у чатырох судах – грубае парушэньне закону. Бо выдзеліць справу можна толькі тады, калі паміж злачынствамі няма сувязі. А тут у чатырох судах разглядаюць справу пра адну арганізаваную злачынную групу, дзе ўсё і усе зьвязаныя міжсобку.\nХор «прызнантаў»: Глубако раскайваюся, прашу аб сьнісхажджэніі.\nТадэвуш Высоцкі: Усё, што здарылася, для мяне гэта «дзікі ужас». Ігар Высоцкі мне стрыечны брат, але адносінаў мы не падтрымліваем з часу, калі памерлі бацькі. Першы раз мяне выклікалі ў КДБ яшчэ ў 2014 годзе і ўжо тады называлі яго кіраўніком злачыннай групы. Але самога яго трымалі за сьведку.\nПасьля ў ашмянскім КДБ мяне дапытваў сьледчы Бычак. З парогу сказаў: У тваім выпадку я б павесіўся. Мне і мову заняло. А ён напісаў: Ад дачы паказаньняў адмовіўся.\nУ СІЗА КДБ нас, Высоцкіх, блыталі. Замовяць на допыт аднаго, а прывядуць другога. Мяне і на суд ягоны вазілі. Судзьдзя сьмяецца – не таго прывезьлі.\nДа арышту мы атрымалі збудаваную за крэдыт кватэру. Я пражыў там менш, чым цяпер у СІЗА.\nЮркойць: Паказаньні Чэпіна – адзіная, нібыта, падстава супраць мяне. Але паказаньні на мяне Чэпін даў толькі ў 2016 годзе. На падставе чаго я сядзеў у 2015-м і ўсе хадайніцтвы аб зьмене меры стрыманьня ўпарта адхіляліся?\nАлесева рытарычнае пытаньне зьвернутае да ўсіх, але найперш да прывіда сьледчага КДБ Бычака, чый цень можна ледзьве разрозьніць у глыбіні сцэны.


Прайшло пятнаццаць гадоў пасля першых прэзідэнцкіх выбараў у Беларусі. Пятнаццаць гадоў кіравання аднаго чалавека — Аляксандра Лукашэнкі. Цяпер ён дае інтэрв’ю для замежных сродкаў масавай інфармацыі, расказвае пра тое, якая Беларусь краіна, якое яна займае геапалітычнае становішча і якія ў яе перспектывы. Яго словы людзі ўспрымаюць па-рознаму. Хтосьці яго лічыць вялікім палітыкам, нават геніем у некаторых аспектах. Іншыя не мяняюць на ... Więcej »\nАтрымаў я 3 ліпеня як абанент адной з мабільных сетак, што дзейнічаюць у Беларусі, ажно два разы віншавальны SMS. У паведамленні віншавалі мяне ў ліку многіх іншых карыстальнікаў тэлефоннай мабільнай сувязі з „Днём независимости” і ў дадатак запрашалі на святочны дармовы канцэрт расійскага гурту „Мумий Тролль”. Не будучы аматарам халяўных забаваў, не пайшоў і на гэты раз на анансаваны выступ досыць вядомага і папулярнага калектыву, але ... Więcej »\nКаля сотні прадпрыемстваў з абедзвюх краін прыняло ўдзел у І Польска-Беларускім эканамічным саміце ў Варшаве. Усё паказвае на тое, што адбыўся пералом у двухбаковых стасунках, асабліва гаспадарчых. — Разлічваю на тое, што наступіць канец нашых ціхіх дзён, — сказаў спецыяльны госць саміту прэм’ер Дональд Туск. Беларускія і польскія прадпрымальнікі ды прадстаўнікі міністэрстваў два дні (23 і 24 чэрвеня) у адной з эксклюзіўных варшаўскіх г... Więcej »\nКанец года заўсёды прымушае да нейкай рэфлексіі, заахвочвае глянуць назад і задумацца над сэнсам мінаючага часу. Шмат тых, якія з надзеяй віталі 2003 год, не дачакаліся яго заканчэння. Большасць у змаганні са штодзённымі праблемамі нават не заўважае як хутка ўцякаюць дні, месяцы і гады. Толькі калі сустракаем доўга нябачаных знаёмых, заўважаем як час адмяніў іх выгляд. Яны праўдападобна адчуваюць тое ж, пабачыўшы нашы паднішчаныя часам ... Więcej »\nВаяводская ўправа разаслала ўсім зацікаўленым праект „Закону аб нацыянальных і этнічных меншасцях і рэгіянальнай мове”. Закон рыхтуецца ўжо звыш дзесяці гадоў і ўсё паказвае, што яшчэ прынамсі столькі часу спатрэбіцца, каб парламент дэмакратычнай краіны, ад імя дэмакратычнага грамадства, вызначыў становішча прыблізна аднаго працэнта грамадзян няпольскай нацыянальнасці. Першыя праекты закону, якія ў пачатку дзевяностых гадоў прад’яўляліс... Więcej »\nАдзін з прафесараў Універсітэта ў Беластоку публічна сказаў: „Białoruś przecież nie należy do Europy”. Ці гэта быў жарт, ці гаварыў ён сур’ёзна ды прадстаўляў становішча ўсёй вучэльні — невядома, у кожным выпадку ніхто з прысутных, мясцовых вучоных, не стаў з ім спрачацца. Беларусь нават для польскай інтэлектуальнай эліты явіцца краінай з іншага вымярэння, а яе грамадства — цывілізацыйна запозненым. Гэткі вобраз Беларусі доўгімі гадамі ... Więcej »\nУ тэлебачанні некалькі тыдняў таму паказалі дакументальны фільм Агнешкі Арнольд пра Рамуальда Райса „Бурага”, забойцу амаль сотні мірных беларусаў, жыхароў Беласточчыны, зімой 1946 года. У фільме выступалі яго падначаленыя з Віленшчыны — салдаты Арміі Краёвай і з Беласточчыны — члены Нацыянальнага вайсковага згуртавання, якія, праўдападобна, прымалі ўдзел у пацыфікацыі беларускіх вёсак. Першыя злачынства называлі злачынствам, другія заб... Więcej »\nМы тут ёсць, каб пазнаваць сваё мінулае і сваю беларускасць — так Андрэй Сцепанюк, намеснік дырэктара Бельскага беларускага ліцэя, прывітаў удзельнікаў VІІІ Дыскусійнага семінара, які адбыўся ў Бельску 15 лістапада пад лозунгам „Беларусы Бельшчыны”. „Як дрэву патрэбны карані, так чалавеку трэба ведаць сваё мінулае — не толькі гісторыю народа, але таксама сям’і . Хто з нас пералічыць сваіх продкаў да пятага пакалення?” — працягваў думку ... Więcej »\nАпошнім часам уся краіна жыве праблемай правільнага запаўнення фармуляраў, на аснове якіх польскія сяляне змогуць атрымаць еўрасаюзныя грошы. Курсы па адукацыі сялянства пачалі праводзіць нават некаторыя каталіцкія епіскапы. Аказваецца, прыбытковасць гаспадаркі будзе цяпер залежаць не ад вынікаў працы ў полі, але ад правільнасці запісаў у рубрыках. Некалькі тысяч новых чыноўнікаў стане вырашаць каму даваць, а каму не даваць еўрасаюзныя ... Więcej »\nЛозунг „праваслаўны паляк” беларускімі дзеячамі ўспрымаецца як праява канфармізму г.зв. „нашых”, якія не хочуць мець клопатаў у працы, пазбягаюць раздражняць шавіністычна настроеных суседзяў, не хочуць ускладняць жыцця сваім дзецям. Хаця — як вучаць у школьных падручніках — жывем сярод найбольш талерантнай нацыі ў свеце, ведаем як гэта выглядае на практыцы. Таму апрача звычайнай асіміляцыі, „нашы” ўцякаюць у польскасць, каб дасягнуць па... Więcej »


Вярнуцца ў дзяцінства - Анатоль Трафімчык - Каталог артыкулаў - Ганцавіцкі краязнаўча-інфармацыйны партал - Ганцевичи\nГалоўная | Рэгістрацыя | Уваход | RSS Аўторак, 25.02.2020, 17:45\nЗборнік аповесцей і апавяданняў «З мінулага не вяртаюцца…», выдадзены ў самавітай серыі «Беларуская проза ХХ стагоддзя», выкліча найперш настальгію і сум па дзяцінстве, прычым сумуецца з узростам усё больш і больш. Усе тры аповесці В.Гардзея — «Дом з блакітнымі аканіцамі», «Жыта ганьбу не заслоніць», «Па Сеньку і шапка» — адкрываюць чытачам мастацкі свет вачыма дзяцей. У многім менавіта іх інтэрпрэтацыю атрымліваюць падзеі пасляваеннага жыцця. Але неабавязкова быць народжаным у другой палове 1940-х гг., як аўтар, каб перажыць далёкія часы свайго дзяцінства. В.Гардзей з тых апавядальнікаў, якія, гаворачы пра сябе, гавораць і пра сваіх чытачоў, перадусім пра тых, каго завуць «сенам на асфальце». Прыём рэтрансляцыі сюжэта праз дзіцячую свядомасць не новы ў літаратуры. Дый В.Гардзей ніколі не прэтэндаваў на наватарства, свядома прытрымліваючыся класічных канонаў прыгожага пісьменства — як у прозе, так і ў паэзіі. Аднак гранічная шчырасць яго аповедаў — непадробная, нескапіраваная, кангеніяльная беларускаму менталітэту, нацыянальнай культуры. Нават у побытавых драбніцах — а мастацкая дэталь наўпрост гаворыць пра талент творцы — пісьменнік выяўляе не толькі ўвагу, але і ўменне «злавіць» момант, у тым ліку датычна дзіцячай псіхалогіі. Напрыклад, выпадак, калі дашкольнік Слаўка з «Дома…» неўпрыкмет для сябе злізаў схаваную ад яго мачыхай каву: «Вось яна ў руках, тая горка-салодкая атрута, напалову перасыпаная цукрам! Слаўка смакуе каву, ліжа языком, а потым бярэ лыжку. Пакуль не растане цукар, кава салодкая, а потым яна і праўда гаркаватая. Ды нічога, Слаўкаў язык любіць яе і такую. Трэба было ўжо даўно паставіць пачак на месца, трэба было не даваць такой волі языку, але Слаўка не мае сілы што-небудзь зрабіць з сабой. Апамятаўшыся, ён суне амаль пусты пачак у пячурку, закрывае анучкамі. Але ад таго, што Слаўка дрыжыць ад страху, кавы ў пачку не пабольшае. Цяпер адно выратаванне: трэба ўцякаць да бабулі» (с.95).\nСюжэты ў В.Гардзея — дзіўнае спалучэнне лірычнага і эпічнага. Перавага першага спрыяе інтымнай задушэўнасці ў зносінах чытача і кнігі. Катарсіс можна выклікаць, што называецца, на роўным месцы. Так, апісанне Насцінага агарода з «Жыта…» плаўна пераходзіць да ўспамінаў пра яе мужа, — і ўсё таму, што аўтар, нібы нечакана для самога сябе, поглядам натрапіў на тытунь-самасей, па якім «можна прасачыць колішнія Сямёнавы сцежкі-дарожкі». Цяпер тытунь непатрэбны, але ўдава яго не знішчае — то памяць пра каханага. Узвышанасць дасягаецца сродкамі прыземленымі, будзённымі, без высокіх слоў, без прыгожых, «дарагіх» прадметаў-сімвалаў. Гэта і ёсць якраз тое, што называецца паэтызацыяй будзёншчыны і што так цяжка даецца пісьменнікам. У В.Гардзея кожны крок прасякнуты душэўнай метафарай, кангеніяльнай перадачай кантэкстуальнага настрою, дакладней, такая перадача і стварае кантэкстуальны настрой. Творы В.Гардзея могуць выступаць крыніцай матэрыялаў для некалькіх навук:\n• гісторыі. Сёння ў модзе аналізаваць і канструяваць паўсядзённасць нашых продкаў, часта — недалёкага мінулага. Пасляваенны час беларускай вёскі добра раскрыты ў творах В.Гардзея: якім быў сацыяльны кантэкст, чым жыў селянін, чытач даведаецца дзякуючы нетаропкаму аповеду, які заканчваецца нечакана, ажно да суму хутка.\n• этнаграфіі. В.Гардзей не скупіцца на апісанні: у што апраналіся, як вялі гаспадарку, што елі, што пілі, прычым робіць гэта адначасова з адлюстраваннем перажыванняў чалавека, успрыманнем жыццёвай плыні самім героем. Цікава, што нават жаночыя справы аўтар адлюстроўвае з тонкім веданнем: «Насця была цярплівай кабетай, і доўга ці мала мінула часу, а масла памаленьку збівалася. Гэта адчулася па тым, што калатоўка ўперлася ў тугі камяк і далей ёй няма ніякага ходу. Насця паднялася з парожка, пайшла з бойкай у хату, вычарпала жоўтую груду ў міску з халоднай вадой. Пакуль масла не зацвярдзела, скатала яго ў круглую галку. Пайшла ў агарод, нарвала бурачнага лісця і абкруціла ім масла. У бурачніку яно не растае, не ялчэе, можа доўга ляжаць свежанькае, як толькі што збітае».\n• дыялекталогіі. Без гэтай галіны навуковых ведаў немагчыма было б адэкватна адлюстраваць дзве папярэднія. Лексіку аўтар узбагачае праз народныя гаворкі, звычайна кругавіцкія, часам выяўляючы «лексічны натуралізм»: «— Адстань, не лезь сляпіцаю ў вочы, — прастагнала Барабаніха і, ужо адбегшыся, пагразіла: — Пачакай жа, галетніца! Прыйдзе коза да воза. Скулу ў бок, а не грошай я табе пазычу!»\nВесела і дасціпна\nВ.Гардзей таленавіты не толь кі на «дарослую» літаратуру, але і на ўменне весці дыялог з маленькімі чытачамі (а часам яшчэ толькі слухачамі). Прычым — не з пазіцый павучальнасці, а на роўных. Доказам — чарговыя (каторыя па ліку!) кнігі для дзяцей — сведчанне не толькі таленту В.Гардзея як дзіцячага пісьменніка, але і багацця дзіцячай літаратуры Беларусі ўвогуле, бо такіх аўтараў, на шчасце, у нас нямала, і самае галоўнае — папулярнасць іх кніг не спадае, яны імкліва разбіраюцца. Карыстаюцца папулярнасцю і «Сарочына цырульня» — зборнік вершаў, адрасаваны малодшаму школьнаму ўзросту, — і «Мудры воран» — зборнік рознафарматных фальклорных аповедаў, які разлічаны на крыху старэйшую чытацкую аўдыторыю. «Сарочая цырульня» распавядае пра насельнікаў фаўны. В.Гардзей у свой час прайшоў школу вядомага часопіса «Родная прырода», якая, відаць, не адпускае аўтара і праз дзесяцігоддзі. Вершы яго — з заўсёдным гумарам і хітрынкай, якія часта робяцца салодкай абалонкай для горкай пілюлі маралі. Так дзеці адчуваюць сябе не аб’ектам выхавання (каму падабаецца маралізатарства?), а яго суб’ектам, самастойна засвойваюць неабходныя жыццёвыя правілы. В.Гардзей прыдумляе вершаваныя задачкі рознай ступені складанасці і такім чынам развівае дзіцячы розум. Нярэдка аўтар дапамагае знайсці адказы на пытанні, але чытачу трэба быць уважлівым, каб распазнаць гумар: жарты В.Гардзея тонкія не толькі для дзяцей, але і для дарослых, і разам з тым аднолькава добра ўспрымаюцца і тымі і другімі:\nКалі чужы пакажацца ля плота,\nПалкан забрэша на яго з ахвотай.\nПытае верабей: — З якой нагоды\nНа ланцугу сядзіць Палкан заўсёды?\nКот адказаў, зірнуўшы на падстрэшак:\n— Бо ён дурны — не мяўкае, а брэша. («Палкан»)\nБадай, кожны вершык В.Гардзея ў «Сарочынай цырульні» асаблівы, непаўторны як у мастацкіх прыёмах, так і ў логіцы думкі, што гарантуе дынамічнае чытанне. Ад старонкі да старонкі арыгінальнасць не сціраецца. Кнігу, аздобленую малюнкамі Андрэя Пазняка, з задавальненнем гартаюць нават самыя маленькія (праверана на гадавалым сыне).\nБайкі мудрага ворана\nАдрасаванае малодшаму і сярэдняму школьнаму ўзросту, выданне «Мудры воран» незвычайнае па змесце. Ці часта (не толькі ў беларускай літаратуры) можна сустрэць пераклад з фармату фальклорных аповедаў на мову сучаснай паэзіі? Думаецца, не. Віктар Гардзей такі пераклад ажыццявіў, і, здаецца, удала. Пяро дасведчанага аўтара (паўвека ў вялікай літаратуры!) не хібіць — ні сэнсам, ні формай. В.Гардзей чарговай кнігай дапамагае маладому пакаленню знайсці шляхі да душэўнага збліжэння з прыродным светам і культурай, атрыманай у спадчыну ад прадзедаў. У вобразным ключы нам усім (а не толькі дзецям) тлумачыцца, чаму кнігаўка просіць піць, з якой прычыны лютуе расамаха, адкуль паходзіць выраз «лебядзіная песня». Пагадзіцеся, далёка не кожны зможа прывесці хоць якую версію адказу. Пісьменнікаў, якія ўслаўляюць родны кут, нямала. Але і тут В.Гардзей вылучаецца (нездарма яго імя высока ўшанавана на радзіме): абсалютная большасць кніг малосянца (так неафіцыйна называюць жыхароў вёскі Малыя Круговічы, адкуль ён родам) — пра сваю мясцовасць і землякоў. І ў «Мудрым воране» аўтар не здрадзіў сабе. Геаграфічныя назвы ў большасці сваёй належаць Палессю, і погляд аўтара нязменна прыцягваецца да яго роднай вёскі. Знойдзем тут славутыя Тураў, Бярэсце і Кажан-Гарадок, рэчкі Лань і Ведзьму — яшчэ каму-нікаму вядомыя. Спаткаўшы ж Імшэчак, большасць чытачоў нават Ганцавіцкага раёна задумаецца, што ж аўтар меў на ўвазе. А гэта «балотца», якое і сёння не паддалося меліярацыі. У раздзеле паданняў (названым, дарэчы, з люсінска-коласаўскай афарбоўкай «Целяшовым Дубам») ёсць цэлы падраздзел «Кругавіцкія былі». Так В.Гардзей на асабістым прыкладзе і з дапамогай сваіх герояў нязмушана далучае чытачоў да патрыятызму. Пры гэтым мастак вельмі ўдала прыводзіць і станоўчыя, і адмоўныя прыклады. Дзеля паказальнасці — адзін з іх, пад назвай «Сучасная курыца»:\nБяжыць чубатка ў крыўдзе змрочнай:\nТурнулі з градкі агурочнай.\nДы, зноў жа, вабную сабою\nНазвалі курыцай рабою.\n— Жыць не хачу ў хляве сялянскім,\nХачу пажыць у доме панскім!\nРазвею там бяду і скруху,\nДадуць там лепшую «клікуху».\nТут падняла чубатка голаў:\nІмчыць аўто між частаколаў.\n— Шафёр, мацней трымай баранку,\nНе раздушы Галіну Бланку!»\nУпэўнены, гэтая ды іншыя байкі «Мудрага ворана» будуць прачытаныя з няменшай цікавасцю, чым ранейшыя творы В.Гардзея, і стануць вартым каштоўнасным арыенцірам для чытачоў самых розных узростаў. Жадаеце патрапіць на радзіму, у дзяцінства, — чытайце творы Віктара Гардзея. Можа, і не вяртаюцца з мінулага (як дэкларуе назва першай з разгледжаных тут кніг), але перанесціся туды — хоць бы думамі і пачуццямі — магчыма!\nКатэгорыя: Анатоль Трафімчык | Дабавіў: admin (24.04.2015) | Аўтар: Анатоль ТРАФІМЧЫК - ЛіМ\nПраглядаў: 1923 | Тэгі: Вялікія Круговічы, Літаратурная Ганцаўшчына, Віктар Гардзей, Ганцавіцкі раён, Малыя Круговічы, Анатоль Трафімчык | Рэйтынг: 5.0/2\nНужно Купить ламинированную фанеру rent-opalubka.ru.


«Расея будзе вольнаю!» Што, праўда?..\n«Расея будзе вольнаю!» Што, праўда?.. – belsat.eu\nПратэсты ў Расеі чарговы раз дэманструюць, у якім інфармацыйным полі мы жывём. Хто з моладзі чуў пра Лябедзьку ці Дзмітрыева? Адзінкі. Навальны, Сабчак, Яшын куды цікавейшыя. А косці перабіраць Шахрыну, лідару «Чайфоў» больш прышпільна, чымся Міхалку. Але размова не пра тое.\n«Facebook»-супольнасць натхнёна дзеліцца відэа разгону пратэстоўцаў, збіцця раварыстаў, дзяцей, жанчын або няшчаснай цётачкі з «Единой России», якую не пускаюць праз вуліцу людзі ў масках. Яшчэ цікавей назіраць за затрыманнямі эшнікаў – асобаў у цывільным, якія на камеру бэсцяць пратэстоўцаў і апраўдваюць міліцыю… Псля іх самых пад белыя ручкі выводзяць «касманаўты» пад воплескі публікі. Весела ж, праўда? Хоць якая сатысфакцыя.\nМенск 2011-га і Масква 2019-га: бадзёрыя сілавікі і плясканне ў далоні\nШто ж нам, беларусам, да гэтага? Эксперты пішуць, што пратэсты ў суседзяў палітызуюць дыскусію і ў Беларусі, натхняюць моладзь. Разам з тым, паўтараюцца, што метады расейскіх сілавікоў вельмі падобныя да нашых родных: прэвентыўныя затрыманні лідараў, зладжаная праца падчас хапуноў, рассейванне больш-менш салідарных групаў. Цікава, што адною з фішак пратэстоўцаў сталася калектыўнае плясканне ў далоні: нічога не нагадвае?\nДаруйце, дык а ў чым тады сэнс падобнай палітызацыі? Усё гэта Беларусь прайшла яшчэ ў далёкім 2011-м падчас маўклівых акцыяў. Бясконцыя гулянні па вуліцах без канкрэтнай праграмы і плану, затрыманні, здзекі, ну і ў выніку – згасанне пратэсту. У чым прафіт? Менавіта пасля падзеяў 2010-11 гадоў, калі памятаеце, палітычны дыскурс з кандыдатамі і партыямі ў нас канчаткова вычарпаўся, перайшоў у сферу культурніцкай працы ды стыхійных пратэстаў (акцыі недармаедаў, Курапаты, акумулятарны завод ды іншае).\nГвалт, карт-бланш на ўсё і бясплатны інтэрнэт\nВернемся ж да Расеі. Давайце ўсё ж адрозніваць рэвалюцыю ад гульні ў рэвалюцыю. Калі «касманаўты» збіваюць жанчын і дзяцей, а хлопцы побач моўчкі здымаюць усё на тэлефоны і збіраюць лайкі, гэта не пра рэвалюцыю. Гэта пра гайп. Кажуць, што сілавікі падчас разгонаў глушылі сувязь ды інтэрнэт. Дарэмна. Магчыма, калі моладзь нарэшце вылезе з тэлефонаў і палічыць больш дарэчным заступіцца за суайчынніка, нешта і атрымаецца. А так… ФСБ мае раздаваць бясплатны інтэрнэт: гэта больш эфектыўна за дручкі.\nУзгадайце пачатак Майдану ў 2013-м. Тады праз жменьку збітых студэнтаў у хуткім часе выйшла ўся Украіна. Выйшла – і перамагла. І там, у Кіеве, і тут, у Маскве, сілавікі перагнулі палку і збілі безабаронных. Але вынік апынуўся цалкам розны: у адных суседзяў за зняважаны гонар прынята помсціць, у іншых – ствараць сторыз і посціць відосікі.\nЗдаецца, Франак Вячорка напісаў: маўляў, «любы гвалт з боку ўдзельнікаў даў бы карт-бланш уладам на татальную зачыстку». Гэта, безумоўна, праўда, але не пра Расею, дзе ўсё наадварот. У Расеі кожны, хто практыкуе гвалт, мае карт-бланш на што заўгодна. На гвалце гэтая сістэма трымаецца, а кожная наступная, заснаваная на нейкім іншым прынцыпе – узаемнага паразумення, павагі, дэмакратыі, – станецца адно часоваю прыступкаю для чарговай дыктатуры. І ўсё закруціцца зноў.\nСтвараць сторыз прасцей, чымся гісторыю\nУзгадаем гісторыю. Сапраўдныя рэвалюцыі ды крывавыя бунты ў Расеі заўжды рабілі лідары з ускраінаў ды гэтак званыя іншародцы. Ад казакоў Пугачова і Разіна да архітэктараў перавароту 1917 года – спрэс габрэяў, каўказцаў, палякаў ды латышоў. Ну, і дзядулю Леніна забываць не варта, які сцвярджаў, што рэвалюцыя магчымая адно ў рэвалюцыйнай сітуацыі, а не тады, калі камусьці таго раптам заманецца. Пакуль жа пратэстоўцы-гіпстары здымаюць сваіх збітых аднадумцаў на айфоны, а пасля ідуць піць смузі, ні пра якую рэвалюцыю казаць не выпадае.\n«Расея будзе вольнаю!» Што, праўда?.. Вядома! Але вольнай ужо ў выглядзе свабоднага Уралу, Татарстану, Дону, незалежнай Чачэніі і Дагестану, вольных гарадоў Кёнігсбергу і Пецярбургу. Па-іншаму, даруйце, ніякай воляю пакуль і не пахне. Як казаў класік: «Starbucks» у Маскве будзе вечна, і праз 200 гадоў, а белыя стужкі… цьфу, мы даўно гэтага не носім!» Сапраўды, а хто памятае тыя белыя стужкі? Пратэсты на Манежнай плошчы? Дый якая розніца, калі ствараць сторыз нашмат прасцей, чымся гісторыю.\nТэгі: Аляксей Навальны выбары дапускай_Масква затрыманне актывіста затрыманні Масква Масква 2019 Менск 2011 Навальны паліцыя пратэсты пратэсты ў Расеі Юры Дудзь\nУся Расея выйшла ў падтрымку маскоўскіх пратэстаў\nТрубная ў коле АМАПу: хроніка пратэстаў у Маскве 3 жніўня


Рамаз Сакварэлідзэ: Чаканні ад візіту апраўдаліся… | БЕЛАРУСКАЕ РАДЫЁ РАЦЫЯ\nВынікі візіту Аляксандра Лукашэнкі ў Грузію каментуе вядомы грузінскі палітолаг Рамаз Сакварэлідзэ.\nНагадаем, што падчас гэтага візіту прэзідэнты Грузіі і Беларусі падпісалі сумесную заяву, у якой, паводле інфармацыі грузінскіх СМІ, гаворыцца, што Грузія і Беларусь пацвярджаюць павагу да суверэнітэту, тэрытарыяльнай цэласнасці і непарушнасці межаў.\nПасля гэтага МЗС Абхазіі заявіў пра тое, што падпісаная сумесная заява мае на ўвазе прэтэнзіі Грузіі на тэрыторыю Абхазіі і Паўднёвай Асеціі як часткі сваёй дзяржавы.\nРамаз Сакварэлідзэ: Па выніках візіту ў Грузію беларускага кіраўніка ўсе адзначаюць паспяховасць сустрэчы. Даўно чакаўся кантакт з беларускім бокам на такім узроўні. І чаканні апраўдаліся, бо беларуская дэлегацыя была шырока прадстаўлена ў Грузіі не толькі на палітычным, але і эканамічным узроўні. Што датычыцца палітычнага аспекта, то візіт закончыўся важнай заявай, што Беларусь і Грузія будуць падтрымліваць адзін аднаго на палітычных арэнах свету. У эканамічным і гапалітычным плане ў нас быццам бы розныя арыентацыі – Беларусь арыентавана на Еўразійскі саюз, а Грузія – на еўраструктуры. І якраз сустрэча прэзідэнтаў Грузіі і Беларусі гаворыць аб тым, што мы не залежым ад такіх геапалітычных арыентацый, што задавальняе ўсе бакі. Буйныя блокі не сталі перашкодай для двухбаковых пагадненняў.\nРР: На ваш погляд, як Масква адрэагуе на візіт Лукашэнкі ў Грузію?\nРамаз Сакварэлідзэ: Не думаю, што рэакцыя Крамля будзе вельмі крытычнай. Лукашэнка не раз падкрэсліваў, што ставіць перад сабой на мэту, каб вярнуць Грузію ў агульную сям’ю краін былога Саюза. Гэдакая творчая задача беларускага кіраўніка!\nРР: Грузія жадае вярнуцца ў гэтую сям’ю?\nРамаз Сакварэлідзэ: У Грузіі пакуль застаюцца праблемы з тэрытарыяльнай цэласнасцю. Размова ідзе аб акупакаваных Расеяй тэрыторыях. І менавіта фактар расейскай палітыкі перашкаджае Грузіі вярнуцца да нармальных двухбаковых пагадненняў з усімі рэспублікамі былога Саюза. Мы зацікаўлены ў тым, каб аказацца ў добрых адносінах, як з краінамі Захаду, так і Усходу. Зараз наладжваюцца сувязі з Кітаем, а гэта – вялікі гандлёвы шлях. Гэтая перспектыва ўказвае на агульную стратэгію Грузіі. Тым больш яна зацікаўлена ў кантактах з пастасавецкімі краінамі. Беларусь жа – гэта вароты ў Еўропу, таму, натуральна, мы зацікаўлены ў сяброўскіх адносінах з Беларуссю. Думаю, гэдак жа зацікаўлены і беларускі бок.


Культура - Аптымізацыя? Не. Рэканструкцыя!\nЭкспанаты будучага вілейскага Музея Першай сусветнай, прадстаўленыя на ХХІ ММКВК.\nЗачыненая ўстанова культуры ў Талуці.\nДырэктар вілейскага музея Сяргей Ганчар.\nНаш гід па скляпеннях палаца Тызенгаузаў — навуковы супрацоўнік мясцовага музея Вадзім Шышко.\nКіраўнік гуртка Лацвянскага дома майстра Марына Клімовіч.\nУстанова культуры вёскі Вузла.\nДырэктар Лацвянскага дома майстра Ірына Шпак.\nКот-маркетолаг з Лотвы.\nНе заблукаць бы ў скляпеннях\nПра Палац Тызенгаўзаў у Паставах пісалі не раз. А вось пра тое, што ягоныя калісьці таямнічыя скляпенні якасна рэканструяваны і стануць неўзабаве філіялам мясцовага музея, пісаць даводзіцца ці не ўпершыню. Прыемна. І з той прычыны, што мясцовыя ўлады робяць усё для таго, каб пашырыць магчымасці наяўных брэндаў, і з-за таго, што скляпенні тыя — сапраўды ўнікальныя, а іхняя рэканструкцыя — адна з перамог мясцовых работнікаў культуры.\nДаецца тая перамога, думаецца, не так лёгка: не паспелі зайсці ў музейныя скляпенні, як аб’ектыў фотакамеры імгненна запацеў, адрэагаваўшы такім чынам на неверагодны ўзровень вільготнасці.\nШто і казаць, скляпенні, паводле задумы старадаўняга архітэктара, мелі зусім іншае функцыянальнае прызначэнне. Ды і даецца ў знакі свежая тынкоўка сцен, якая сама па сабе павінна цягам пэўнага часу высахнуць, а да таго ж, закрывае сабой натуральную вентыляцыю старой кладкі сцен. Невыпадкова ў асобных залах ужо з’явілася цвіль... І калі пакінуць у такіх умовах музейныя артэфакты, праз два месяцы ад іх нічога не застанецца...\nЗгодны з праблемай і навуковы супрацоўнік музея, а “па сумяшчальніцтве” і наш гід па палацавых скляпеннях, Вадзім Шышко, які заверыў, што кандыцыянеры, уманціраваныя ці не ў кожнай зале, будуць настроены на адпаведны рэжым, а таму музейным прадметам, якія неўзабаве размесцяцца ў экспазіцыйных залах, нічога не будзе пагражаць.\nДа слова, 200 тысяч еўра, выдаткаваных з сумеснага з Еўрасаюзам праекта, каштавала ўласна рэканструкцыя скляпенняў і музеефікацыя толькі дзвюх залаў. У адной з іх размесціцца таксідэрмічная майстэрня Канстанціна Тызенгаўза, у другой перад наведвальнікамі разгорнецца гісторыя славутага роду.\nВадзім Шышко адзначыў, што ўсё начынне для гэтых залаў (у тым ліку ўнікальныя арыгінальныя экспанаты, набытыя на аўкцыёнах!) ужо падрыхтавана і чакае размяшчэння згодна з дызайн-праектам, створаным спецыялістам з Полацка Ігарам Кажалавым.\nНельга не сказаць, што канцэпцыя экспазіцыйных залаў створана супрацоўнікамі мясцовага краязнаўчага музея. Цікавы факт: музейшчыкі вырашылі пакінуць асобныя кавалкі незатынкаванай сцяны ў адной з залаў, дзе захаваліся надпісы на цэгле часоў Тызенгаўзаў. А вось майстры, як гэта часта бывае, не ўлічылі пажаданні і пакінулі для прыкладу старадаўняй кладкі зусім іншыя фрагменты сцяны...\nКалі ж доўжыць пералік будучых музейных пакояў, то ў трэцяй зале будзе адлюстравана гісторыя славутай афіцэрскай кавалерыйскай школы, а калі больш дакладна — “Парфоснага палявання”, пра якое колісь падрабязна пісала “К”. Акрамя таго, тры пакоі ў скляпеннях будуць прысвечаны Першай сусветнай вайне: як-ніяк, а ў Паставах тры гады стаяў фронт... Падрыхтавана асобнае месца і для вялікай канферэнц-залы, дзе, апрача іншага, можна рэалізоўваць часовыя выставачныя праекты. У далёкіх перспектывах — перанос бальніцы ў новае памяшканне і пераўтварэнне палаца ў вялікі культурны цэнтр.\nПагаворым і пра хлеб надзённы. З продажу білетаў музей, відавочна, шмат не заробіць. Як жа “выманіць” у турыста грошы? Дзякуючы кавярні “У Антонія”, размешчанай таксама ў скляпеннях палаца. Так, але што яшчэ? Па словах Вадзіма Шышкова, прапрацоўваецца магчымасць дадатковай паслугі: выкарыстанне аўдыягідаў. У канцэпцыю музея ўпісаны і тыя ж інфармацыйныя кіёскі. На парадку дня — і пытанне з тэатралізацыяй. Зразумела, адразу ўсё не зробіш. Іншая справа, што разам з напаўненнем музея апошняму патрэбна і яркая рэклама, актыўная праца з турфірмамі. Пра якое прыцягненне турыстаў можна казаць, калі ўстанова не мае паўнавартаснага сайта? Пытанне — адкрытае, і зноў-такі, прывязанае да фінансавання. Магчыма, варта пашукаць валанцёраў, тых жа студэнтаў-праграмістаў, зацікаўленых у захаванні роднай культуры?..\nІ толькі дзякуючы энтузіязму Вадзіма Шышко пастаўскі музей прадстаўлены ў сацыяльных сетках, дзе і можна даведацца пра актуальныя навіны з жыцця ўстановы.\nМузейныя заняткі таксама можна праводзіць у палацы Тызенгаўзаў. Але гэтае пытанне ўпіраецца ў наяўнасць адпаведных штатных адзінак. Адным словам, на гэта няма людзей, таму, відаць, будуць уводзіцца новыя штатныя адзінкі.\nЗ пазітыву — у Літве ўжо надрукаваны буклеты на чатырох мовах па маршруце. А неўзабаве ў палацы кожны ахвотны можа сфатаграфавацца з Антоніем і Канстанцінам Тызенгаўзамі — няхай сабе і візуалізаванымі ў кардоне.\nСацыяльная старонка клубнага ката\nАбедалі за Мядзелам. Вельмі ўжо згаладаліся пасля доўгай вандроўкі па пастаўскіх скляпеннях. Дый прывабіла назва прыдарожнай кавярні — “Беларуская хата”. Шчыра кажучы, пункты грамадскага харчавання з такой ідэнтыфікацыяй сустракаюцца на нашых дарогах не так ужо і часта. Знешняму выгляду кавярні цалкам адпавядае і яе “этнічны” інтэр’ер. І стравы ў меню — нацыянальныя. А вось персанал нас (адзіных на той момант наведвальнікаў) сустрэў халаднавата. Няўжо з-за нашай беларускай мовы? Напэўна, не. Проста, Год гасціннасці не паспеў на той час наступіць.\nРушым па Мядзельшчыне ў бок вёскі Лотва. Не надта вялікае паселішча. На галоўным пляцы, дзе сельсавет, крама, знаходзім і ўстанову культуры. Называецца яна незвычайна: “Дом майстра”. Глядзім на шыльду з раскладам працы — няўдача: зараз тут — абедзенны перапынак. Торгаем дзверы — адчынена! Даволі рэдкі, шчыра кажучы, выпадак, калі пад час абеду работнікі культуры застаюцца на працы.\nСітуацыю патлумачыла дырэктар Дома майстра Ірына Шпак: ішла аўральная падрыхтоўка да навагодніх святаў, таму і не да абедаў. А чаму колішні клуб пераўтварыўся знянацку ў Дом майстра? І тут усё вельмі проста: у вёсцы — дзве сотні насельнікаў, у асноўным пенсіянеры, таму дыскатэкі не ладзяцца, дый састарэлая падлога, якая памятае танцы некалькіх пакаленняў, сённяшніх скокаў проста не вытрымае… Вось і стаў клуб Домам майстра. Балазе і яго дырэктар, і кіраўнік дзіцячага гуртка Марына Клімовіч маюць залатыя рукі. І сведчаннем таму — не толькі мясцовыя рамёствы, якімі яны валодаюць, але і два музейныя пакоі, што месцяцца ў будынку былога сельсавета. А экспанаты сюды нясуць з усёй акругі. Ёсць тут паясы, вышыўка, створаная за польскім часам, унікальная маляванка, шматлікія сувеніры, што прывабліваюць сюды самых розных вандроўнікаў... Нават іранцы аднойчы завіталі. А ў другім пакойчыку сабраны не менш цікавыя прылады працы і мясцовых промыслаў. Пабачылі мы тут упершыню і старадаўнія восці, якімі мясцовыя рыбакі здабывалі рыбу з рэчкі Лотва...\nСпачатку не паверылі, але майстрыхі нас упарта пераконвалі, што дзеля рэкламы сваёй творчасці выкарыстоўваюць яны самыя прасунутыя інфармацыйныя рэсурсы. А калі казаць канкрэтней, за рэкламу ў адной з сацыяльных сетак адказвае ў іх кот, што мае ў тых сетках персанальную старонку. Вусаты-паласаты “маркетолаг” спаў на дыванку ў адным з пакояў установы, прачынацца і даваць інтэрв’ю намераў не меў. А шкада. Мы распавялі б яму, што па краіне ёсць у яго калегі. Да прыкладу, кот Ціхан у Чашніцкім РДР доўгія гады загадвае аддзелам па наладжванні кансэнсусу з мышамі…\n(Не) лірычнае адступленне Яўгена Рагіна\nЛацвянскі Дом майстра… Чым не прыклад таго, што аптымізацыі сельскіх устаноў культуры можна супрацьпаставіць іншым разам тое, што ў фармаце большай набліжанасці да рэалій жыцця ўстанова можа — і павінна — працягваць жыццё? У Доме майстра пад Новы год сабралася ці не ўся вёска. І не толькі на ранішнік для дзяцей. Умельцаў у Лотве шмат, а дзе ім збірацца, каб і чаю папіць, і майстэрствам абмяняцца? Дарэчы, устаноў культуры з такой назвай больш на Беларусі, падаецца, і не бачылі.\nШкада драўлянага палаца\nА палове на трэцюю заехалі ў вёску Вузла. Абвестка за аконным шклом паведамляла, што кіраўніца паехала па справах у вёску Брусы. Шкада. Так мы і не даведаліся, які ж статус мае ўстанова культуры ў Вузле. На вонкавай шыльдзе напісана: “Сельская бібліятэка-клуб”. А шыльдачка за тым самым шкельцам сцвярджала: “Сельская бібліятэка-музей”. Чарговы вынік аптымізацыі-рэарганізацыі? З гэтым пытаннем без адказу рушылі за межы Мядзельшчыны.\nЧарговы пункт прыпынку — вёска Талуць, што ў Вілейскім раёне. Шукаем установу культуры. Не знаходзім. І раптам — збоч дарогі, што разразае вёску ўздоўж, літаральна ў вочы кідаецца драўляная будыніна адмысловай архітэктуры. Нібы казачны палац, недарэчна ўціснуты ў шараговую вясковую забудову. Што за дзівосы?! Заходзім у краму, але жанчына-прадавец — немясцовая і працуе тут лічаныя дні, таму пра статуснасць драўлянага дамка нічога пакуль не ведае. Але кабеты на аўтобусным прыпынку, стары дзядок з кійком у адным з завулкаў тлумачаць нам, што менавіта ў гэтым палацы быў калісьці клуб, зараз ён скасаваны, а будынак зачынены.\nАгледзелі архітэктурны цуд. Кожная дэталь яго — прадуманая і дасканала падагнаная. Здавалася б, і няма ў драўляным наборы ніякіх яўных упрыгожанняў, але ўся разам геаметрыя будыніны выглядае настолькі зграбнай, што выклікае мімаволі выснову: так цяпер будаваць не ўмеюць… Зазірнулі ў шыбкі першага паверха: на падлозе — нейкія паперкі, якія нагадваюць бібліятэчныя каталожныя карткі. Дык што ж тут здарылася?\nСітуацыю тлумачыць кабета, якая папрасіла падвезці яе да Вілейкі. Ніна Талайка — колішні арганізатар мерапрыемстваў талуцкай установы культуры. Дык вось, ДК, а потым — Дом традыцыйнага мастацтва два гады як не працуе. Няма сэнсу, калі Талуць збольшага — вёска пенсіянерская. А будынак, як нам паведамілі вяскоўцы, знаходзіцца на балансе мясцовых улад, утрымліваць яго ў рабочым стане праблематычна. Няма пытанняў — аптымізацыя змушаная. Але вось парадокс: хто ні едзе па трасе праз паселішча — абавязкова спыняецца ля драўлянага палаца. “Усе цікавяцца лёсам дамка, — распавядае Ніна Талайка. — Тут бы сувеніры для турыстаў прадаваць…” Ды толькі якая рэнтабельнасць будзе ў крамы? Так што ў лёсе ўнікальнага збудавання — ніякай канкрэтыкі. Хутчэй за ўсё да культуры драўляны палац дачынення мець не будзе. А шкада...\n(Не) лірычнае адступленне Кастуся Антановіча\nЦягам аўтападарожжа даводзілася неаднаразова чуць нараканні на сістэму ліцэнзавання экскурсійнай дзейнасці. Пытанне і праўда актуальнае. З аднаго боку, ліцэнзаванне — справа патрэбная, бо адсякае масу дылетантаў, якія з-за лёгкай нажывы прыдумляюць ды па ўласным жаданні падмяняюць факты. З іншага — з-за складанай працэдуры ў пройгрышы застаюцца самастойныя турысты, якія і хацелі б замовіць на месцы экскурсію, ды не могуць знайсці “ліцэнзаванага” гіда. У відавочным “мінусе” — і мясцовыя работнікі сферы культуры, якія ў сваёй большасці цудоўна ведаюць да драбніц усе таямніцы малой радзімы, але не могуць вырвацца на курсы… Адпаведна, не атрымлівае свае дывідэнды і мясцовы бюджэт. Чаму б у такім выпадку не спрасціць працэдуру атрымання ліцэнзіі на правядзенне экскурсійнай дзейнасці ў сваёй мясцовасці тым жа музейшчыкам, бібліятэкарам, краязнаўцам?\nДва музеі на райцэнтр? Чаму б і не!\nУ Вілейцы асноўным брэндам, як нам падалося, з’яўляецца не столькі мясцовы музей, колькі ягоны кіраўнік Сяргей Ганчар — малады, амбіцыйны, адукаваны і дасведчаны ва ўсіх мясцовых гісторыка-культурных цікавостках. Ён у горадзе — рухавік усіх спраў, звязаных з удасканаленнем музейнай справы і не толькі. Да слова, Вілейскі краязнаўчы музей — адна з нямногіх раённых устаноў-пераможцаў Першага Нацыянальнага форуму “Музеі Беларусі”.\nЯк аказалася па прыездзе ў Вілейку, мясцовы музей са жніўня — на рамонце. А таму асноўныя мерапрыемствы адбываюцца ў Выставачнай зале. У ёй жа часова размясцілася сувенірная крама.\nВідавочна, прыцягвае сюды турыстаў і шыкоўны сайт Вілейскага музея, які пастаянна змяшчае актуальныя навіны, працуе ўжо больш за год. Створаны, ён, між іншым, за сродкі гранта. Увогуле, па словах Сяргея Ганчара, музей шмат увагі надае грантавай дзейнасці. Так, на базе ўстановы створаны інфармацыйны цэнтр па ўстойлівым развіцці, які, сярод іншага, аказвае падтрымку ўладальнікам аграсядзіб. Тыя, у сваю чаргу, з задавальненнем прывозяць сваіх гасцей у музей на разнастайныя прэзентацыі і выстаўкі.\nАле самае цікавае — бліжэйшая будучыня ўстановы. Зараз ствараецца Музей Першай сусветнай вайны — філіял Краязнаўчага. Ужо прынята адпаведнае рашэнне райвыканкама, узгодненае з Мінскім аблвыканкамам. Як аказалася, папярэднічалі такому рашэнню гарачыя дыскусіі. Былі думкі нават цалкам рэарганізаваць Краязнаўчы музей. Але абурылася мясцовае насельніцтва, і асабліва ветэраны Вялікай Айчыннай. Па сутнасці, грамадства падзялілася на дзве роўныя часткі: прыхільнікі такой мадэрнізацыі і скептыкі. У выніку кампрамісу вырашылі захаваць і краязнаўчы профіль музея, з усёй інфраструктурай, у тым ліку выставачнай залай.\nТакім чынам, будынак, дзе да апошняга часу размяшчалася пастаянная экспазіцыя, будзе перададзены пад Музей Першай сусветнай. Яго складнікам стане мемарыял у вёсцы Заброддзе, дзе захаваліся лазарэтныя могілкі, створана мемарыяльная каплічка. Гісторыя ж Вілейшчыны разгорнецца на плошчах выставачнай залы, павялічанай за кошт пераносу фондаў і кабінетаў супрацоўнікаў у высокія скляпенні пад ёй.\nПа словах Сяргея Ганчара, ужо паступіла фінансаванне на 2014 год: 500 мільёнаў рублёў. Ствараецца цяпер і навуковая канцэпцыя Музея Першай сусветнай вайны. А паралельна прапрацоўваецца пытанне ўнясення лазарэтных могілак, рэштак бліндажоў ля Заброддзя ў Спіс матэрыяльных гісторыка-культурных каштоўнасцей краіны. Трэба сказаць, што дапамагаць у рэалізацыі амбітнай задумы будуць калекцыянер Уладзімір Ліхадзедаў і мастак, стваральнік комплексу ў Заброддзі, Барыс Цітовіч, які ўжо некалькі дзясяткаў гадоў займаецца тэмай Імперыялістычнай вайны.\nАдным словам, перспектывы вымалёўваюцца вялікія. Хочацца верыць, што наступным разам наш візіт супадзе з адкрыццём новага адметнага музея. Спадзяёмся, чакаць давядзецца не вельмі доўга...\nЛеташні праект, распачаты ў чэрвені, мы рэалізавалі цягам чатырох аўтапаездак з невялічкімі перапынкамі ў часе. Высновы па выніках доўгатэрміновага ваяжу — досыць канкрэтныя: культура нашых рэгіёнаў жыве і здзіўляе. Здзіўляе, між іншым, па-рознаму, але ў большасці выпадкаў — крэатывам і нават самаахвярнасцю яе носьбітаў. У тым, што лепшы досвед бярэцца чытачамі пад увагу, мы ўпэўніліся адразу пасля першых публікацый. На памылках таксама вучацца. Так што, як мы пераканаліся, ёсць сэнс працягваць наш аўтапраект і сёлета. Так што бензін — наш, а ідэі — вашы. Да сустрэчы!..\nЧытайце папярэднія матэрыялы з гэтага аўтатуру па Гродзеншчыне, Віцебшчыне і Міншчыне:


У Менску хаваецца прадстаўнік Патаркацышвілі?\n09 студзень 2008, 16:41\nБылы кіраўнік выбарчага штабу кандыдата на пасаду прэзыдэнта Грузіі Бадры Патаркацышвілі — Валеры Гелбахіяні, якога грузінскія ўлады падазраюць у антыдзяржаўнай змове — можа хавацца ў Менску. Такую інфармацыю зьмясьцілі гэтымі днямі некалькі грузінскіх выданьняў. У рэдакцыі тбіліскай газэты “Алія” і тбіліскага англамоўнага інтэрнэт-рэсурсу Messenger.ge патэлефанавала Алена Струвэ.\nЯк вынікае з інфармацыі грузінскіх журналістаў, колішні сьледчы пракуратуры і цяперашні дэпутат, кіраўнік парлямэнцкай фракцыі “Наша Грузія” Валеры Гелбахіяні зьнік з Тбілісі адразу пасьля таго, як улады абвінавацілі яго ў антыдзяржаўных дзеяньнях. Напачатку Гелбахіяні быццам бы вылецеў у Лёндан. Потым, ужо разам зь сям’ёй, накіраваўся ў Менск. Тут, у беларускай сталіцы, ён нібыта мае кватэру.\nПаводле газэты “Алія”, журналісцкая крыніца (зямляк і сябар Гелбахіяні, які да таго ж працуе ў сыстэме беларускага МУС) паведаміла, што некалькі дзён таму гэтую кватэру абрабавалі — злодзеі вынесьлі зь яе 10 тысяч даляраў. Гелбахіяні папрасіў свайго сябра ў Менску заняцца гэтым выпадкам. Неўзабаве грузінскага дэпутата ўжо заўважылі ў Менску.\nСупрацоўніца Messenger.ge Крысьціна Ташкевіч кажа:\n“Гэта крыніца ананімная. Яна сьцьвярджае, што Гелбахіяні быццам бы знаходзіцца ў Менску. Крыніца таксама сьведчыць, што Гелбахіяні паехаў у Беларусь, таму што адтуль лёгка трапіць у Маскву. Нейкі час ён будзе знаходзіцца ў Беларусі, а потым пераедзе ў Маскву. Наколькі нам вядома, у Грузіі яму пагражае крымінальная справа. Яна распачатая як супраць яго, так і супраць Бадры Патаркацышвілі. Аднак гэта працяглы працэс”.\nЯк сьведчаць грузінскія калегі, Тбілісі пакуль не рабіў афіцыйнага запыту пра міжнародны крымінальны вышук Гелбахіяні.\nУ сваю чаргу ў штабе Бадры Патаркацышвілі сьцьвярджаюць, што “інфармацыя пра цяперашняе месцазнаходжаньне колішняга калегі іх ніколькі не цікавіць” і што яны нічога ня ведаюць пра Гелбахіяні.\nГрузін, як ні круці, мае пэўны калярыт. Калі ён нелегал, то доўга не пратрымаецца.\nУ Міністэрстве ўнутраных спраў Беларусі Свабодзе сьцьвярджаюць, што нічога ня чулі пра гэтую гісторыю.\n“Вы называеце такія прозьвішчы, што я іх упершыню чую. Тут са сваёй сытуацыяй цяжка разабрацца”, — кажа адказны супрацоўнік прэсавай службы МУС Алег Сьлепчанка. — “Доўга без рэгістрацыі такі чалавек пратрымацца ня можа. Гэта не ўкраінец ці расеец, які можа згубіцца сярод беларусаў. Грузін, як ні круці, мае пэўны калярыт. Калі ён нелегал, то доўга не пратрымаецца. У нас тут праводзяцца рэгулярныя распрацоўкі па нелегалах”.\nНа пытаньне, ці шмат у сыстэме беларускага МУС супрацоўнікаў грузінскага паходжаньня, суразмоўца Свабоды адказаў наступнае: “Калі ёсьць, дык вельмі замаскіраваныя”.\nГрузія: Міхаіл Саакашвілі перамог ужо ў першым туры


03.04.2020 / 10:20 5\nАляксандр Лукашэнка даручыў нарасціць у краіне вытворчасць грэцкіх круп. Пра гэта ён заявіў сёння ў час рабочай паездкі ў Смалявіцкі раён, піша БелТА.\nКіраўніку дзяржавы далажылі, што ў ранейшыя гады Беларусь закрывала ўласную патрэбнасць прыкладна напалову. Астатняе імпартавалася з Расіі. Аднак у апошні час з'явіліся пэўныя цяжкасці з пастаўкамі. З гэтым і звязана даручэнне кіраўніка краіны.\n«Трэба апрацоўваць грэчку пад патрэбы ў Беларусі», — сказаў Аляксандр Лукашэнка.


Журнал "Пралеска" — Казка — разумніца і хараство…\nОкт 24, 2017Советуем прочитать\nДашкольнае дзяцінства — важны этап у выхаванні ўважлівага слухача, а потым чулага чытача, які любіць кнігу, што дапамагае яму пазнаваць навакольны свет, фарміраваць маральныя пачуцці і ацэнкі, развіваць успрыманне мастацкага слова.\nВажнае месца ў жыцці дзяцей дашкольнага ўзросту займаюць казкі, да якіх яны праяўляюць асаблівую цікавасць. Маленькім чытачам казка не дае прамых настаўленняў тыпу «слухайся бацькоў», «паважай старэйшых», «не хадзі з хаты без дазволу», але ў яе змесце заўсёды закладзены ўрок, які яны паступова ўспрымаюць: дзеці любяць герояў, яны ім становяцца роднымі, блізкімі, а значыць, могуць і павінны стаць прыкладам для пераймання.\nКазкі вельмі ўмела развіваюць уяўленне, фантазію і творчыя здольнасці дзяцей, фарміруюць эстэтычнае стаўленне да свету. Мае выхаванцы любяць слухаць розныя казкі: і народныя, і аўтарскія, але з найбольшым хваляваннем яны ставяцца да казак, якія склалі разам з мамай і татам.\nСтварэнне казак — займальны занятак! Вы атрымаеце велізарнае задавальненне ад гэтага працэсу. Аднак гэта адбудзецца толькі ў тым выпадку, калі не забудзеце пра пачуццё гумару, будзеце заахвочваць любыя фантазіі сына ці дачкі. Чым прывабней занятак для дзяцей, тым часцей яны ўсміхаюцца.\nРады прапанаваць вашай увазе экалагічныя казкі, якія склалі дзеці старшай групы дашкольнага цэнтра развіцця дзіцяці г.Свіслачы Гродзенскай вобласці разам з бацькамі ў рамках педагагічнага праекта «Біянкі — дзецям». Прыемнага чытання!\nвыхавальнік вышэйшай катэгорыі,\nдашкольны цэнтр развіцця дзіцяці г.Свіслач Гродзенскай вобласці\nМаленькі зайчык Сцёпка сядзеў пад кустом і са страхам глядзеў па баках.\n— Зайчаня, што з табой? — спытала сінічка Наташка, якая сядзела на галінцы рабіны.\n— А ты не бачыш? Нешта ў лесе страшнае адбываецца. Думаю, што гэта злы чараўнік хоча наш цудоўны лес зачараваць.\n— Я нічога страшнага не заўважаю, — чырыкнула сінічка.\n— Ці не заўважаеш, што сонейка стала пазней па раніцах усходзіць, стала халадней, вецер халодны дзьме, дажджы частыя? Не заўважаеш, што лісточкі на некаторых дрэвах сталі жоўтымі, аранжавымі, чырвонымі? А з некаторых яны і зусім паляцелі?! Бачыш, птушкі кудысьці ляцяць, вавёрачкі каморы запаўняюць ягадамі, грыбамі, арэхамі. Усё гэта нездарма.\n— Дзівак ты, — засмяялася сінічка. — Няма ў лесе ніякага злога чараўніка! Проста восень прыйшла. Восень — пара, калі ўсе рыхтуюцца да адпачынку. Дрэвы скідаюць лістоту. Некаторыя звяры, напрыклад, вожыкі і мядзведзі, рыхтуюцца ўпасці ў спячку. Яны будуць спаць усю зіму да вясны.\n— А птушкі? — спытаў зайчык.\n— А птушкі ляцяць у вырай. Холадна і голадна ім зімой у нашых лясах.\n— Сумная гэта восень: лісце ападае, птушкі адлятаюць, звяры спаць кладуцца, — знерваваўся зайка.\n— А ты не сумуй, паглядзі навокал, колькі падарункаў нам восень прыгатавала: арэхі, грыбы, ягады. Хіба не стаў наш лес прыгожым у такім рознакаляровым строі?!\nАгледзеўся Сцёпка вакол і зразумеў, што лес і сапраўды стаў прыгожы як ніколі. Добрая пара года — восень!\nУ лесе, на палянцы, расла ялінка. Яна была стройная, прыгожая, з пухнатымі галінкамі. Да яе прыбягалі пагуляць вавёрачкі і зайчаняткі. Прыляталі на яе пухнатыя галінкі птушачкі. Ялінка была рада бачыць кожнаму. І толькі маленькае Ваўчаня прыбегла да яе, паглядзела і сказала: «Якая ты калючая! І чаго гэта ў цябе замест лісця растуць іголкі? Паглядзі на дрэвы — яны прыгожыя! Увесну на іх растуць зялёныя лісточкі, а ўвосень яны мяняюць колер на жоўты і чырвоны. Потым ападаюць і ніколі нікога не колюць. А на цябе, ялінка, сумна глядзець, бо ты заўсёды аднаго і таго ж зялёнага колеру, ды яшчэ і калючая. Як толькі з табой гуляюць гэтыя зайчаняткі?»\nЗасумавала ялінка, бо не ведала, што адказаць Ваўчаняці.\n— Ай-яй-яй! — пачула чыйсьці голас Ваўчаня.\n— Ваўчаня, так нельга! — сказала Вавёрачка. — Хіба ты не ведаеш, што ялінку называюць лясной прыгажуняй, таму што яе іголачкі зімой і летам зялёнага колеру? Менавіта на яе галінкі кожны Новы год усе звяры нашага лесу вешаюць яркія цацкі і водзяць вакол яе карагоды.\nВаўчаня разгубілася і нічога не адказала.\nІ вось прыйшла зіма. Увесь лес пакрыўся белым пухнатым снегам. Усе жыхары лесу рыхтаваліся да Новага года. Толькі Ваўчаня было не рада зіме. Бо ўсе ведалі, як яно пакрыўдзіла ялінку, і ніхто не хацеў з ім сябраваць.\nЛясныя жыхары сталі прыбіраць ялінку. Зайчаняткі прынеслі моркву, вавёрачкі павесілі шышкі і арэхі. Снегіры прыляцелі з рабінай. Праз некаторы час ялінка была ўжо такой прыгожай, што ўсім зверанятам стала вельмі весела. Яны спявалі песенькі і вадзілі карагоды.\nРаптам на палянку выйшла Ваўчаня і сказала:\n— Прабачце мяне. Я больш так не буду. Можна мне з вамі сустрэць Новы год?\nІ працягнула ў сваіх лапках прыгожую, яркую зорачку.\nГэта для нашай ялінкі. Бо яна лясная прыгажуня! Няхай заўсёды ўпрыгожвае наш лес!\nВавёрачка ўзяла зорачку і павесіла яе на верхавіну ялінкі.\n— Прабачым яго, — сказаў маленькі Зайчык і павёў Ваўчаня ў карагод.\nІ зноў звераняты сталі весяліцца. Так у лесе сустрэлі Новы год!\nКазка пра чароўную Каралеву\nУ адным вялікім і вельмі прыгожым, чыстым каралеўстве пад назвай Прырода жыла-была Каралева. Звалі яе Экалогія. Яна была чараўніцай, клапатлівай, уважлівай да сваіх жыхароў і вельмі прыгожай. А жыхары гэтага каралеўства вельмі любілі яе і часта прыходзілі ў госці.\nАднойчы здарылася бяда: Каралеву выкралі злыдні. Яны павезлі яе ў злую краіну пад назвай Бруд. Там жылі брудныя, неахайныя і вельмі злыя людзі. Яны не любілі чысціню, не любілі прыбіраць за сабой, кідалі паўсюль смецце. І сваімі дрэннымі паводзінамі наносілі шкоду Прыродзе.\nІ што ж рабіць цяпер сябрам нашай Каралевы? Ім трэба яе тэрмінова ратаваць! Сабралі яны ўсе свае сілы і адправіліся ў злую краіну. Ехалі доўга, пакуль не ўбачылі старыя лясы, горы смецця, бруд і неахайнасць жыхароў. Спачатку стала страшна, што так шмат бруду. Бо самі жывуць у цудоўнай і чыстай краіне.\nСябры сталі прасіць зладзеяў вярнуць ім Каралеву. Злыдні спыталі, навошта яна ім патрэбна. І вось што дружна адказалі сябры Каралевы:\n«Прырода — гэта тое каралеўства, у якім мы жывём, а Экалогія — Каралева, якая ім кіруе. А ўсё разам гэта азначае: чыстае паветра, прыгожы раслінны свет, дзе шмат квітнеючых садоў, дрэў, лясоў, а таксама жывёл, рыб і птушак. Восеньскае надвор’е і апалае лісце. Блакітнае неба і прывольны ветрык. Там, дзе ёсць клопат, чысціня, там, дзе няма бруду.»\nВельмі спадабалася злачынцам, як сябры абараняюць сваю Каралеву. Спалохаліся яны і адпусцілі яе ў сваю краіну.\nВось што значыць сябраваць з Экалогіёй і любіць сваю прыроду!\nПрыйшла ў лес халодная зіма. Усе дрэвы і кусты гурбамі замяло. А сонейка свеціць ды не грэе. Задумаліся лясныя жыхары — звяры і птушкі, як яны перажывуць зіму. Бо ў зімовым царстве холадна, голадна і сумна. Снег, мароз і цішыня. Зайчык у белым кажушку сляды блытае ды кару горкую абледзянелую грызе. Птушкі не спяваюць вясёлыя песні — пракарміцца трэба.\nСабраліся ўсе звяры на паляне і загадалі жаданне, каб ім лягчэй зіму перажыць. Папрасілі сароку расказаць людзям пра сваю бяду. Выканала яна просьбу. Даведаліся дзеці, як цяжка звярам і птушкам. Прыехалі хлопчыкі і дзяўчынкі ў лес. Зрабілі кармушкі, накармілі ўволю лясных жыхароў. Хопіць ежы на ўсіх! Цяпер звярам і птушкам зімовыя халады не страшныя. Яны весела сустрэнуць Новы год, атрымаюць падарункі ад Дзеда Мароза.\nА лясныя звяры і птушкі таксама вырашылі аддзякаваць дзяцей за дапамогу. Новыя песні птушкі да вясны сталі вучыць. Прыйдуць дзеці ў лес, калі пацяплее, а птушкі сустрэнуць іх звонкімі, вясёлымі спевамі.\nПредыдущая статьяМеждународная научно-практическая конференция «Дошкольное детство в современном поликультурном пространстве» Следующая статьяНасыщенные краски осени — что может быть прекрасней?


Publié par Tranquillus | Май 3, 2018 | офіс\nПаміж абнаўленнямі праграмнага забеспячэння, апошнія версіі і новыя сродкі сумеснай працы, гэта можа быць цяжка арыентавацца сярод навінак свету офіса.\nТакім чынам, каб застацца ў гульні, вось некаторыя ключавыя навыкі, якія будуць распрацаваны ў галіне офіса.\nНавошта развіваць офісныя навыкі?\nЁн не будзе выслізгваць вас, лічбавай значна ператварыў свет у якім мы жывем, і больш канкрэтна, што кампаніі.\nЦяпер важна ведаць, як асвоіць некаторыя офісныя інструменты не толькі, каб застацца ў гонцы, але і прафесійна і асабіста расці.\nМногія людзі застаюцца на сваіх лаўрах або не імкнуцца набываць новыя навыкі, але неабходных у сучасным працоўным месцы.\nНапрыклад, ведаючы, што выкарыстанне кампутараў стала практычна неабходным у прафесіі, для якіх гэта было толькі больш некалькі гадоў.\nА менавіта, офіс у цяперашні час прызнаецца ў якасці ключавога папярочнаму кампетэнцыі і, такім чынам, можа быць ацэнены з працадаўцам.\nЗасваенне інструментаў для апрацоўкі тэксту:\nНайбольш вядомае праграмнае забеспячэнне для апрацоўкі, несумненна, Слова.\nГэта праграмнае забеспячэнне дазваляе ўводзіць тэкст кіламетр, змясціўшы яго ў форме і дамагчыся ад яго макета.\nМногія асаблівасці гэтага офіснага праграмнага забеспячэння, выкарыстоўванага для распрацоўкі бізнес-дакументаў, такіх як пратаколы пасяджэнняў або адносіныАле і найбольш распаўсюджаныя дакументы, такія як лісты або рэзюмэ.\nВедаючы маніпулюе праграмнае забеспячэнне PréAO:\nКалі гаворка ідзе аб праграмным PréAO гэта фактычна працоўны стол прэзентацыі праграмнага забеспячэння.\nНайбольш часта выкарыстоўваным з'яўляецца PowerPoint. Гэта офісны інструмент, які вы павінны авалодаць, каб прадставіць слайд-шоў ці вынікі сустрэчы такіх.\nЧЫТАННЕ Атрымаеце да хуткасці даследаванні на Google\nДля гэтага мы павінны навучыцца выкарыстоўваць Пераўзыходзіць.\nГэта табліца, якая дазваляе выконваць больш ці менш складаныя вылічэнні з дапамогай формул, кіраванне спісамі дадзеных, для выканання статыстычных або прадстаўляць дадзеныя ў выглядзе графікаў.\nЯк Word, асаблівасці шырокія і могуць быць больш ці менш карысныя ў залежнасці ад вашай пазіцыі.\nСтварыць прафесійны мазгавы штурм:\nПросты ў звароце праграмнае забеспячэнне XMind. Гэта добрае офіснае праграмнае забеспячэнне, якое дазваляе проста ствараць вялікая колькасць дыяграм.\nЯна шануецца яго шматлікіх даступных шаблонаў і варыянтаў экспарту.\nГэта ідэальнае праграмнае забеспячэнне, каб зрабіць падрабязныя ментальныя карты або якасці мазгавога штурму.\nМы проста згадаць некалькі прыкладаў ключавых кампетэнцый для распрацоўкі ў офісе.\nЁсць на самай справе, многія праграмнага забеспячэння і офісных інструментаў, цікава ведаць, як выкарыстоўваць.\nІ, нарэшце, калі вы ўжо ведаеце, як выкарыстоўваць гэтыя інструменты, нішто не перашкаджае вам паглыбіць свае навыкі, у вас ёсць усё, каб атрымаць!\nКлючавыя навыкі для распрацоўкі ў офісе Жнівень 19th, 2018Tranquillus\nPrécédentЯк ставіць мэты лагічнай?\nSuivantЯк эфектыўна працаваць у адкрытым космасе?


Якія аперацыі праводзяць для ліквідацыі варыкацэле, агляд варыянтаў і метадаў | Мужчынская Берлога\nВарыкацэле - гэта асабліва мужчынскае захворванне, звязанае з дэградацыяй вянознага спляцення ў вобласці машонкі, праз які забяспечваецца нармальная цыркуляцыя крыві ў вобласці яечка.\nБывае аднабаковым ці двухбаковым, у залежнасці ад этыялогіі захворвання і агульнай клінічнай карціны хворага. Лечыцца кансерватыўнымі і хірургічнымі метадамі.\nЯк робяць аперацыю на варыкацэле? Чаму лекары рэкамендуюць менавіта хірургію і якім чынам аперацыя па выдаленні варыкацэле можа праводзіцца? Разгледзім у нашым матэрыяле.\nАперацыя - лепшае рашэнне праблемы\nШто такое варыкацэле? Гэта парушэнне праходнасці вянознага вузла.\nБольш простымі словамі - варыкоз яечка. Гэта значыць, дэфармацыя вен і парушэнне транспарціроўкі пажыўных мікраэлементаў у галіне машонкі.\nУ цяжкай стадыі (3-4) можа справакаваць бясплоддзе, а таксама выклікае фізічны і псіхалагічны дыскамфорт для мужчыны ў працэсе палавога кантакту.\nЦі трэба апераваць варыкацэле? Дадзенае захворванне можна лячыць кансерватыўнымі метадамі, але пасьля іх, як паказвае практыка, верагоднасць рэцыдыву захоўваецца на высокім узроўні, так як пашкоджаныя і дэфармаваныя посуд ўжо не змогуць аднавіцца да свайго першапачатковага стану. Гэта значыць, крывацёк машонкі і падсілкоўванне яечка будзе назаўсёды парушаная.\nВыправіць гэта назаўсёды можна выключна шляхам хірургічнага ўмяшання. Прычым зараз праводзяцца і такія аперацыі, пасля якіх мужчына цалкам пазбаўляецца ад варыкознай "гронкі" і пры гэтым яго дзетародная функцыя ніякім чынам не парушаецца. Гэта тычыцца і яго патэнцыі - яна будзе такой, як да хваробы.\nДля лячэння варыкацэле метады аперацый наступныя:\nВарта ўлічыць, што аператыўнае ўмяшанне можа праводзіцца рознымі метадамі. У адным выпадку проста выконваецца спайка насенных канатиков, у іншых - выдаляецца цэлая судзінкавая структура без яе наступнага магчымага аднаўлення.\nБольш сучасныя варыяцыі - гэта мікрахірургія, А таксама аднаўленне крывацёку за кошт падлучэння да надчревной вене (яечнікавая пры гэтым выдаляецца цалкам). Гэта самы сучасны і рэкамендуемы метад лячэння варыкацэле, але падобныя аперацыі праводзяць далёка не ў кожнай клініцы.\nЯкія аперацыі дапушчальныя пры варыкацэле?\nЯшчэ з часоў існавання СССР у дзяржаўных клініках аперацыі па ліквідацыі варыкацэле праводзілі па метадзе Иваниссевича.\nНа дадзены момант такое аператыўнае ўмяшанне лічыцца адным з самых горшых варыянтаў лячэння, Бо верагоднасць рэцыдыву складае амаль 40%. А яшчэ магчымыя розныя ўскладненні, аж да бясплоддзя (пры двухбаковым варыкацэле).\nЯк праводзіцца такая аперацыя? Выконваецца досыць вялікі надрэз у падуздышнай вобласці, пасля чаго - перавязвалі ўсе пашкоджаныя яечнікавая вены. Вось з гэтым і звязаны асноўны недахоп аперацыі.\nЗ такім надрэз і ў такой галіне хірург не мае поўнага доступу да вянознай звязкі, таму перавязаць абсалютна ўсё дэфармаваныя і пашкоджаныя вены (іх атожылкі) практычна немагчыма.\nТаму і захоўваецца схільнасць да рэцыдыву. Вынік наўпрост залежыць ад стадыі хваробы, пры якой пацыент звярнуўся па кваліфікаваную медыцынскую дапамогу.\nАперацыя па Палома праводзіцца падобным чынам, вось толькі надрэз выконваецца ўжо вышэй лобнай вобласці, пад брушынай. Пры гэтым няма неабходнасці перавязваць кожны адростак яечнікавая вены - уся звязак блакуецца адной утяжкой.\nВерагоднасць рэцыдыву захоўваецца (Так як заціскі для сасудаў могуць з часам расцягвацца), але значна ніжэй, чым пры апераванні па метадзе Иваниссевича.На сённяшні дзень аперацыя па Палома выконваецца досыць рэдка з прычыны складанасці яе выканання.\nАператыўнае ўмяшанне па метадзе Мармара лічыцца самай прагрэсіўнай варыяцыяй лячэння варыкацэле, дзе за аснову бярэцца аперацыя па Иваниссевичу.\nГэта значыць, выконваецца аналагічная перавязка яечнікавая вен, але надрэз ўжо робіцца ў галіне Лабко, менавіта з боку машонкі. Пры гэтым лекар атрымлівае доступ да ўсёй сасудзістай звязку (таму працэдура выконваецца сасудзістым хірургам ці пад яго прамым кантролем).\nДарэчы, аперацыя адбываецца пад мясцовым наркозам, а сам памер надрэзу - мінімальны (калі параўноўваць з аператыўным умяшаннем па Иваниссевичу або Палома).\nПасля выканання ўсіх маніпуляцый скура сшываецца касметычным швом, таму застаецца толькі малапрыкметны рубец.\nАзнаёміцца з ходам апісаных вышэй працэдур вы можаце на наступных відэа:\nХод аперацыі Мармара пры варыкацэле:\nАперацыя па Иваниссевичу пры левабаковым ортостатическом варыкацэле:\nЭндаскапія і лапараскапія\nАперацыя з перавязкай яечнікавая вен праз надрэз хоць і праводзяцца часцей за ўсё, не дазваляюць за адну працэдуру вылечыць двухбаковае варыкацэле.\nГэта значыць, калі варыкознае пашырэнне вен закранае адразу два яечка, то прыйдзецца выконваць дзве аперацыі (на левай і правай баку). Лекары рэкамендуюць іх выконваць з перапынкам у некалькі месяцаў (Да заканчэння прызначанай рэабілітацыі).\nАднак варта згадаць пра эндаскапічную аперацыю пры варыкацэле. Пры такім метадзе лячэння хваробы надрэз не патрэбны. У брушыне робіцца некалькі праколаў, праз які ўводзіцца эндаскоп і ўсе неабходныя інструменты. Праз яго лекар атрымлівае малюнак на знешні манітор і можа выканаць перацяжку вен тытанавымі клямарамі з наступным отсеканием, практычна не наносячы шкоды пацыенту.\nАднаўленне пасля такой аперацыі займае ўсяго некалькі тыдняў, пасля чаго пацыенту вырашаюцца нават фізічныя нагрузкі. І, дарэчы, эндаскапічная мікрахірургія - адзіны метад, пры якім дапускаецца адначасовае адсячэнне двух вен, Гэта значыць, лячэнне двухбаковага варыкацэле.\nМікрахірургія з подшиванием\nНу а самы сучасны і рэкамендуемы метад лячэння варыкознага пашырэння яечнікавая вен - гэта выдаленне ўсяго дэфармаванага пасудзіны і подшивание на яго месца надчревной вены.\nАрганізм досыць хутка пасля гэтага аднаўляе намінальны крывацёк у галіне яечкаў і машонкі, таму дзетародная функцыя ніякім чынам не парушаецца. Але падобныя аперацыі праводзяць толькі самыя дасведчаныя сасудзістыя хірургі.\nВядома ж, абыйдзецца яна значна даражэй іншых, Больш радыкальных метадаў лячэння. Затое і верагоднасць рэцыдыву - нулявая.\nУВАГА! На сённяшні дзень мікрахірургічных лячэнне варыкацэле з подшиванием надчревной вены праводзяць пераважна ў прыватных клініках. У дзяржаўных - толькі па персанальнай прызначэнні (гэта значыць, калі ёсць пагроза жыццю пацыенту), але такія выпадку вельмі рэдкія.\nА галоўнай перавагай такога метаду лячэння варыкацэле з'яўляецца тое, што перыяд рэабілітацыі займае ўсяго 3 тыдні (з улікам медычнага кантролю). А вось функцыянаванне яечкаў і выпрацоўка народкаў аднаўляецца ўжо праз 1-2 дні пасля хірургіі.\nВарыкацэле: фота да і пасля аперацыі\nПаказанні для прызначэння метаду\nГалоўным сведчаннем да аперацыі варыкацэле для выбару метаду аператыўнага ўмяшання з'яўляецца ўзрост пацыента, а таксама стадыя яго захворвання.\nПры двухбаковым варыкацэле поўная перавязка вянозных і насенных канатиков прыводзіць да дэградацыі яечкаў. Як вынік - мужчына становіцца бясплодным.\nЯшчэ збольшага парушаецца гарманальны фон, зніжаецца выпрацоўка тэстастэрону. Усё гэта ў суме зніжае яго цяга да жанчын. А яшчэ ў некаторых мужчын на фоне ўсяго гэтага ўзнікаюць комплексы.\nХто прымае рашэнне, якую аперацыю будуць праводзіць хвораму? Вядома рашэнне за самім пацыентам, але варта разумець, што ў дзяржаўных клініках бясплатна праводзяць толькі аперацыю па Иваниссевичу.\nЗа больш сучасныя і аптымальныя метады лячэння прыйдзецца выкласці пэўную суму грошай. А яшчэ лепей - не губляючы часу звяртацца ў прыватныя клінікі. Абыдзецца даражэй, але затое рэпрадуктыўная функцыя мужчыны пасля аперацыі ніякім чынам не будзе парушаная.\nЦі можна правесці аперацыю па полісе ОМС?\nПоліс ОМС ўключае ў сябе шырокі спектр якія праводзяцца бясплатных аперацый, аднак толькі па метадзе Иваниссевича і лапараскапіі (праколы ў брушыне).\nГэта значыць, поліс абавязковага медыцынскага страхавання пакрывае толькі самыя радыкальныя метады лячэння варыкацэле.Гэта падыдзе выключна ў тых выпадках, калі хворы ў будучыні ўжо не плануе заводзіць дзяцей ці ж калі варыкоз аднабаковы.\nУ іншых выпадках рэкамендуецца звяртацца да прыватных клініках ці ж праводзіць мікрахірургіі.\nЦі вызначаецца пацыент боль пры працэдуры?\nАперацыі па ліквідацыі варыкацэле праводзяцца пад мясцовым наркозам, так як неабходнасці ў агульнай анестэзіі - не. Ды і лекара неабходна падчас працэдуры кантраляваць стан пацыента. Ці адчувае ён нешта ў працэсе аператыўнага ўмяшання?\nСамае балючае - гэта выкананне першаснага надрэзу або праколу. А вось аперацыя праводзіцца досыць хутка, таму ніякіх ускладненняў пасля гэтага не можа ўзнікнуць. Галоўнае - захаванне правілаў апрацоўкі шва, каб прадухіліць падлучэнне інфекцыі, інакш прыйдзецца надрэз выкрываць паўторна.\nА вось хварэць месца, дзе праводзілася аперацыя, будзе ўжо пасля таго, як наркоз спыніць дзейнічаць. Ды і то - ужо на наступны дзень хворага могуць выпісаць з бальніцы.\nБольш працяглая рэабілітацыя і знаходжанне на стацыянары спатрэбяцца толькі ў тым выпадку, калі аператыўнае ўмяшанне праводзілася па Иваниссевичу, або ў хворага маюцца наступныя ўскладненні:\nпрыкметы інфекцыйнага заражэння шва;\nЯк апрацоўваць шво?\nАпрацоўка пасляаперацыйнага шва на ўвазе правядзенне 2 раз у дзень абавязковай перавязкі.\nПерш за ўсё ён апрацоўваецца растворам фурацыліна для абеззаражання, далей на яго наносіцца мазь Левомеколь. Зверху ўсё хаваецца ватай і заматывается бінтам.\nПраз 3-5 дзён замест Левомеколь прызначаюць любую ранозажыўляюшчае мазь, якая таксама спрыяе рубцаванню тканіны.\nУ сярэднім, апрацоўка шва праводзіцца прыкладна 7-10 дзён пасля аперацыі, пасля чаго здымаюцца швы або клямары (у залежнасці ад выкарыстанага метаду лячэння).\nНа 5-6 дзень праводзіцца паўторны агляд у лекара (хірурга). Пры неабходнасці доктар прызначыць дадатковыя працэдуры па апрацоўцы шва.\nПоўная рэабілітацыя займае 3 тыдні (21 дзён) з моманту аперацыі. Калі чалавек займаецца сілавымі відамі спорту, то аднаўляць сваю форму можна толькі праз 30 дзён, пры гэтым пачынаючы з мінімальных нагрузак.\nКалі праводзілася аперацыя па Иваниссевичу або Палома, то там рэабілітацыя доўжыцца роўным рахункам да таго часу, пакуль шво не зарубцуецца.\nВарта ўлічыць, што гаенне сасудаў адбываецца значна хутчэй, чым эпітэлія. Гэта значыць, калі шво ўжо знікне - вены гарантавана адновяць намінальны крывацёк. Рэкамендуецца пасля ўсяго гэтага здаць аналізы крыві на вызначэнне канцэнтрацыі гармонаў - такім чынам кантралюецца праца яечкаў і прадсталёвай залозы.\nСамы кароткі перыяд рэабілітацыі ўводзіцца пры эндаскапіі або мікрахірургіі. Там і апрацоўкі швоў не запатрабуецца (пасля аперацыі толькі накладваецца ледзяной бурбалка, каб прадухіліць азызласць мяккіх тканін і крывацёк).\nФізічныя нагрузкі дапускаюцца з 12 дня, але варта арыентавацца на запэўніванні лечыць лекара.\nРазам, варыкацэле лепш за ўсё лячыць менавіта аператыўным умяшаннем. Пры чым выконваць аперацыю варта на ранніх стадыях выяўлення захворвання. Аптымальны метад - гэта мікрахірургія з наступным подшиванием вены. Пасля такой аперацыі функцыі яечка цалкам аднаўляюцца, як і рэпрадуктыўная функцыя мужчыны (але толькі калі раней атрафіі не было). А вось ад аперацыі па Иваниссевичу варта адмовіцца. Яе ўжо ў большасці краінах свету даўно не праводзяць з прычыны высокай травматічным і верагоднасці рэцыдыву.\n← Як праводзяць лячэнне фімоз ў мужчын: фота да і пасля аперацыі лазерам, паказана Ці абразаньне?\nРолю аналізу на ПСА пры адэноме прадсталёвай залозы: рэкамендацыі і нормы. →


Ангела Мэркель названая самай уплывовай жанчынай сьвету\nУЖЫВУЮ 30-дзённы бязьвіз і сэкс-турызм. Прагнозы Ганны Бонд, Насты Захарэвіч і Вольгі Шастаковай\n25 жнівень 2011, 17:05\nНямецкая канцлерка Ангела Мэркель узначаліла сьпіс самых уплывовых жанчын сьвету, складзены часопісам Форбс. 22 са 100 выбраных жанчын – нязамужам.\n“Наш сьпіс адлюстроўвае разнастайны і дынамічны шлях жанчын да ўлады сёньня, калі на іх ускладаецца лідэрства нацыі або вырашэньне важнейшых пытаньняў часу”, кажа Мойра Форбс, прэзыдэнт і выдавец часопісу ForbesWoman. У сьпіс увайшлі кіраўніцы 8 дзяржаў і 29 генэральных дырэктараў кампаній. Сярэдні ўзрост самых уплывовых жанчын – 54 гады, 22 зь іх нязамужам. Разам яны кантралююць фінансы, якія ацэньваюцца на 30 трыльёнаў даляраў.\nПасьля Ангелы Мэркель на другім і трэцім месцы ідуць дзяржсакратар ЗША Гілары Клінтан і прэзыдэнтка Бразыліі Дзілма Русэф. Завяршаюць пяцёрку выканаўчы дырэктар амэрыканскай кампаніі PepsiCo Індра Нуі, якая курыруе імпэрыю, што вырабляе прадукты харчавання і напоі на 60 млрд. даляраў, і галоўны выканаўчы дырэктар кампаніі Facebook Шэрыл Сандбэрг, якая прычынілася да буму сацыяльных сетак. Форбс мяркуе, што жанчыны прыйшлі да свайго ўплыву ня толькі дзякуючы грашам ці палітыцы, але таксама і ўплыву сацыяльных сетак.\nСьпявачка Лэдзі Гага і нядаўна прызначаная выканаўчым дырэктарам газэты The New York Times Джыл Абрамсан занялі 11-ю і 12-ю пазыцыі. Першая лэдзі ЗША Мішэль Абама, якая летась была на самым версе лесьвічкі, сёлета мае восьмую пазыцыю. Каралева Вялікай Брытаніі Лізавета ІІ, найстарэйшая са сьпісу, займае 49-е месца.\n«Каб сыстэма не пахіснулася» — Лукашэнка зьмяніў кіраўніцтва ўраду\n5 прычынаў, чаму Лукашэнка зьмяніў «урад пафігізму». Разважае Раманчук\n«Ён проста зьнік». Што на судзе расказалі пра апошнія дні жыцьця Коржыча\nУ рэстаране «Поедем поедим» насуперак абяцаньням Зайдэса гуляла вясельле і грымеў салют


Polskie Radio Esperanto - Амбасада РП заклікала ўлады РБ вызваліць палітвязьняў\nАмбасада Польшчы ў Менску заклікала ўлады Беларусі гарантаваць Дзьмітрыю Бандарэнку неабходную мэдыцынскую дапамогу. Падчас знаходжаньня ў сьледчым ізалятары й турме сур’ёзна пагоршыўся стан здароўя каардынатара грамадзянскай кампаніі “Эўрапейская Беларусь” ды даверанай асобы кандыдата ў прэзыдэнты Андрэя Саньнікава. Пра гэта зь Менску паведамляе карэспандэнт Польскага радыё.\nУ спэцыяльнай заяве пасольства напісана, што Эўрапейскі Зьвяз, працы ў якім цяпер узначальвае Польшча, занепакоены станам здароўя Бандарэнкі й лічыць, што адсутнасьць прафэсійнай мэдыцынскай дапамогі можа стаць прычынай інваліднасьці грамадзкага дзеяча. Амбасада Польшчы заклікала беларускія ўлады тэрмінова вызваліць усіх палітычных вязьняў. Як сёньня паведамілі інфармацыйныя крыніцы, учора вечарам Бандарэнка быў дастаўлены з турмы ў адзін зь менскіх шпіталяў з мэтай правядзеньня апэрацыі пазваночніка. Сёньня хірургі прыступілі да працы.\nБандарэнка быў затрыманы 19 сьнежня мінулага году падчас мірнай дэманстрацыі пратэсту пасьля закрыцьця ўчасткаў для галасаваньня на прэзыдэнцкіх выбарах. Некалькі тыдняў таму суд прыгаварыў яго да 2 гадоў пазбаўленьня свабоды.


02 красавік 2020, 22:30\nБеларускія ўлады ня ўводзілі карантыну — людзям даводзіцца езьдзіць на працу і вучобу ў звыклым рэжыме. І калі ў сталіцы можна сплянаваць паездку на адносна частых і прасторных сродках транспарту, то ў рэгіёнах і інтэрвалы радзейшыя, і альтэрнатывы цесным маршруткам можа ня быць.\nПаводле Аляксандра Лукашэнкі, Беларусь можа ня выстаяць, калі эканоміка спыніцца на прыклад суседніх краінаў. Таму ён «хвалюецца», каб «людзі жылі сваім жыцьцём».\nКандуктарка ў тралейбусе сказала, што цяпер езьдзіць хіба траціна пасажыраў. І з гэтага тыдня, паводле яе слоў, скарачаюць колькасьць рэйсаў.\nНават у гадзіну пік у цэнтры Гомля людзей на прыпынках стала значна менш. Салёны транспарту паўпустыя. Пачалі зьяўляцца людзі ў масках, але пакуль іх адзінкі. Паводле таксістаў, апошнім часам у іх стала нашмат менш кліентаў — практычна цэлымі днямі сядзяць бяз працы. Тлумачаць для сябе гэта тым, што ў людзей стала менш грошай.\nЛюдзей у гадзіну пік у транспарце паменела. У масках мала хто, у пальчатках зусім не відаць.\nАўтобусы для гадзіны пік амаль што парожнія. Людзі па магчымасьці ідуць дахаты пешшу. Разам з тым, цэнтральная пешаходная вуліца амаль пустая.\nУ Менску ўсё болей людзей у грамадзкім транспарце надзяваюць маскі.


контрольная работа - Сацыяльна-эканамчнае развццё Беларус другой палове 19 ст. пачатку 20 ст..\nконтрольная работа Сацыяльна-эканамчнае развццё Беларус другой палове 19 ст. пачатку 20 ст.\nСацыяльна-эканамічнае развіццё Беларусі ў другой палове 19 ст. пачатку 20 ст.\n1.Развіццё прамысловасці і транспарту, рост гарадоў у паслярэформенны перыяд………………………………………….……………4\n2.Асаблівасці азвіцця капіталістычных зносін у сельскай гаспадарцы. Аграрная рэформа П. Сталыпіна………………………………………………6\n3.Змены сацыяльнага складу насельніцтва Беларусі.Фарміраванне асноўных класаў………………………………………………………………….9\n4.Дайце вызначэнне наступных паняццяў: сіндыкат, вотруб, хутар, пралетарыят, буржуазія………………………………………..……………….11\nБуржуазныя рэформы 60-70-х гадоў ХІХ ст. прывялі да значных змен у палітычным жыцці Расіі. Быў зроблены крок наперад по шляху пераўтварэння феадальнай манархіі ў манархію буржуазную. Але вялікія змены і адтэрміноўкі ў ажыцяўленні рэформ на Беларусі ,правядзенне шэрага контррэформ,дзейнасць розных абмежаванняў у дачыненні да польскага і яўрэйскага насельніцтва рабілі сацыяльна-эканамічную сітуацыю ў беларускіх губернях складанай і супярэчлівай.\nЭканоміка беларусі пасля рэформы 1861 г. знаходзілася поад непасрэдным уплывам агульнарасіскага рынку. У параўнанні з некаторымі прамысловымі губернямі Беларусь заставалася галоўным чынам сельскагаспадарчым раёнам , дзе пераважала буйное памешчыцкае землеўладанне. Тым не менш па ўзроўню развіцця капіталізму ў сельскай гаспадарке яна ішла наперадзе многіх раёнаў Расіі .\nСацыяльна – эканамічнае развіццё Беларусі ў пачатку ХХ ст. характарызуецца далейшым паглыбеннем капіталістычных адносін. Каб зразумець усе асаблівасці развіцця Беларусі ў гэты перыяд, у сваёй кантрольнай рабоце я больш падрабязна разгледжу яе сацыяльна-эканамічнае становішча менавіта ў гэты час.\n1.Развіццё прамысловасці і транспарту, рост гарадоў у паслярэформенны перыяд\nПрамысловасць Беларусі ў першыя два паслярэформенных дзесяцігоддзя развівалася павольна. Большасць прадпрыемстваў заставалася на ўзроўні дробнатаварнай вытворчасці і мануфактуры. У гарадах і мястэчках было засяроджана вялікая колькасць дробных майстэрняў. У іх, як правіла, працаваў сам гаспадар з чальцамі сям'і і два-тры наёмных працаўніка. Напачатку 60-х гадоў XIX у. у Беларусі было каля 10 тыс. майстэрняў, у якіх працавала 35 тыс. чалавек, у тым ліку 10 тыс. наёмных працоўных. У канцы стагоддзя налічвалася 84 тыс. майстэрняў з агульнай колькасцю занятых 144 тыс. чалавек. Колькасць прамысловых майстэрняў мануфактурнага тыпу з пачатку 60-х па 90-е гады ўзрасло са 127 да 233 .\nУ 80 - 90-е гады паскорылася развіццё фабрычна-завадской прамысловасці. Колькасць фабрыкаў і заводаў павялічылася з 1860 г. у 15 раз і склала ў канцы XIX у. 1137. Аб'ём вытворчасці на іх вырас у 37 раз, колькасць працоўных - у 9 раз. У 1900 г. удзельная вага фабрычнай прадукцыі склаў 46,8%, мануфактур - да 15%, дробнай прамысловасці - 37,8%. Найболей буйныя фабрыкі знаходзіліся ў гарадах. Аднак 2/3 фабрыкаў і заводаў і амаль палова занятых на іх працоўных былі размешчаны ў вёсцы.\nРазвіццё прамысловасці садзейнічала росту гарадоў. Асабліва паспяхова развіваліся тыя з іх, што сталі чыгуначнымі вузламі і станцыямі. Па сваёй эканамічнай значнасці статут галоўнага горада Беларусі паступова набываў Менск, насельніцтва якога ў канцы стагоддзя склала 99,9 тыс. чалавек. У цэлым жа гарадское насельніцтва Беларусі з 1813 па 1897 гг. узрасло з 330 да 648 тыс. чалавек. Каля 500 тыс. чалавек жыло ў той час у мястэчках. Да пачатку ХХ у. завяршылася фармаванне ўнутранага рынка, значна ўзрос сталы крамны і крамны гандаль. Паўсталі гандлёвыя аб'яднанні, крэдытныя ўстановы, слоікі і ашчадныя касы. У 80-е гг. у Беларусі працавалі аддзяленні Дзяржаўнага, Сялянскага, Дваранскага банкаў, Менскі камерцыйны і інш.\n2. Асаблівасці развіцця капіталістычных зносін у сельскай гаспадарцы. Аграрная рэформа П. Сталыпіна\nУ пачатку XX ст. капіталізм у Беларусі пранік як у памешчыцкую, так і сялянскую гаспадарку, у той жа час захоўваліся прыгонніцкія перажыткі, пакінутыя рэформай 1861 г. малазямелле і беззямелле сялян. Капіталізм у сельскай гаспадарцы развіваўся па прускаму шляху - марудна з захаваннем буйнога памешчыцкага землеўладання. Нягледзячы на развіццё капіталізму, у вёсцы захоўваліся паўпрыгонніцкія і адпрацовачныя формы і метады гаспадарання і эксплуатацыі працы.\nПаскарэнню развіцця капіталізму ў сельскай гаспадарке і сацыяльнаму раслаенню вёскі садзейнічала сталыпінская аграрная рэформа. Праект рэформы распрацаваў Пётр Аркадзьевіч Сталыпін (старшыня савета міністраў і міністр унўтраных спраў). Па рэформе прадугледжвалася разбурыць сялянскую абшчыну і стварыць у вёсцы апору самадзяржаўя - клас залежных сялян .\nУказ Мікалая II ад 9 лістапада 1906 г. паклаў пачатак рэформе. Сялянам дазвалялася выйсці з абшчыны і атрымаць свій надзел у прыватную ўласнасць. Санкцыю на гэта павінен быў даць агульны сход сельскай грамады на працягу аднаго месяца. Калі сход не задавальняў просьбу, то канчаткова вырашаў пытанне земскі начальнік.\nУсе раздробленыя адрэзкі зямлі селянін аб'ядноўваў у адно полеадруб (яго можна было перадаць па нашчадству). Тут жа будавалася сядзіба селяніна — атрымліваўся хутар. Працэнт стварэння хутароў на Беларусі быў вышэйшы, чым у Расіі. Сялянам аказвалася дапамога ў куплі зямлі праз Сялянскі банк. Дазвалялася перасяляцца на ўскраіны, дзе многа свабодных зямель (у Сібір, Урал, сярэднюю Азію).\nДругі этап пачынаецца з Указа ад 29 мая 1911 г. Землеўпарадкавальныя камісіі атрымалі права прымусова - у мэтах ліквідацыі цераспалосіцы - выдзяляць сялянам зямлю ў адным участку і такім чынам штурхаць іх да перасялення на хутары.\nТакім чынам, ажыцяўленне рэформы ішло па некалькіх напрамках: разбурэнне абшчыны, насаджэнне хутароў і адрубоў,акрамя гэтага, перасяленне “лішніх” сялян у Сібір і на Далёкі Усход,Паўночны Каўказ і ў Сярэднюю Азію.\nНа Беларусі быў створаны спецыяльны фонд для рускіх перасяленцаў. Ім дазвалялася і дапамагалася купляць зямлю ў Беларусі. За 10 гадоў рэформы ў пяці заходніх губернях было створана 12,8 тыс.хутароў. Адначасова праводзілася перасяленчая палітыка. Так, за 1906 - 1914 гг. з пяці заходніх губерняў перасялілася 368 тыс. чалавек, каля 11 % з іх вярнулася назад. Рэформа дапамагла росту сельскагаспадарчай вытворчасці. К 1913 г. Беларусь стала буйнейшым раёнам вырошчвання бульбы. Узраслі пасевы лёну, збожжавых культур. Памешчыцкія і кулацкія гаспадаркі ўцягваліся ў гандлёва-рыначныя адносіны. У заходніх губернях П. Сталыпін імкнуўся ўзняць палітычную ролю заможнага сялянства ў сістэме мясцовых органаў кіравання, для чаго былі створаны земствы, адчынены майстэрні, сельскагаспадарчыя гурткі. Дзейнасць земстваў была накіравана ў першую чаргу на задавальненне ўласніцкіх інтарэсаў заможнага сялянства і памешчыкаў.\nНа думку Сталыпіна рэформа на Беларусі павінна была аслабіць і выціснуць буйных землеўладальнікаў польскага паходжання. Для гэтага ён і выбары ў земства разлічваў праводзіць на курыяльнай аснове (па нацыянальнай прыкмеце) з розным падыходам да палякаў і рускіх. Класавая пазіцыя буйных землеўладальнікаў выявілася адразу: яны аб'ядналіся супраць Сталыпіна.\nСталыпінская рэформа была арганічна звязана з рэформай 1861 г. і з'яўлялася яе працягам, другім крокам на шляху пераўтварэння самадзяржаўнай Расіі ў буржуазную манархію. Яна ўзмацніла вясковую буржуазію, пашырыла магчымасці для развіцця капіталізму ў сельскай гаспадарцы, але так і не вырашыла аграрнага пытання, не змагла прадухіліць выспяванне новай буржуазна-дэмакратычнай рэвалюцыі. Сталыпінская аграрная рэформа была спынена першай сусветнай вайной і затым устанаўленнем савецкай улады.\n3. Змены сацыяльнага складу насельніцтва Беларусі.Фарміраванне асноўных класаў\nЗ пашырэннем капіталістычных формаў гаспадарання змянялася і структура грамадства. Феадальна-саслоўнае дзяленне губляла сваё значэнне. Ішоў працэс адукацыі новых сацыяльных груп і класаў. У канцы XIX у. у Беларусі налічвалася больш 400 тыс. працоўных з улікам падзёншчыкаў у сельскай гаспадарцы. З іх 142,8 тыс. працавалі ў прамысловасці і на транспарце. У прафесійным плане сярод працоўных дамінавалі швейнікі, тытуннікі, пекары і інш. Гарадскі пралетарыят папаўняўся, першым чынам, за кошт згалелых мяшчан, рамеснікаў, гандляроў, галоўным чынам габрэйскай нацыянальнасці.\nКрыніцы фарміравання прамысловай буржуазіі – гэта: дваране (уладальнікі вінакурань, лесапільных, цукровых, крухмала-патачных, мукамольных, вінакурных, смола-шкіпідарных, суконных, металаапрацоўчых, цагельных, кафляных, шкляных і іншых прадпрыемстваў); заможныя мяшчане (гандляры-скупшчыкі), што арандавалі і выкуплялі прамысловыя прадпрыемствы; купцы; заможныя рамеснікі; сяляне (валодалі 16 мануфактурамі і фабрыкамі ў харчовай, гарбарнай, тэкстыльнай, дрэваапрацоўчай і сілікатнай галінах) .\nТрэбы адзначыць, што вядучую ролю ў сацыяльна-эканамічным жыцці грамадства паступова займаў пласт прадпрымальнікаў. Буржуазія расла за кошт дваранства і купецтвы, а таксама мяшчан. Асноўная маса мануфактур і фабрыкаў прыналежала дваранам. Уладальнікамі дробных прадпрыемстваў у гарадах і мястэчках былі звычайна мяшчане, у большасці сваім габрэйскай нацыянальнасці. У канцы стагоддзя насельніцтва Беларусі па сацыяльна-класавым складзе размяркоўвалася наступным чынам: буйная буржуазія, абшарнікі, вышэйшыя службоўцы складалі 2,3%, сярэдняя заможная буржуазія - 10,4%, дробныя гаспадары - 30,8%, паўпралетарыі і пралетары - 56,5%.\n4.Дайце вызначэнне наступных паняццяў: сіндыкат, вотруб, хутар, пралетарыят, буржуазія\nСіндыкат - буйное манапалістычнае аб'яднанне прадпрыемцаў, у якім удзельнікі, захоўваючы вытворчую самастойнасць, ажыццяўляюць сумесную камерцыйную дзейнасць (вызначэнне цэн, закупку сыравіны, збыт тавараў). У некаторых краінах: назва прафесійных саюзаў.\nВотруб - рэшткі расцёртай абалонкі пасля размолу зерня, якія скарыстоўваюцца на корм жывёле.\nХутар - адасоблены сялянскі зямельны ўчастак разам з сядзібай уладальніка.\nПралетарыят - клас пазбаўленых уласнасці на прылады і сродкі вытворчасці наёмных працоўных, адзінай крыніцай існавання якіх з'яўляецца продаж імі сваёй працоўнай сілы капіталістам — іншаму асноўнаму класу буржуазнага грамадства\nБуржуазія - грамадскі клас, які валодае сродкамі вытворчасці, ідэямі і навыкамі для арганізацыі рыначнай гаспадаркі і жыве за кошт інвестыцыі капіталаў.\nПрамысловасць Беларусі ў першыя два паслярэформенных дзесяцігоддзя развівалася павольна. Большасць прадпрыемстваў заставалася на ўзроўні дробнатаварнай вытворчасці і мануфактуры. У гарадах і мястэчках было засяроджана вялікая колькасць дробных майстэрняў, аднак у цэлым эканоміка беларускіх губерняў, як і ўсёй краіны, ужо на пачатку ХХ ст. перажывала эканамічны крызіс. Вядучую ролю ў эканоміцы пачалі адыгрываць банкі. Прамысловасць Беларусі ў першыя два паслярэформенных дзесяцігоддзя развівалася павольна. Большасць прадпрыемстваў заставалася на ўзроўні дробнатаварнай вытворчасці і мануфактуры. Капіталізм пранікаў як у памешчыцкую, так і у сялянскую гаспадарку, уцягваў іх у рыначныя адносіны. У сельскай гаспадарцы ён праяўляўся ў першую чаргу ў развіцці таварнай вытворчасці. У гаспадарках памешчыкаў, а таксама заможных сялян галоўнай галіной заставалася вытворчасць збожжа. Трэба адзначыць наступнае, з-за уціску сялян, галоўным чынам, з боку памешчыцкай гаспадаркі, на Беларусі не склалася развітая кулацкая гаспадарка. На пачатку ХХ ст. беднякоў было прыкладна 61% ад усёй колькасці сялян, сераднякоў -28%,заможніх-11%. З пашырэннем капіталістычных формаў гаспадарання змянялася і структура грамадства. Феадальна-саслоўнае дзяленне губляла сваё значэнне. Ішоў працэс адукацыі новых сацыяльных груп і класаў. Асноўная маса мануфактур і фабрыкаў прыналежала дваранам. Буржуазія расла за кошт дваранства і купецтвы, а таксама мяшчан.\nШто датычыцца сталыпінскай аграрной рэформы, то яна была арганічна звязана з рэформай 1861 г. і з'яўлялася яе працягам, другім крокам на шляху пераўтварэння самадзяржаўнай Расіі ў буржуазную манархію. Сталыпінская рэформа насіла кампрамісны характар. Яна не была выканана ў поўнай меры і не зняла аграрнае пытанне , не змагла прадухіліць абвастрэнне сацыяльных супярэчнасцей. Тым не менш рэформа аказала ўплыў на развіццё капіталістычных адносін.\nТакім чынам,сацыяльна-эканамічнае становішча Беларусі абазначанага перыяду характырызуецца развіццём капіталізму ў эканоміцы,фарміраваннем элементаў імперыялізму ў прамысловасці,паступовымі змяненнямі ў сацыяльнай структуры грамадства.


Ад сяўбы да жніва (скачать fb2) — Янка Брыль\nАд сяўбы да жніва скачать fb2\nЯнка Брыль - Ад сяўбы да жніва краткое содержание\nНародны пісьменнік Беларусі Янка Брыль даўно, яшчэ сваімі першымі апавяданнямі пакарыў сэрцы чуйных да роднага слова чытачоў. Янка Брыль — сапраўдны паэт у прозе, адзін з глыбокіх нашых псіхолагаў, майстар лепкі ў слове вобразаў, якія за вонкавай прастатой нясуць у сабе глыбокі падтэкст, мастацка-філасофскае асэнсаванне жыцця. У кнігу ўвайшло лепшае у жанры апавядання, створанае аўтарам за паўвека плённага творчага жыцця.\nЯнка Брыль, 1985\nНовая кніга народнага пісьменніка Беларусі, у якую увайшлі апавяданні, мініяцюры, эсэ — гэта філасофскі роздум пра з'явы нашай сучаснасці, пра чалавечыя лёсы і характары.\nЯнка Брыль, 1977\nУ новую кнігу Янкі Брыля ўвайшла аповесць «Ніжнія Байдуны», вясёлы, a месцамі i сумнаваты расказ пра сваіх землякоў, асветлены здаровым народным аптымізмам i гумарам, а таксама апавяданні, лірычныя запісы.\nЯнка Брыль, 2006\nНовая кніга народнага пісьменніка Беларусі Янкі Брыля — гэта своеасаблівы працяг лірычнай споведзі аўтара пра свет i пра сябе, пра людзей далёкіх i блізкіх, пра свой радавод. Прызнаны майстра прозы шчодра дзеліцца з чытачамі багаццем сваёй душы, шырока расчыняючы брамы скарбаў свайго жыцця, па якім ён ідзе з нязменнай мудрасцю i дабрынёю.\nЯнка Брыль, 1994\nУ новую кнігу Я. Брыля, народнага пісьменніка Беларусі, лаўрэата Дзяржаўных прэмій увайшлі лірычныя запісы і мініяцюры, напісаныя ў розныя гады. Большасць іх у свой час не пабачыла свету з меркаванняў ад аўтара не залежных. Лірычныя запісы — гэта роздум аб часе і чалавечых лёсах, роздум над самымі вострымі праблемамі сучаснасці. Яркая народная мова, назіральнасць, уменне адбіраць трапныя дэталі — усё гэта робіць кнігу цікавай для чытачоў.\nПішу як жыву [Аповесць, апавяданні,...\nПішу як жыву [Аповесць, апавяданні, мініяцюры, эсэ]\nПражытае i перажытае Янкам Брылём за семдзесят пяць гадоў i расказакае вельмі ашчадна, але глыбока. Пражытае i перажытае разам з людзьмі — гэта i трагедыі, i няшчасці, i беды, i светлыя мары i радасці, i глыбокая вера ў людскаець ад нязломнага духу. I ўсё расказанае пісьменнікам вярэдзіць душу i розум.\nЯнка Брыль, 2003


21 чэрвень 2021, 18:05\nЗвольнены кіроўца Пружанскага лясгасу Анатоль Дзевянцейчык.\nЦяпер былы кіроўца Анатоль Дзевянцейчык судзіцца зь лясгасам.\nМужчына працаваў у Пружанскім лясгасе з 2008 году, пачынаў з кіроўцы 4 разраду, дайшоў да першага разраду. Мае шматлікія падзякі, узнагароджаны нагрудным знакам «За работу без аварый». 9 красавіка 2021 году звольнены па артыкуле.\nДырэктар сказаў, што ў яго «ёсьць дакладная каманда»\nЛетам 2020 году Анатоль быў назіральнікам на прэзыдэнцкіх выбарах на ўчастку, што ў вёсцы Кабылаўка. Аднак на падлік галасоў яго не дапусьцілі, за 5 хвілін да завяршэньня галасаваньня пазбавілі акрэдытацыі. Анатоля спрабавалі прыцягнуць да адміністрацыйнай адказнасьці па артыкуле 23.24 — склалі 3 пратаколы.\nЁн расказвае, што на працы яго пазбавілі ўсіх даплат і надбавак, заробак зьменшыўся на 330 рублёў. У дом Дзевянцейчыкаў, на працу да жонкі прыходзілі зь ператрусамі і аглядамі. Неаднаразова Анатоля дастаўлялі ў РАУС для прафіляктычных гутарак.\n5 красавіка, паводле яго словаў, як толькі Дзевянцейчык выйшаў з адпачынку, яго выклікаў на размову дырэктар лясгасу Ўладзімер Жалнерчык. Прапанаваў напісаць заяву па ўласным жаданьні.\n«Дырэктар скардзіўся, што прыйшло прадпісаньне з абласной пракуратуры, на яго ціснуць генэралы. Маўляў, „ты не чытаў паперу з пракуратуры? Ты ня ведаеш, што адбываецца? Ты супраць дзяржавы...“ Прасіў „сысьці па-нармальнаму“. Адкрытым тэкстам казаў: „У мяне ёсьць дакладная каманда“. Прычым лаяўся матам, пагражаў.\nВытрымка з прадпісаньня Берасьцейскай абласной пракуратуры\nСа мной размаўляў галоўны мэханік, перадаваў словы дырэктара, каб я напісаў заяву. Маўляў, яму дырэктар скардзіўся, што калі мяне ня звольніць, то ён сам застанецца бяз працы.\nА інжынэр па падрыхтоўцы кадраў пагражала, што калі не напішу заяву па ўласным, то празь мяне могуць пацярпець мае сваякі, якія таксама працуюць у лясгасе», — расказвае Анатоль Дзевянцейчык.\nНе пагадзіўся сысьці добраахвотна — знайшоўся артыкул\nУ рэдакцыі ёсьць тая самая копія прадпісаньня Берасьцейскай абласной пракуратуры, на якую спасылаецца дырэктар: «асобныя працаўнікі Пружанскага лясгасу бралі ўдзел у несанкцыянаваных масавых мерапрыемствах, што сьведчыць пра наяўнасьць недахопаў і ўпушчэньняў у ідэалягічнай рабоце ўстановы». І прыводзяцца прозьвішчы кіроўцы і лесьніка.\n«Хіба не палітычная справа?» Суд адмовіў дацэнту БДУ Алене Лаеўскай у аднаўленьні на працы\nКалі кіроўца Анатоль Дзевянцейчык адмовіўся сысьці добраахвотна, на яго праз 4 дні «знайшоўся» артыкул. Нягледзячы на тое, што ёсьць начальнік гаража, галоўны мэханік, Анатоля некалі прызначылі адказным за супрацьпажарны і санітарны стан. Калі ў сакавіку ён быў у адпачынку, нібыта правялі праверку, знайшлі заўвагі і прыцягнулі да адміністрацыйнай адказнасьці.\nУ выніку Дзевянцейчыка 9 красавіка звольнілі па артыкуле 42, п.6 Працоўнага кодэксу — «за невыкананьне без паважных прычын працоўных абавязкаў работнікам, які мае адміністрацыйнае спагнаньне». Анатоль зьвярнуўся ў суд, каб абскардзіць звальненьне.\nЛясгасаўскі юрысконсульт ня даў рады, тэрмінова нанялі адваката\nНа першым судовым паседжаньні юрысконсульт лясгасу так і ня змог адказаць на пытаньне судзьдзі Ігара Жытко, чаму адказным за супрацьпажарны і санітарны стан прызначылі не кіраўніка гаража, а простага кіроўцу.\nНа наступнае паседжаньне лясгас наняў адваката, і зьявілася новая падстава — нібыта 6 красавіка Дзевянцейчык адсутнічаў на працоўным месцы цягам адной гадзіны — з 10.30 да 11.30.\n«Згодна з табэлем, 6 красавіка Дзевянцейчык 8 гадзін быў на працы. Анатоль прадставіў суду раздрукоўку білінгу, што былі тэлефанаваньні з працоўнага месца. Заявіў хадайніцтва, каб апэратар мабільнай сувязі МТС пацьвердзіў. Аднак МТС прадставіў інфармацыю аб званках Дзевянцейчыка толькі да 10-й гадзіны раніцы, далей зьвестак ня даў, хоць злучэньні дакладна былі.\nПрывялі ў суд сьведак, якія з адной і той жа паперкі чыталі тое, што ім напісалі, і паўтаралі, што Дзевянцейчыка не было», — расказала жанчына, якая прысутнічала на ўсіх судовых паседжаньнях аб пазове кіроўцы да лясгасу.\nУ выніку судзьдзя Пружанскага раённага суду Ігар Жытко скаргу Анатоля Дзевянцейчыка не задаволіў, і рашэньне аб звальненьні зь лясгасу засталося ў сіле.\nУсе судовыя выдаткі таксама «павесілі» на Анатоля, які страціў працу: 1100 рублёў — адвакату, якога наняў лясгас, па 220 рублёў за кожнае судовае паседжаньне. Прычым адно паседжаньне было адкладзенае па просьбе лясгасу, другое доўжылася 20 хвілін.\nЦяпер Анатоль Дзевянцейчык рыхтуе апэляцыю ў Берасьцейскі абласны суд.\nЦіснуць на актывістаў ня толькі ў Пружанскім лясгасе. Таксама звольнілі людзей зь мясцовага малочнага камбіната, з ААТ «Жураўлінае», — сьцьвярджае мясцовая праваабаронца, якая ня хоча называць свайго імя.\n«На актывіста Алега Кулешу завялі крымінальную справу паводле артыкула 342, ён прызнаны палітвязьнем, знаходзіцца ў СІЗА. Шматдзетныя бацькі Лаптановічы таксама чакаюць суду за „карагодную справу“ — палітвязень Ігар у СІЗА, Юлія на свабодзе. Але Юліі, у якой трое малых дзяцей, склалі такі нязручны графік працы ў сельскай бібліятэцы, што яна вымушаная была звольніцца. Шэсьць сем’яў зьехалі з краіны, бо ў дачыненьні да іх былі запалохваньні, пагрозы забраць дзяцей, некаторых пазбавілі працы», — расказала Свабодзе праваабаронца з Пружан.


У Літінстытуце ў Маскве створаць беларускую групу перакладчыкаў | У Літінстытуце ў Маскве створаць беларускую групу перакладчыкаў — Мінскае абласное аддзяленне ГА "Саюз пісьменнікаў Беларусі"\nПоделиться "У Літінстытуце ў Маскве створаць беларускую групу перакладчыкаў"\n— Усе мы памятаем наша мінулае, тое, як шчыльна супрацоўнічалі паміж сабой пісьменнікі. На ўсёй савецкай прасторы літаратура была тым інструментам, які ўплываў на фарміраванне асобы. Вялікую ролю літаратура адыгрывае і цяпер. Аднак вельмі хочацца больш ведаць пра тое, што адбываецца і ў творчай прасторы суседніх краін, — і такая магчымасць у нас з’явіцца дзякуючы Дому нацыянальных літаратур у Маскве.\n— Ідэя стварыць Дом нацыянальных літаратур з’явілася ў Літаратурным інстытуце досыць даўно. Бо, вандруючы па Расіі і тых краінах, што знаходзяцца побач, мы ўсюды бачым сваіх выпускнікоў… Але разумеем, што сапраўднае сяброўства народаў, літаратур мы страцілі… Таму вырашылі стварыць такі дом, дзе літаратары маглі б сустракацца. Натуральна, самае галоўнае — гэта кнігі, якія пішуцца, выдаюцца; там можна будзе праводзіць прэзентацыі такіх кніг. Задума такая, каб у гэтым доме (дзе, натуральна, будзе і пастаяннае прадстаўніцтва) змянялі адзін аднаго месячнікі літаратур і Расіі, і суседніх краін. Вядома, Беларусь — першая краіна, у якой мы расказваем пра праект і якую мы запросім у гэты дом. Я ведаю, што ў вас ёсць некалькі пісьменніцкіх саюзаў — нам бы хацелася бачыць у сябе прадстаўнікоў усіх творчых аб’яднанняў.