«Засоўвалі пісталет у рот і пагражалі забіць» - Салiдарнасць\nУ Менгарсудзе пачаўся працэс над былым выканаўчым дырэктарам Менскага транзытнага банку, дырэктарам фірмы па продажы будаўнічых матэрыялаў Аляксандрам Троцкім. Бізнэсмэна вінавацяць у замаху на жыцьцё супрацоўніка ДАІ. Рэпартаж Радыё Свабода.\nПаводле абвінавачаньня, 12 жніўня каля 19.55 на праспэкце Пераможцаў маёр Юраў спыніў аўтамабіль «Шкода-Кадыяк», за стырном якога знаходзіўся Аляксандар Троцкі. Кіроўцу нібыта было прапанавана выйсьці і адчыніць для агляду багажнік, але той адмовіўся і паехаў наперад, проста на супрацоўніка ДАІ.\nМіліцыянт аказаўся на капоце, а потым на асфальце, атрымаў траўмы, а вінаваты ў наезьдзе на яго кіроўца зьехаў зь месца здарэньня, даводзіць суду сьледзтва.\nПаводле абвінавачаньня, Аляксандар Троцкі добра бачыў, што перад ім стаіць супрацоўнік міліцыі, ведаў пра праверкі аўтатранспарту, якія ў той час праводзілі супрацоўнікі ДАІ разам з АМАПам, і ўсьведамляў, кім зьяўляюцца людзі са зброяй у руках — то бок сьвядома замахваўся на жыцьцё супрацоўніка праваахоўных органаў.\nАляксандар Троцкі ў судзе расказвае, што зь ім адбылося ў той дзень. Спачатку ён патлумачыў, як аказаўся на праспэкце Пераможцаў, хоць жыве ў пасёлку Тарасава і ехаў якраз туды.\n— Але на пад’езьдзе да вуліцы Мельнікайце ўбачыў вялікую групу людзей у чорнай вопратцы, без апазнавальных знакаў, са зброяй і ў балаклавах. Адзін зь іх рэзка выйшаў на дарогу і жэстам загадаў мне спыніцца, іншыя акружылі аўтамабіль, наставілі на мяне аўтаматы, — кажа Аляксандар Троцкі.\nПаводле абвінавачанага, людзі, якія яго спынілі, не прадставіліся, не патлумачылі, што ён парушыў. Ён забаяўся выходзіць з аўтамабіля, каб ня стаць ахвярай гвалту, і прапанаваў адкрыць багажнік для агляду з салёну.\nАле, паводле Троцкага, на яго наставілі зброю, адзін зь людзей у чорным спрабаваў локцем разьбіць шкло, а іншы супрацоўнік, які стаяў наперадзе, пачаў цэліць і ўжо быў гатовы страляць.\n— Я спалохаўся за жыцьцё і паехаў наперад, спрабаваў аб’ехаць таго чалавека, ня памятаю, каб зьбіў яго, — паведаміў суду Аляксандар Троцкі.\n— Ніколі ня ведаў Юрава, мне не было за што яму помсьціць, — сказаў Троцкі.\n— Білі доўга і гэтак моцна, што ўжо ня мог сам перасоўвацца. Засоўвалі пісталет у рот і пагражалі забіць. Потым упаў у кому. Выратавалі мяне ў 5-м шпіталі, дапамагла апэрацыя, — кажа Аляксандар Троцкі.\nМіліцыянт, які, паводле Троцкага, цэліў яму ў галаву і нібыта быў гатовы стрэліць, — той самы супрацоўнік ДАІ маёр Юраў, якога сьледзтва прызнала пацярпелым. Паводле матэрыялаў справы, у пацярпелага абдзірыны і траўма пяткі.\nАле 24 лютага на адкрыцьцё працэсу Юраў не зьявіўся. Па зьвестках судзьдзі Аляксандра Хоміча, міліцыянт захварэў, у яго падазраюць каранавірус. Бакі пагадзіліся пачынаць слуханьні без пацярпелага, а пазьней вырашыць, як быць далей.\nСьведак у справе выклікалі на наступныя дні, і судзьдзя, каб зэканоміць час, адразу пасьля допыту падсуднага перайшоў да вывучэньня матэрыялаў справы.\nПаводле матэрыялаў справы, яшчэ ў 5-м шпіталі, дзе Аляксандар Троцкі прабыў 3 тыдні і быў прыкаваны кайданкамі да ложка, ён напісаў заяву аб завядзеньні справы супраць міліцыянтаў, якія яго зьбівалі.\nУ тым ліку называў і прозьвішча Юрава. Але ходу заяве так і не далі. А вось скаржніку ў лістападзе перакваліфікавалі абвінавачаньне на цяжэйшае.\nКалі спачатку Троцкага абвінавачвалі паводле 364 артыкула («гвалт адносна супрацоўніка органаў унутраных спраў», максымальнае пакараньне — да 6 гадоў зьняволеньня), дык у лістападзе яго абвінавацілі па цяжэйшым артыкуле — 362-м («замах на жыцьцё міліцыянта»). Цяпер за тыя ж дзеяньні экс-банкіру Аляксандру Троцкаму пагражае ад 10 гадоў зьняволеньня і да сьмяротнага пакараньня.\nЁсьць у справе і матэрыялы, узятыя з мабільнага тэлефона ды электроннай пошты падсуднага. У прыватнасьці, улетку яму прыходзіла паведамленьне з пажаданьнем «перамогі дэмакратыі і здаровага сэнсу».\nПаводле матэрыялаў, сабраных сьледчымі, былы банкір быў падпісаны на тэлеграм-канал H. ды іншыя крыніцы, зь якіх спампоўваў відэа пра падзеі ў краіне, у тым ліку пра брутальныя дзеяньні праваахоўнікаў.\nУ адным камэнтары ён выказваўся за тое, каб зьбіраць базу дадзеных пра супрацоўнікаў, якія чыняць беззаконьні. Але ў пратэстах 9, 10 і 11 жніўня, паводле Троцкага, ён ня ўдзельнічаў.\nДа працы на пасадзе выканаўчага дырэктара Менскага транзытнага банку Аляксандар Троцкі працаваў у вядомай беларускай фірме, якая займаецца продажам аўтамабіляў.\nКалі сышоў з банку, стварыў і ўзначаліў фірму, якая займаецца продажам будаўнічых матэрыялаў і прыладаў для будаўнічых прац. У фірме некалькі дзясяткаў супрацоўнікаў.\n— Як Аляксандра арыштавалі, дык заблякавалі рахункі, але потым разблякавалі, трэба ж плаціць заробкі, — кажуць калегі падсуднага.\n— Увесь час, пакуль ішоў суд, я праплакала, — сказала Ірына. Дзеяньні мужа, якія цяпер вывучае суд, яна патлумачыла стрэсам і тымі відэа, якія зьявіліся пасьля падзей 9 жніўня. «Ёсьць шмат відэа, як кіроўцаў выцягвалі з машын і зьбівалі ні за што, вось і ён забаяўся гэтага», — мяркуе Ірына.\nЖанчына шкадуе, што на аўтамабілі яе мужа не было відэарэгістратара і цяпер складана пацьвердзіць ягоную вэрсію падзей, што адбыліся зь ім на праспэкце Пераможцаў.\n— Цяпер выглядае нармальна, толькі схуднеў. Сьлядоў зьбіцьця не відаць, а праз два дні ад затрыманьня, як зь ім сустрэўся адвакат, той казаў, што твар быў зусім разьбіты, проста не пазнаць, — згадаў малады чалавек.


Малое Дзіва — Сяргей Брандт | Онлайн сказки и стихи |\n« Дзіцячая малітва за ўсіх — Сяргей Брандт\nЗайкін Пачастунак – Сяргей Брандт »\nМалое Дзіва — Сяргей Брандт\nУ сянях — на доле сена,\nI з яго тырчыць галоўка.\nВодзiць пыскаю нясмела\nЧорнаю, амаль кароўка.\nВось дык кволенькае дзiва!\nСтаiць на нагах, хiстаецца.\nI глядзiць на ўсiх пуглiва,\nСветам божым захапляецца.\nНарадзiлась гэтым ранкам,\nВунь, як малако цумбора.\nМох зацвiў на голым ганку,\nЗноў каровак гоняць у поле.\nДзед махае нам падпружкай,\nШто ўзарвалiсь спазаранку?\nАднясiце ёй дзяружку!\nТлущу рыбнага iз банкi.\nВы ж таксама, казляняты,\nБылi, як яна, малымi.\nНяма справы вам у хаце?\nСправа ёсць на старым млыне..\nСяргей Брандт, 26.06.12


Культура - Дзе “Карані творчасці”, там і “Чытайце беларускае!”\nГаворка пра сусветнае пацяпленне ідзе нездарма — нават у канцы кастрычніка сёлета ў Беларусі даволі сонечна і лагодна. А раз яшчэ ўсіх нас радуюць цёплыя дзянёчкі — значыць, гэта самы час для правядзення шматлікіх мерапрыемстваў клубнага, бібліятэчнага ці музейнага фармату. Гледзячы на ладны стос лістоў, якія дасылаюць нам на рэдакцыйную пошту чытачы з усіх рэгіёнаў краіны, у актыўнасці культработнікаў пераконваешся, што называецца, на свае вочы. Такім чынам, наш традыцыйны агляд лістоў з паштовай скрынкі “К”.\nУ кірунку да спадчыны\nУ выставачнай зале Гродзенскага абласнога метадычнага цэнтра народнай творчасці 21 кастрычніка адкрылася выстава дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва майстроў народнай творчасці Ваўкавыскага раёна “Карані творчасці”.\n“Звыш 140 работ ткацтва, вышыўкі, керамікі, выцінанкі, саломкапляцення, мастацкага роспісу, лясной скульптуры, жывапісу 15-ці сучасных майстроў народнай творчасці расквецілі выставачную экспазіцыю, — адзначыла ў сваім лісце загадчыца аддзела традыцыйнай культуры Гродзенскага абласнога метадычнага цэнтра народнай творчасці Яніна Барысевіч. — Але асаблівая даніна павагі аддадзена тканым вырабам народнага майстра Балёнь Любові Сцяпанаўны з вёскі Студзянец Ваўкавыскага раёна. Дзякуючы ёй і яе пераемніцы Яніне Іюльскай на Ваўкавышчыне збераглі і практыкуюць да гэтага часу простае двухнітовае ткацтва”.\nДарэчы, навучаюць гэтаму рамяству дзяцей і ўсіх ахвотных у філіяле “Роскі цэнтр рамёстваў” Ваўкавыскага раённага Цэнтра рамёстваў. Па гэтай прычыне экспазіцыя выставы і распачынаецца з 12-метровага стракатага ходніка, вытканага ў дзіцячым гуртку дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва “Куфэрак” Роскага ЦР старадаўняй тэхнікай ткацтва.\nНа адкрыцці выставы загадчыца Роскай установы Святлана Кудаш распавяла пра творчасць выбітных майстроў Ваўкавышчыны: вышывальшчыц Ірыны Пекар, Аксаны Талькоўскай, Надзеі Развадоўскай, керамістаў Аляксея Рамаусава і Марыны Гайдзель, майстра мастацкага роспісу Жанны Сямак, майстра выцінанкі Марыны Дубовік, майстроў саломкапляцення Аксаны Урублеўскай і Святланы Прахінай.\nНапісалі ў лісце на нашу рэдакцыйную пошту і пра 15-годдзе, якое 17 кастрычніка адзначыў жаночы вакальны калектыў “Спадчына” Грынкаўскага сектара клубнай і бібліятэчнай работы Свіслацкага раёна Гродзенскай вобласці. Названы калектыў вядомы далёка за межамі раёна. Рэпертуар складаецца з твораў, якія выконвалі бабулі і дзядулі ўдзельнікаў “Спадчыны”. Дарэчы, вершы і мелодыі з народу ў свой час выклікалі цікавасць і ў беларускага харавога дырыжора, фалькларыста, музычнага і грамадскага дзеяча, народнага артыста Беларусі і СССР Рыгора Шырмы, які ў 1930-х гадах прыязджаў на Свіслаччыну ў экспедыцыі.\nНа свята, як піша нам рэжысёр Грынкаўскага сектара клубнай і бібліятэчнай работы Марыя Самалевіч, сабраліся прыхільнікі калектыву, яго сябры і аднадумцы, каб павіншаваць, сказаць добрыя словы, адзначыць падарункамі, а ўдзельнікі аматарскіх аб’яднанняў і гурткоў клуба выступілі перад гасцямі са сваімі музычнымі нумарамі. Натуральна, што са сваімі ўлюбёнымі песнямі на сцэну выйшаў і вакальны калектыў “Спадчына”.\n20 кастрычніка Лідскую раённую бібліятэку імя Янкі Купалы наведалі літаратары, а менавіта члены літаб’яднання “Суквецце” пры рэдакцыі “Лідскай газеты”. Падставай для сустрэчы стала прэзентацыя кнігі Ірэны Сліўко “Выток пачынаўся ад Гаўя”.\nДарэчы, аддзел абслугоўвання і інфармацыі раённай бібліятэкі прысвяціў новы выпуск анлайн-праекта “Літаратурнае сузор’е Лідчыны” жыццю і творчасці пісьменніцы, а таксама падрабязна спыніўся на яе кнізе “Выток пачынаўся ад Гаўя”. Адзін з экзэмпляраў гэтай кнігі Ірэна Нікадзімаўна падаравала і падпісала для Лідскай раённай бібліятэкі імя Янкі Купалы.\nА ў Палацы культуры горада Ліды працягнулася добрая традыцыя па правядзенні творчых сустрэч з таленавітымі людзьмі Лідчыны: 15 кастрычніка ўсе ахвотныя змаглі далучыцца да душэўнай цёплай атмасферы вечара-сустрэчы з удзельніцай аматарскага аб’яднання “МузАльянс” Ліліі Каранеўскай-Радзевіч.\n“Дабрынёй і пяшчотай, хваляваннем і цяплом напоўнены кожны твор аўтара. Многія вершы выдатна ляглі на музыку і ператварыліся ў песні, якія разнастаілі вечар і напоўнілі яго атмасферу лірыкай, настальгіяй і рамантыкай”, — адзначаецца ў лісце.\nДопіс пра цікавы бібліятэчны праект даслала нам метадыст аддзела бібліятэчнага маркетынгу Свіслацкай раённай бібліятэкі Алена Рабчанка. Праект для моладзі “Будзь у фармаце — чытай беларускае” скіраваны на прывіццё маладому пакаленню гонару за Беларусь, павагі і любові да роднай мовы, павышэнне прэстыжу чытання беларускай кнігі.\nПраз арганізацыю цыкла тэматычных выстаў “Адкрый для сябе беларускую кнігу” ва ўстанове культуры папулярызуюцца лепшыя творы беларускай літаратуры і кнігі пра Беларусь. Як піша аўтар допісу, у моладзі выклікаюць цікавасць выстава-парада “Моладзь чытае і прапануе”, юбілейная выстава “Атланты беларускай літаратуры”, кніжна-ілюстрацыйная экспазіцыя “Праз кнігу ўбачыць краіну: BELARUS”, выстава-заклік “Час чытаць кнігі роднай краіны!”, “Чытайце беларускае!”, выстава-рэклама “Быць маладым — быць адукаваным”.\n“Маладыя людзі актыўна далучыліся да інтэрнэт-акцыі “#Моладзь Свіслаччыны чытае беларускую кнігу” і літаратурнага марафона “Book-сімпатыя”, дзе чыталі радкі з любімых твораў, раілі сваім равеснікам кнігі, якія найбольш іх зацікавілі”, — паведамляе Алена Рабчан ка.\nДарэчы, бібліятэкары запрасілі моладзь Свіслаччыны прыняць удзел у крэатыў-конкурсе “Фатаграфія з любімай кнігай беларускага аўтара” і прапанавалі зрабіць цікавую версію фотапартрэта — сэлфі з кнігай, а менавіта з беларускай кнігай. Да таго ж супрацоўнікі раённай бібліятэкі падрыхтавалі і размясцілі на сайце ўстановы і ў сацыяльных сетках літаратурны хіт-парад “Топ-5”, які змяшчаў падборку твораў пра Вялікую Айчынную вайну, Беларусь, каханне ды пра іншыя кнігі маладых таленавітых празаікаў. А да Дня Незалежнасці Рэспублікі Беларусь у бібліятэках прайшоў раённы паэтычны марафон “Гучы, беларускае слова!”, прысвечаны роднай краіне.\nАкрамя таго, у рамках праекта былі зладжаны і іншыя цікавыя акцыі, арганізоўваліся інтэрактыўныя пляцоўкі, ладзілася рэкламна-выдавецкая дзейнасць. Так, на старонках раённай газеты пад рубрыкай “На бібліятэчнай паліцы” перыядычна размяшчаюцца агляды твораў беларускіх аўтараў. Бібліятэкары распрацавалі літаратурны цыкл закладак “Пісьменнікі-юбіляры”, “Навінкі з кніжнай паліцы”, рэкамендацыйныя спісы кніг “Для вас, аматары…” (прыгодніцкага жанру, дэтэктываў і фантастыкі, паэтычнага слова, гістарычнага рамана) і распаўсюдзілі іх сярод моладзі.\nІ апошняе. Як піша нам наша сталая аўтарка, загадчыца гарадской бібліятэкі горада Ашмяны Людміла Зарэцкая, з 18 па 29 кастрычніка ва ўстанове культуры праходзіць прафілактычная рэспубліканская акцыя “За бяспеку разам”. Ладзіцца яна з мэтай павышэння ўзроўню бяспекі насельніцтва, актывізацыі пажарна-прафілактычнай работы па папярэджанню пажараў і гібелі людзей. Так, бібліятэкары падрыхтавалі тэматычную выставу, каля якой праводзяцца гутаркі і прапаноўваецца літаратура для далейшага азнаямлення. Акрамя таго, карыстальнікам раздаюцца памяткі. Названая работа, па словах Людмілы Зарэцкай, праводзіцца сярод розных катэгорый чытачоў.\nБеражыце сябе, шаноўныя чытачы! Не забывайце насіць маскі, захоўвайце сацыяльную дыстанцыю і, як раюць урачы, зрабіце, калі ласка, прышчэпку ад каранавіруса. Я дык, прынамсі, ужо вакцынаваўся, чаго і вам жадаю. Сустрэнемся праз тыдзень!\nНа здымках: Святкаванне калектыву “Спадчына” Грынкаўскага сектара клубнай і бібліятэчнай работы Свіслацкага раёна, на выставе ў Гродзенскім абласным метадычным цэнтры народнай творчасці, падчас рэспубліканскай акцыі “За бяспеку разам” у гарадской бібліятэцы горада Ашмяны, Ірэна Сліўко на прэзентацыі сваёй кнігі ў Лідскай раённай бібліятэцы.


Апазыцыя: Мы заяўляем пра свой няўдзел у выбарчым фарсе\nАпазыцыйныя палітыкі, якія не бяруць удзел у цяперашняй выбарчай кампаніі, выступілі з заявай, у якой назвалі першы этап выбарчай кампаніі фарсам і запатрабавалі вольных і справядлівых выбараў.\nУдзельнікі «круглага стала» ў сядзібе АГП зацьвердзілі тэкст заявы апазыцыйных сіл, у якой выказалі стаўленьне да выбараў прэзыдэнта 11 кастрычніка і далейшага ўдзелу ў гэтай кампаніі. Першы этап выбараў у Беларусі ў заяве названы «фальшывай імітацыяй».\n«Выбары ў Беларусі як дэмакратычны інстытут зьмены ўлады зьнішчаны кіраўніцтвам краіны і зьяўляюцца фальшывай імітацыяй.\nМы заяўляем пра свой няўдзел у выбарчым фарсе і згадваем грамадзянам краіны пра іх права, якое замацавана ў 65 артыкуле Канстытуцыі Рэспублікі Беларусь — асабіста вырашаць, ці ўдзельнічаць у выбарах», — напісана ў прынятай заяве.\nПадпісанты заявы запатрабавалі «правядзеньня ў Беларусі вольных і сумленных выбараў па стандартах АБСЭ, якія адновяць давер людзей да дзяржавы, выведуць краіну з эканамічнага і палітычнага тупіку і створаць магчымасьці для цывілізацыйнага дэмакратычнага разьвіцьця».\nТаксама ўдзельнікі «круглага стала» дамовіліся наладзіць сумесную сыстэму назіраньня за выбарамі. Паводле Віктара Карняенкі, галоўным стане пытаньне яўкі. Назіральнік мяркуе, што большасьць грамадзянаў выбары праігнаруюць, але ўлады будуць фальшаваць дадзеныя пра ўдзел у выбарах:\n«Прынамсі ў Менску ў нас хопіць сілаў пракантраляваць выбары і атрымаць доказы фальшаваньня яўкі».\nГрамадзкі актывіст Вацлаў Арэшка перакананы, што апазыцыі пад сілу пракантраляваць ня менш за 100 участкаў, і гэта будзе істотна, каб зафіксаваць «байкотнае галасаваньне».\nСярод тых, хто падтрымаў заяву, — лідэр АГП Анатоль Лябедзькаі ягоны намесьнік Леў Марголін, Сяргей Калякін ад Партыі левых «Справядлівы сьвет», былы кандыдат на прэзыдэнта Ўладзімер Някляеў, Віталь Рымашэўскі з БХД, Віктар Карняенка з руху «За свабоду», Ірына Вештард з БСДГ, Алесь Арастовіч ад БСДП (НГ), апазыцыйныя палітыкі Вацлаў Арэшка і Валянціна Сьвяцкая. Пазьней заяву прапануюць для зацьверджаньня палітычным партыям і грамадзкім арганізацыям, прадстаўнікі якіх узялі ўдзел у «круглым стале».\nДругие материалы в этой категории: « «Такой пассивности, апатии, безразличия не было никогда ранее» Заява: Не ўдзельнiчаць у выбарчым фарсе! »


Галоўная ➠ Лячыць ➠ Новы метад дапаможа лячыць глаўкому без скальпеля\nАпублікавана 05.06.2015 20:49\nГлаўкома цяпер можа быць вылечана пры дапамозе простых ін'екцый без неабходнасці хірургічнага ўмяшання, паведамляюць брытанскія спецыялісты з лякарні Royal Free ў Лондане і вочнай бальніцы Moorfields.\nЯны пачалі выкарыстоўваць інавацыйны метад, каб знізіць ціск у воку, якое з'яўляецца найбольш частай прычынай развіцця глаўкомы. Акрамя таго, дадзены метад дазваляе цалкам скончыць з неабходнасцю выкарыстоўваць скальпель. Новы спосаб ўяўляе сабой выкарыстанне іголкі для падскурных ін'екцый, пры дапамозе якой у вачэй ўстаўляецца гнуткая дрэнажная трубка 6 мм у даўжыню і шырынёй з чалавечы валасоў, дзякуючы якой выцякае лішак вадкасці, што паніжае вочны ціск.\nЗгодна з лічбам, каля 600000 брытанцаў сёння пакутуюць ад глаўкомы, якая, як правіла, выклікана пашкоджаннем глядзельнага нерва ў выніку празмернага назапашвання вадкасці ў воку. Па меры ўсё большага пашкоджанні нерва гледжання становіцца ўсё горш. Звычайна для лячэння глаўкомы выкарыстоўваецца лазерная хірургія, але яна не заўсёды дае станоўчыя вынікі. Распрацаваны брытанскімі спецыялістамі метад лячэння глаўкомы менш інвазівной і мае менш ускладненняў, што паскарае працэс аднаўлення.


Нашы карэспандэнты пабывалі ў Шарашоўскім паляўнічым вальеры Нацыянальнага парку “Белавежская пушча”. Падрабязнасці ў нашым фотарэпартажы — Пружаны. Погода в Пружанах. Районные будни. Раённыя буднi\n09.07.2021 09.07.2021 Автор: Katrin\nШарашоўскі паляўнічы вальер Нацыянальнага парку “Белавежская пушча”, які з’явіўся на карце раёна ў 1997 годзе, мясцовыя жыхары жартам называюць “дзяржавай у дзяржаве”. І, здаецца, маюць рацыю: тут ёсць свая “мяжа”, пазначаная сеткай, якая цягнецца амаль на трыццаць кіламетраў. Ёсць нават “пагранічны” пост з асаблівымі вартаўнікамі — драўлянымі фігурамі дзікіх жывёл. Тут дзейнічаюць і свае законы, па якіх жывуць рагата-хвастатыя “грамадзяне”.\nСапраўды, усё сур’ёзна: уезд на тэрыторыю вальера, які займае 3326 га, дазволены толькі работнікам, якія яго абслугоўваюць, і паляўнічым пры правядзенні паляўнічых мерапрыемстваў, прычым праз спецыяльная бар’еры для дэзынфекцыі.\nЗабараняецца праносіць і ўжываць у вальеры прадукты замежнай вытворчасці. Чаму? Не вельмі зразумела. Магчыма, каб нейкі ненатуральны прадукт не трапіў да пражэрлівых “жыхароў” і не нашкодзіў ім? Хаця насельнікі вальера ў харчаванні вельмі пераборлівыя: аддаюць перавагу корму, які вырас у старажытным лесе, на жыватворнай глебе, прыцярушанай крыштальна чыстай гаючай расой.\nЭкскурсію па вальеры для нас правёў яго начальнік Уладзімір Яўгенавіч Лукша.\nНачальнік вальера — патомны работнік лесу ў трэцім пакаленні. Яго бацька Яўген Уладзіміравіч Лукша — заслужаны лесавод Рэспублiкi Беларусь, які пакінуў пра сябе добрую памяць не толькі ў калектыве Пружанскага лясгаса, але і далёка за межамі раёна, — з дзяцінства прывіў сыну любоў да пушчы.\n— Лес — для мяне ўсё, — прызнаецца Уладзімір Яўгенавіч. — Я ж нарадзіўся і вырас у Белым Ляску, у пушчанскай вёсачцы з трывалымі ляснымі традыцыямі. І жыцця свайго без лесу не ўяўляю… Шмат чаму мяне навучыў тата, грунтоўныя веды атрымаў у Беларускім дзяржаўным тэхналагічным універсітэце. Вядома, часы мяняюцца, мяняюцца і падыходы да вядзення лясной гаспадаркі…\nУладзімір Лукша працуе ў вальеры з моманту яго ўтварэння — з 1997 года. Да гэтага ў Ясені працаваў ляснічым, а потым дырэктарам лесапаляўнічай гаспадаркі.\n— Я прыклаў руку да ўзвядзення ад першага да апошняга загараджальнага слупа і вышкі. Добра знаёмы з усімі насельнікамі, кожнага з іх вельмі люблю, — усміхаецца мужчына.\nНа сённяшні дзень у вальеры ўстаноўлена 12 падкормачных пляцовак і столькі ж назіральных вышак, трэба адзначыць, вельмі каларытных: нібы казачныя “хацінкі на курыных ножках”.\n— Тут праводзім штодзённую падкормку жывёл і назіраем за імі. Аснову прыкорму складае збожжа, а ў зімовы перыяд дадаём сена і галінкавы корм, апошні мы нарыхтоўваем самастойна. “Мы” — гэта два егеры, два леснікі, чатыры кантралёры КПП і я. Прызнацца, працы хапае. Дзевяць пар рук — нягуста, улічваючы, што сачыць трэба за трымастамі аленямі высакароднымі, двума дзясяткамі казуль еўрапейскіх, адзінаццаццю еўрапейскімі ланямі, дзесяццю ласямі, а яшчэ ваўкамі, рысямі, чырванакніжнымі барсукамі і нават мядзведзямі. З касалапымі, праўда, мы асабіста не знаёмы, але, гледзячы на паваленую сетку і падказку фотапасткі ў пушчы, ведаем, хто бывае тут транзітам, — распавядае Уладзімір Яўгенавіч.\nЦяпер у яго адносна спакойны час, а ў верасні пачнецца чарговы паляўнічы сезон. Напэўна, як і летась, у сувязі са складанай эпідэміялагічнай сітуацыяй ён будзе не вельмі гарачым.\n— Так, каранавірус унёс свае карэктывы. Але мы працягваем паляваць самі для ўнутраных патрэб пушчы (робім забор селекцыйных і хворых жывёл) і арганізоўваем паляванне для турыстаў. Цалкам кантралюем дзеянні паляўнічых і праводзім адпаведныя інструктажы.\nШто цікава, пасля палявання ўдзельнікі кампаніі звычайна збіраюцца на так званай рытуальнай паляне, дзе, як у царскія часы, дэманструюць свае трафеі. На гэтай пляцоўцы, як мы змаглі пераканацца на свае вочы, ёсць усе ўмовы, каб паляўнічым яшчэ і адпачыць ля вогнішча, і паласавацца кавалачкам ад сваёй здабычы.\n— Заўсёды цікава было назіраць за паляўнічымі з Германіі, — кажа Уладзімір Яўгенавіч. — Паляванне для іх — асаблівы рытуал, спалучаны з пераапрананнем у спецыяльную форму, яркім элементам якой з’яўляюцца характэрныя тырольскія капелюшы. Пры выкладцы трафеяў спецыяльны гарніст адыгрывае над забітымі звярамі асаблівую мелодыю. І гэта зачароўвае… Наогул наш лес асаблівы, заблукаць у ім немагчыма. Не спыняюся любавацца рэдкай прыгажосцю вакол.\nСтройны шэраг высокіх соснаў, размежаваных алешынай, вязам і ліпай, уразіў і журналістаў. Яшчэ мы адчулі водар багульніка і здзівіліся відавой разнастайнасці ягаднікаў.\n— Тут у нас ёсць чарніцы, суніцы, маліна, ажына, брусніцы… Жывыя вітаміны — на любы густ і колер! — гаворыць начальнік вальера. – Ну, чым не казачны лес! Хто ведае, можа калі-небудзь знойдзем тут і папараць-кветку…\nПредыдущая записьПИНСКАЯ БОЙНЯ. ПРИГОВОР\nСледующая записьПракуратура накіравала ў суд чарговую справу аб паклёпе


Генадзь Балбатоўскі: Пуцёўкі ў беларускія санаторыі ў 2015 годзе ўзнімуцца ў цане да 16 працэнтаў | Навіны Беларусі | Беларускія навіны | Беларусь - афіцыйныя навіны | Мінск | БелТА\nГенадзь Балбатоўскі: Пуцёўкі ў беларускія санаторыі ў 2015 годзе ўзнімуцца ў цане да 16 працэнтаў\nІнтэрв'ю 05.12.2014 | 15:21\nУ Беларусі на аздараўленне і санаторна-курортнае лячэнне насельніцтва, у тым ліку дзяцей, ветэранаў, інвалідаў выдзяляюцца значныя грашовыя рэсурсы. У краіне захавана і пастаянна ўдасканальваецца лячэбная і матэрыяльна-тэхнічная база здраўніц і лагераў. Яны набываюць усё большую папулярнасць і ў іншаземцаў, таму штогод расце экспарт санкурпаслуг (аб гэтым сегменце рыначных адносін яшчэ 10 гадоў таму нават і не марылі). Аб тым, як зменіцца кошт пуцёвак у 2015 годзе, якой будзе датацыя на дзіцячы адпачынак у летні аздараўленчы перыяд, які ліст чакання пуцёўкі для працуючых і пенсіянераў, ці накрыюць шведскі стол у беларускіх здраўніцах, на што скардзяцца іншаземцы пасля наведвання санаторыяў і ці забяспечваецца даступнасць пуцёвак для беларусаў, у гутарцы з карэспандэнтам БЕЛТА расказаў дырэктар Рэспубліканскага цэнтра па аздараўленні і санаторна-курортным лячэнні насельніцтва пры Савеце Міністраў Генадзь Балбатоўскі.\n- Генадзь Мікалаевіч, пуцёўкі на 2015 год рэспубліканскім цэнтрам ужо закуплены. Такім чынам, можна гаварыць аб тым, ці захаваецца аб'ём аздараўлення насельніцтва ў будучым годзе.\n- Аздараўленне і санаторна-курортнае лячэнне ў 2015 годзе пройдуць больш за 1,3 млн. чалавек, што адпавядае паказчыку бягучага года. Прычым больш за 700 тыс. пуцёвак у наступным годзе будзе выдзелена прадстаўнікам розных катэгорый насельніцтва з прыцягненнем сродкаў рэспубліканскага бюджэту і дзяржаўнага сацыяльнага страхавання, астатнія 600 тыс. пуцёвак паступяць у свабодную рэалізацыю для фізічных і юрыдычных асоб (чакаецца, што з іх больш як 240 тыс. пуцёвак набудуць іншаземцы).\n- Атрымліваецца, што замежныя грамадзяне зоймуць нішу 40 працэнтаў ад усёй свабоднай рэалізацыі. Існуе меркаванне, што беларусы ўшчэмлены ў магчымасці адпачынку ў айчынных здраўніцах. Гэта так?\n- Гэта памылковае меркаванне. Штогод павялічваецца аб'ём свабоднай рэалізацыі пуцёвак, расце і колькасць іншаземцаў, якія набываюць пуцёўкі. Аднак, хачу падкрэсліць, удзельная вага пуцёвак, рэалізуемых замежным грамадзянам (80 працэнтаў з іх - расіяне), істотна не змяняецца. Вядома, пра пуцёўку трэба паклапаціцца загадзя. Тады і праблем з яе набыццём не будзе.\n- Якая цэнавая палітыка ўласнікаў здраўніц адносна цэн на пуцёўкі для беларусаў і іншаземцаў?\n- У большасці санаторыяў (каля 60 працэнтаў) цэны аднолькавыя і для адных, і для іншых. Там, дзе розніца існуе, яна складае каля 20 працэнтаў. Інакш кажучы, іншаземцы плацяць на 20 працэнтаў больш.\n- А з улікам аплаты паслуг пасрэднікаў гэта цана для іх становіцца значна вышэйшай?\n- Цяпер у людзей - незалежна ад таго, у якой краіне яны жывуць, - ёсць магчымасць купіць пуцёўкі ў самім санаторыі, у тым ліку праз паслугі інтэрнэт-продажу, якая ўкаранёна практычна паўсюль. І значыць, можна пры жаданні не карыстацца пасрэдніцкімі паслугамі і, адпаведна, не плаціць за іх.\nТрэба адзначыць, што санаторыі апошнія гады актыўна развіваюць свае маркетынгавыя службы, каб менш залежаць ад пасрэднікаў. Аб'ём продажу пуцёвак праз турфірмы зніжаецца.\n- Цікава, а на што скардзяцца людзі, пабываўшы ў нашых санаторыях?\n- Сярод тых, хто звяртаецца ў рэспубліканскі цэнтр са скаргамі, пераважаюць расіяне. На маю думку, часцей за ўсё нараканні ўзнікаюць, калі чалавек едзе ў санаторый з завышанымі чаканнямі. Але ж ніякіх складанасцей няма загадзя азнаёміцца з умовамі пражывання, лячэння, харчавання, адпачынку - на сайтах, як правіла, размяшчаецца вычарпальная інфармацыя, аж да фатаграфій санвузлоў. І тады не давялося б скардзіцца на тое, што ў нумары на сценах - папяровыя шпалеры, а не фарба-пабелка.\nТрэба падкрэсліць, што ніводнай скаргі на якасць аказання медыцынскіх і аздараўленчых паслуг не было. Ды і наогул абгрунтаваных скаргаў - адзінкі.\nКолькасць зваротаў грамадзян у бягучым годзе знізілася на 5 працэнтаў, прычым такая тэндэнцыя назіраецца на працягу апошніх гадоў. Практычна ўдвая зменшылася колькасць зваротаў у рэспубліканскі цэнтр на асабісты прыём. Лічу, гэта паказчык таго, што праблем у людзей з набыццём пуцёвак і якасцю аздараўленчых паслуг становіцца менш.\n- А ці згадваецца сярод прэтэнзій уладальнікаў пуцёвак адсутнасць у санаторыях шведскага стала?\n- Дыетычнае харчаванне - адзін з прынцыпаў лячэння. На мой погляд, калі бескантрольны прыём ежы ператвараецца ў бязмежны, гэта ні да чаго добрага не прыводзіць. Прызнаюся, раней лічыў, што шведскі стол - сучасны тып арганізацыі харчавання, у тым ліку для санаторыяў. Цяпер жа ўпэўнены ў адваротным. А вось шведскі стол з агародніны, зеляніны і фруктаў - іншая справа. Такія бары з фруктамі і агароднінай - ідэя вельмі добрая, яна ўжо рэалізуецца ў некаторых санаторыях.\n- Ці ёсць факты нядобрасумленнай канкурэнцыі з боку беларускіх здраўніц?\n- Думаю, не. Ва ўсякім разе, ніколі аб гэтым не чуў.\n- Які аб'ём сродкаў рэспубліканскага бюджэту і дзяржаўнага сацыяльнага страхавання выдзелены на закупку пуцёвак на 2015 год? І па якіх лотах яна праводзілася?\n-У цэлым на аздараўленне і санаторна-курортнае лячэнне насельніцтва выдзелена больш за Br1,3 трлн - гэты аб'ём фінансавання перавышае ўзровень 2014 года. Лотаў жа было пяць. І па кожным з іх ёсць пазітыўная (няхай і невялікая) дынаміка - пуцёвак закуплена больш, чым на 2014 год.\nТакім чынам, першы лот - пуцёўкі для жыхароў забруджаных тэрыторый (іх набыта 71 тыс. плюс 8 тыс. у замежныя здраўніцы "Цэнтркурорта" на агульную суму Br632 млрд). Гэта дасць магчымасць задаволіць у поўнай меры патрэбнасць у санкурлячэнні і аздараўленні ўсіх жадаючых і маючых права на так званую чарнобыльскую льготу. Другі лот - пуцёўкі для дзяцей у суправаджэнні бацькоў, на гэтыя мэты накіравана Br71,3 млрд, закуплена 10,5 тыс. пуцёвак у здраўніцы на тэрыторыі рэспублікі і 1,27 тыс. - за яе межамі. Трэці лот - пуцёўкі для дзяцей-інвалідаў, на іх закупку затрачана Br24,7 млрд, набыта 4,2 тыс. пуцёвак для лячэння ў Беларусі і 380 - у аддзяленне для дзяцей-інвалідаў у санаторыі "Друскінінкай". Чацвёрты лот - пуцёўкі на санкурлячэнне дзяцей без суправаджэння дарослых, закуплена 22,6 тыс. пуцёвак у мясцовыя здраўніцы плюс 4,5 тыс. у санаторыі "Цэнтркурорта" за межамі краіны на агульную суму Br126,8 млрд. Пяты лот - пуцёўкі для дарослых: за Br143 млрд набыта 40,2 тыс. пуцёвак, уключаючы 14,5 тыс. - у чатыры санаторыі сістэмы Мінпрацы і сацабароны.\n- Які цяпер ліст чакання на атрыманне пуцёўкі сярод розных катэгорый?\n- З забеспячэннем пуцёўкамі дзяцей ніякіх праблем няма - 50 працэнтаў юных беларусаў ва ўзросце ад 3 да 18 гадоў рэалізуюць сваё права на аздараўленне і санаторна-курортнае лячэнне. І такая сітуацыя захоўваецца ўжо на працягу некалькіх апошніх гадоў.\nСанаторна-курортнае лячэнне і аздараўленне прадастаўляецца 100 працэнтам дзяцей-чарнобыльцаў (размова аб тых, хто мае права на льготу і жадае атрымаць пуцёўку).\nШто датычыцца працуючых жыхароў рэспублікі, то чарга фарміруецца ў камісіях па аздараўленні па месцы работы, мы не маем дакладныя даныя.\nГрамадзяне, якія маюць пазачарговае і першачарговае права на атрыманне пуцёўкі (інваліды, удзельнікі Вялікай Айчыннай вайны, а таксама інваліды першай і другой груп), рэалізуюць сваё права ў адпаведнасці з заканадаўствам адзін раз у год або адзін раз у два гады.\nНепрацуючыя пенсіянеры чакаюць сваёй чаргі 3-4 гады ў залежнасці ад рэгіёна рэспублікі, у Мінску - да 5 гадоў. Хачу ўдакладніць: пуцёўкі размяркоўваюцца па рэгіёнах прапарцыянальна колькасці маючых патрэбу ў санкурлячэнні, а паколькі ў сталіцы пенсіянеры больш сацыяльна актыўныя, то і чарга тут даўжэйшая. Зрэшты, у былыя часы яна расцягвалася і на 10 гадоў. Як удалося скараціць? За кошт таго, што пуцёўкі набываюцца не толькі ў санаторыі для пажылых людзей і інвалідаў сістэмы Мінпрацы і сацабароны, але і ў іншыя здраўніцы (напрыклад, на 2015 год у гэтым спісе 22 санаторыі, якія сталі пераможцамі ў конкурсе па выніках адкрытых таргоў).\n- Якімі крытэрыямі кіраваўся цэнтр пры выбары пастаўшчыкоў пуцёвак?\n- Існуе зацверджаная Міністэрствам эканомікі формула разліку па двух крытэрыях - цана і якасць прадастаўляемых паслуг. Калі раней прыярытэт аддаваўся цане, то цяпер - якасці (яе ўдзельная вага ў комплексным бале ацэнкі вырасла да 51 працэнта).\nХачу падкрэсліць, што ўласнікі здраўніц прыкладаюць усе намаганні для таго, каб пашырыць спектр і павысіць якасць аказання паслуг (практычна няма санаторыяў, дзе прадастаўлялася б менш за 200 паслуг). Напрыклад, больш як палавіна санаторыяў маюць свае свідравіны лячэбнай мінеральнай вады, многія выкарыстоўваюць лячэбныя гразі возера Дзікае, прымяняецца таксама спалучэнне мінеральных вод і гразей. У здраўніцах устаноўлена сучаснае абсталяванне, якое дае магчымасць аказваць фізіятэрапеўтычныя працэдуры на высокім узроўні. Да паслуг адпачывальнікаў - 8-12 відаў масажу, касметычныя кабінеты, інфрачырвоныя саўны, спелеакліматапячоры, крыясаўны. Укараняюцца і такія даволі экзатычныя паслугі, як лячэнне п'яўкамі, пчоламі.\nВялікія намаганні і фінансавыя сродкі ўкладаюцца ва ўмацаванне матэрыяльна-тэхнічнай базы. Напрыклад, толькі ў мінулым годзе на гэтыя мэты накіравана Br740 млрд - трэць выручкі ад свабоднай рэалізацыі пуцёвак.\nРэканструкцыя санаторыяў нацэлена на павышэнне камфортнасці для адпачывальнікаў. У былыя часы нумары ў санаторыях былі 2-3-4-месныя, пра люксы ніхто і не чуў. А цяпер людзі хочуць пасяляцца толькі з членамі сям'і або ў аднамесны нумар, каб не толькі атрымаць медыцынскую дапамогу, але і псіхалагічную разгрузку.\n- Еўрапейцы лічаць, што адпачынак, аздараўленне і спа - трыадзіныя. Як ідзе ўкараненне ў беларускіх санаторыях спа-паслуг?\n- Сапраўды, еўрапейскі спажывец настроены на атрыманне гэтага віду прывычных для сябе паслуг. Спа выкарыстоўваюць больш за 30 санаторыяў, а ў некаторых здраўніцах функцыянуюць паўнацэнныя спа-цэнтры. Развіццё гэтага напрамку дзейнасці дасць магчымасць скласці канкурэнцыю балтыйскім курортам, якія пазіцыянуюць сябе на рынку як спа-адпачынак.\n- Ці ёсць даныя аб кошце паслуг у параўнанні з іншымі краінамі?\n- Так, мы праводзілі такі маніторынг па выніках першага паўгоддзя. Калі ў здраўніцах Беларусі адзін ложка-дзень у стандартным двухмесным нумары каштаваў у сярэднім Br350 тыс., то ў сярэдняй паласе Расіі - Br872 тыс., ва Украіне - Br968 тыс., у краінах Балтыі - Br890 тыс., у атэлях Турцыі - Br1 млн 131 тыс.\n- А якія прагнозы на кошт пуцёвак у 2015 годзе?\n- Што датычыцца пуцёвак, закупленых на наступны год рэспубліканскім цэнтрам за сродкі рэспубліканскага бюджэту і дзяржаўнага сацыяльнага страхавання, то іх кошт узрасце ў межах 16 працэнтаў у параўнанні з 2014-м. У санаторыі для дарослых адзін ложка-дзень у стандартны двухмесны нумар будзе каштаваць Br310 тыс., для дзяцей без суправаджэння дарослых - Br263 тыс., для дзяцей-інвалідаў - Br306 тыс., для дзяцей з бацькамі - Br326 тыс., для дзяцей з чарнобыльскіх рэгіёнаў у складзе арганізаваных груп - Br258 тыс. Хачу падкрэсліць, што ў адпаведнасці з дагаворам кошт пуцёвак у 2015 годзе застанецца нязменным.\n- Ці прагназуеце вы рост кошту пуцёвак у свабоднай рэалізацыі?\n- Істотнага росту, я лічу, не будзе, ва ўсякім разе, у першым паўгоддзі. Сярэднегадавая запаўняльнасць здраўніц цяпер каля 90 працэнтаў, яна захаваецца на гэтым жа ўзроўні і ў 2015 годзе. Разам з тым даводзіцца канстатаваць, што попыт на пуцёўкі ў бягучым годзе крыху знізіўся. Хоць глыбіня продажаў па-ранейшаму даволі вялікая - каля 3 месяцаў. Гэта значыць, што ў некаторыя здраўніцы пры ўсім жаданні не ўдасца ўжо купіць пуцёўкі на люты - яны рэалізаваны ў поўным аб'ёме. І гэта пры тым, што люты і сакавік - самыя непапулярныя месяцы.\nТрэба адзначыць, што ў свабоднай рэалізацыі пуцёўкі ў сярэднім на 25-30 працэнтаў даражэйшыя, чым закупляемыя цэнтрам. Кошт пуцёўкі ўстанаўліваецца ўласнікам здраўніцы зыходзячы з попыту на пуцёўкі, комплексу аказваемых паслуг, развіцця інфраструктуры і г.д. Напрыклад, у некаторых санаторыях адзін ложка-дзень абыходзіцца пакупніку пуцёўкі да $100, і нават пры такой высокай цане попыт перавышае прапанаванне. Але ёсць і санаторыі, дзе ложка-дзень каштуе Br265 тыс. Словам, у кожнай здраўніцы свая катэгорыя спажыўцоў.\n- Генадзь Мікалаевіч, ці павялічыцца памер датацыі на дзіцячыя пуцёўкі ў летні перыяд?\n- Плануецца, што рост складзе ў межах 16 працэнтаў. Нагадаю, у 2014 годзе са сродкаў дзяржаўнага сацыяльнага страхавання на патанненне адной пуцёўкі ў аздараўленчыя, спартыўна-аздараўленчыя лагеры з кругласутачным знаходжаннем было выдзелена Br1 млн 200 тыс., з дзённым знаходжаннем - Br500 тыс., у профільныя аздараўленчыя лагеры з кругласутачным знаходжаннем тэрмінам не менш за 9 дзён - Br520 тыс., а датацыя на пуцёўку ў лагер працы і адпачынку з дзённым знаходжаннем склала Br560 тыс. У цэлым фінансаванне на летнюю аздараўленчую кампанію бягучага года склала Br277,4 млрд, уключаючы Br3,7 млрд - на падрыхтоўку стацыянарных лагераў да прыёму дзяцей. На канікулах былі аздароўлены 367,9 тыс. беларускіх школьнікаў (103,8 працэнта да плана).\nАдметнай асаблівасцю летняй аздараўленчай кампаніі сёлета была стаўка на работу профільных лагераў. Яна сябе поўнасцю апраўдала. У профільных лагерах адпачылі больш за 35 тыс. школьнікаў ва ўзросце ад 15 да 18 гадоў, у тым ліку ў лагерах працы і адпачынку, дзе аздараўленне і адпачынак спалучаюцца з грамадска карыснай працай, - 15 тыс. падлеткаў (у мінулым годзе - 13,5 тыс.).\n- Растлумачце, калі ласка, чаму ўдзельная вага датацыі ў кошце пуцёвак у розныя катэгорыі лагераў так значна адрозніваецца: напрыклад, у лагер з кругласутачным знаходжаннем - 40 працэнтаў, а з дзённым - 90-95 працэнтаў?\n- Прынцып такі: імкнёмся да таго, каб датацыя пакрывала кошт харчавання, а астатнія расходы кампенсаваліся за кошт іншых крыніц, у тым ліку бацькоўскай даплаты (як правіла, яна складае 10 працэнтаў).\n- У гэтым годзе пуцёўкі ў крымскі санаторый "Беларусія" на другі, трэці і чацвёрты кварталы не рэалізоўваліся. А што ў планах на 2015 год?\n- У нашага цэнтра ёсць дагавор на рэалізацыю пуцёвак з Кіраўніцтвам справамі Прэзідэнта, ва ўласнасці якога знаходзіцца гэта крымская здраўніца. На першы квартал 2015 года пуцёўкі ў "Беларусію" таксама не будуць выдзяляцца, паколькі няма рэгулярных транспартных зносін. Магчымасць рэалізацыі пуцёвак для беларусаў на наступныя кварталы будзе залежаць ад сітуацыі ва Украіне, бяспекі транзіту пасажыраў. Дарэчы, грашовыя сродкі на набыццё пуцёвак у Місхор прадугледжаны.\n- Якія новыя буйныя аб'екты санкурлячэння адкрыліся ў бягучым годзе і плануюцца да ўводу ў 2015-м?\n- У бягучым годзе ва ўсіх рэгіёнах рэспублікі на базе санаторыяў адкрыты аддзяленні для дзяцей-інвалідаў, у тым ліку месцы для інвалідаў-калясачнікаў. Шмат аб'ектаў з'явілася ў Нарачанскім рэгіёне, у асноўным там пабудаваны катэджы для адпачывальнікаў. У наступным годзе адкрываецца корпус "Альфа-Радон" на 250 месц (гэта прыватныя інвестыцыі). Ён размешчаны побач з санаторыем "Радон" у Дзятлаўскім раёне Гродзенскай вобласці (уласнік - ААТ "Белаграздраўніца"). Тут прымяняюцца ўнікальныя для Беларусі прыродныя лячэбныя фактары - радонавыя воды і сапрапелевыя гразі ў спалучэнні з эфектыўнымі лячэбнымі методыкамі.


Як выклікаць хуткую з "Мегафона"?\nХуткасны тэмп жыцця, звычайныя дні і выхадныя ... Ні адзін чалавек не ведае, што яго можа чакаць у наступную хвіліну і нават секунду. Таму вельмі важна быць падрыхтаванымі да ўсяго непрыемнага і нечаканага. Так, кожны грамадзянін у абавязковым парадку павінен ведаць нумары экстраных службаў.\nТак, вядома, іх нумары завучваць яшчэ ў пачатковых класах школы. Аднак там настаўнікі дыктуюць набор лічбаў, даступны для званка са стацыянарнага тэлефона. Аднак цяпер, у свеце інавацыйных тэхналогій, дзе і стары і малы маюць сотавыя тэлефоны, было б правільна вучыць «мабільным» нумарах экстранных службаў.\nДалей у артыкуле гаворка пойдзе пра тое, як выклікаць хуткую з "Мегафона". Таксама тут будзе прадстаўлены універсальны нумар экстраных службаў.\nЯк выклікаць хуткую з мабільнага тэлефона?\n"Мегафон" рэалізаваў гэтую магчымасць па нумары 030. Іншымі словамі, калі раптам стала дрэнна вам альбо блізкаму, мінаку і т. Д., А аператарам мабільнай сувязі з'яўляецца "Мегафон", значыць, варта тэлефанаваць па ўказаным нумары. Калі ж аператар іншай, то правільна званок ажыццяўляць па наступных нумарах:\nВыклік экстраных службаў\nТаксама ёсць і іншы спосаб, які дазваляе выклікаць хуткую з "Мегафона" - гэта нумар адзінай дзяжурнай дыспетчарскай службы. Для званка сюды спатрэбіцца набраць са свайго мабільнага тэлефона наступную камбінацыю лічбаў - 112. Пры званку па гэтым нумары дапамогуць вырашыць любую праблему, звязаную са якая здарылася экстранай сітуацыяй. 112 дазволіць выклікаць і хуткую дапамогу, і паліцыю, і супрацоўнікаў МНС. Прычым нумар даступны не толькі ў межах Расіі, але і за яе мяжой, а менавіта ў Еўропе.\nВажная асаблівасць званка ў адзіную экстраную службу - набраўшы 112 на сваім тэлефоне, грамадзянін патрапіць у бліжэйшы яе аддзяленне. Іншымі словамі, калі званок ажыццяўляецца ў Маскве, то ён будзе адрасавацца маскоўскай службе; у Разані - разанскай і т. п.\nВарта адзначыць, што камбінацыя лічбаў у залежнасці ад аператара сувязі не змяняецца; яна адзіная для ўсіх і даступная да званка нават пры адмоўным балансе. Больш за тое, трапіць у адзіную дзяжурную дыспетчарскую службу можна нават пры адсутнасці устаўленай ў тэлефон сім-карты, дастаткова наяўнасці мабільнага тэлефона.\nЗносіны пры выкліку\nЧасцей за ўсё званок у хуткую ажыццяўляецца ў стане шоку. Таму шматлікія пытанні, якія паступілі з другога боку трубкі, здаюцца бязглуздымі і могуць выклікаць агрэсію. Але важна ведаць, што супрацоўнік хуткай дапамогі пытаецца гэта ўсё нездарма, яму важна правільна ацаніць сітуацыю і адправіць да хворага менавіта таго спецыяліста, які максімальна зможа дапамагчы ў сітуацыі, якая склалася.\nТакім чынам, хутчэй за ўсё, пры тэлефанаванні ў хуткую прыйдзецца адказаць на наступныя пытанні:\nШто адбылося? Адказ павінен быць кароткі: ДТЗ, чалавек без прытомнасці і т. Д.\nХто мае патрэбу ў дапамозе? Тут варта паказаць пол, узрост пацярпелага.\nАдрас? Трэба як мага дакладней паказаць месца здарэння.\nХто вы? Трэба ўвайсці ў: імя / прозвішча, кім даводзілася пацярпеламу (сваяк, знаёмы, мінак).\nНумар тэлефона таго, хто адважыўся выклікаць хуткую з "Мегафона". Ён можа спатрэбіцца для ўдакладнення некаторых дадзеных.\nПасля таго як удалося выклікаць хуткую з "Мегафона", варта чакаць з'яўлення спецыялістаў. Гэта можа заняць 20-30 хвілін, а часам і больш. Калі столькі часу чакаць проста няма магчымасці, можна пачаць рух насустрач брыгадзе хуткай дапамогі. Але такое магчыма не ва ўсіх выпадках. Напрыклад, пры ДТЗ часта пацярпелых самастойна здабываць з машыны забараняецца, гэтым можна пагоршыць сітуацыю.\nЗараз вядома, як выклікаць хуткую з мабільнага. "Мегафон" падае гэтую магчымасць па нумары 030.\nЯк робіцца чыстка манет\nГазавая кацельня ў прыватным доме. Патрабаванні да ўладкавання\nСанаторый «Радзіма», Сочы: агляд, апісанне, асаблівасці і водгукі


Васіль Быкаў. Глухі час начы\nТой вечар, як бадай і ўсе апошнія вечары, Чарняк вяртаўся дадому позна, гадзіне а дванаццатай. У сьцішаным па-начному пад’ездзе цьмяна сьвяціла ўгары закратаваная лямпачка, ён нецярпліва і амаль машынальна ціскануў чырвоную кнопку ліфта, не адразу сьцяміўшы, што дарма, — ліфт заняты. Тое змусіла яго ціха вылаяцца: заўжды, калі трэба, ліфт гуляе недзе ўгары. Чарняк меў пэўную ў ім патрэбу, бо задоўжыўся на вуліцы, а да таго — у забягайлаўцы, дзе пасядзелі трохі з даўнім сябрам Сямёнам, а пасьля праводзілі адзін аднаго — сьпярша ён Сямёна, а пасьля Сямён яго. Усё пад размову. Але размова тая не была пустая балбатня пра баб ці пра палітыку — яны абмяркоўвалі справу. Чарняк прасіў сябра падбаць наконт невялікага крэдыту ў банку, у якім той меў свайго чалавека. Чарняку трэба было ўсяго пару мільёнчыкаў да канца квартала, можа б ён тады і вылез з цэйтноту. Днямі з Нямеччыны павінен прыбыць фургон тавару, учора ён тэлефанаваў Курту ў Мангейм. Але ж дарогі, каб іх пабурыла, ды мытні, ды пошліны, само сабой хабар — гэта яшчэ дні тры-чатыры. Крэдыт патрэбен быў дазарэзу, не пазьней чысла дваццатага. Сёньня ж пачалося шаснаццатае, Чарняк зірнуў на гадзіньнік — было дзесяць хвілін на першую. Ну дык дзе ж ліфт?\nЛіфта не было, а з кнопкай рабілася штось незразумелае — то яна бы цьмела, гатовая во-во згаснуць, і ён напагатоў трымаў на ёй палец. То раптам зноў загаралася бурштынавым колерам, і недзе ўгары чуўся далёкі гул-ляскат быццам бы ад занятага кімсьці ліфта. Счакаўшы яшчэ паўхвіліны, Чарняк гучна і злосна вылаяўся — мабыць, трэба паднімацца па лесьвіцы. Праўда, сёмы паверх — высакавата, але што зробіш? Ды ён яшчэ не стары, ёсьць моц у нагах, можа, дабяжыць хутчэй, чым вызваліцца ад нейкага дурня той ліфт.\nЗрэшты, пакуль усё ішло добра, ён даехаў да свайго паверха, адамкнуў грунтоўныя, нядаўна пастаўленыя сталёвыя дзьверы. Уключыўшы сьвятло ў цесьненькай прыхожай, акуратна зашчоўкнуў дзьверы — сьпярша з калідора, пасьля ўнутраныя. Нават пакратаў, ці добра зашчоўкнуліся. Каб знадворку нельга было адчыніць, ключ пакінуў у дзьвярным замку. Ён ведаў, што дома не было нікога, жонка з дачкой паехалі ў вёску памагаць бацькам выбіраць бульбу, і ён халасьцякаваў ужо другі тыдзень. Увогуле яму было няблага, дома ён адно начаваў, увесь дзень прападаючы ў разьездах або ў офісе фірмы, дзе і харчаваўся. А дома хіба што піў раніцай каву, ды зрэдчас уключаў тэлевізар — паглядзець навіны. Хоць навіны цяпер ішлі такія, што лепш бы іх не глядзець, здаравей пачуваўся б. Але ж мусіў — даўняя прывычка яшчэ з таго часу, як было іншае жыцьцё, і ён рабіў у канструктарскім бюро пры заводзе. Як не займаўся бізьнесам. I ніколі ня думаў, што прыйдзецца займацца, ды во давялося. А што зробіш — жыць жа трэба. Жонка на сваю настаўніцкую зарплату не пракорміць, ды і дачка падрастае. Жыцьцё даражэе, цэны пруць угару, грошай з кожным месяцам трэба ўсё болей. А бізнэс яго пайшоў уніз. Во клопат...\nЗайшоўшы сьпярша ў туалет, Чарняк паўключаў у кватэры сьвятло, любіў, каб скрозь было відна. Пасьля ўжо зьняў туфлі, павесіў на вешалку пінжак. Падумаў, што трэба пазвапіць Сёмку, але той, мабыць, яшчэ не дабраўся да свайго мікрарасну — усё ж дзьве перасадкі, на тралейбус і аўтобус. Стрэлкі на гадзіньніку ў прыхожай ужо хіліліся да гадзіны начы, скрозь стаяла глухая паўночная ціша. Ён падумаў, што заўтра трэба неяк не праспаць, а сёмай заедзе Бахмутаў, з якім яны дамовіліся паехаць на мытню — плаціць пошліну за затрыманы тыдзень таму «Камаз». У большым пакоі свае двухпакаёўкі ўключыў тэлевізар, але па экране замітусілася срэбра, трансьляцыя ўжо скончылася. Значыць, трэба класьціся спаць. Як заўжды ў канцы даўгога клапатлівага дня, адчуваў у целе лёгкую зьнямогу, не гнятлівую, а нават прыемную. Выпілі з Сямёнам няшмат, грамаў па якіх сто пяцьдзясят каньяку, цяпер адчуваў смагу, хацелася чымсьці запіць. Здаецца, у халадзільніку павінна быць бутэлька піва, успомніў Чарняк і ўключыў та кухні сьвятло. Тут было прахалодна, дзьверы ў лоджыю ён пакідаў расчыненыя, каб не сьмярдзела газам. Са стала трэба было б прыбраць — кубкі, талеркі, відэльцы, але падумаў: хай, позна ўжо. Прыбярэ заўтра ўранку. У халадзільніку сапраўды чакала яго засьцюдзянелая бутэлька «Пльзеньскага», якую ён тут жа адкаркаваў. Любімага ім фужэра па стале, аднак, не апынулася, фужэр быў у пакоі разам з сьвяточным посудам. Нетаропка і расслаблена пайшоў па яго ў большы пакой, і там, як адчыняў шкляныя дзьверцы шафы, пачуў, бы за сьцяной штось грукнула, быццам упала што на падлогу. Устрывожаны, з фужэрам у руцэ хуценька ўбег на кухню і скалануўся.\n– Чашкоў? — рыкнуў ён сьцішаным басам.\nЧарняк пралепятаў тое чужым і агідным для самога голасам, усё думаючы бязглузда жахлівае: кілер! Тады ён прапаў... А той выразна гэтак кіўнуў глушыльнікам у бок прыхожай — да вешалкі, і Чарняк бокам боязна скіраваў туды. Кілер ступіў сьледам. Пакуль ён з фужэрам у руцэ поркаўся ў кішэнях, шукаючы пашпарт, кілер сігануў да дзьвярэй і вылузнуў з замка ключы. У дрыготкай руцэ Чарняк працягнуў яму пашпарт.\nЁн разгарнуў, сунуў блізка да твару — маўляў, чытай. Бачыш: я Чарняк Павел Іванавіч, тысяча дзевяцьсот пяцьдзясят трэцяга года нараджэньня, напісана ясна і выразна, думаў ён. Кілер прачытаў і апусьціў пісталет.\nЗдаецца, абодвум стала зразумела — выйшла памылка. Чарняк упершыню за час гэтай сустрэчы выдыхнуў з грудзей агорклае паветра — ну і ну! Што далей? Але добра, што ён Чарняк, а не Чашкоў, кватэра якога месьцілася за ягонай сьцяной, у суседнім пад’езьдзе. З фасаднай сьцяны іхнія балконы былі поруч, часам у летнія дні яны нават перагаворваліся там здаля. Так што наблытаў, шаноўны спадар кілер, думаў Чарняк, стоячы перад заклапочаным начным госьцем. Квадратны твар таго перасмыкнуўся.\n– Во побач, за шафай, — паказаў Чарняк.\nЁн адчуў сябе трохі сьмялей, першы спалох мінаўся — сьцяміў, што ў гэтай непрыемнай гісторыі ён — чалавек выпадковы. Так што... Падумалася, госьць будзе кудысь тэлефанаваць, а той падышоў да тэлефона і, тузануўшы за провад, выдраў яго з разеткі. То было горш — нешта ўскладнялася...\n– Няўвязка? — спачувальна папытаўся Чарняк, як мага стараючыся захаваць спакой. Не адказаўшы, кілер зноў набраў нумар, і зноў там быў маўчок. Тады ён прысеў на табурэт, маларухавым позіркам акінуў непрыбраны стол.\nАгледзеўшы этыкетку, закінуў бутэльку і нетаропка выжлукціў палову. Чарняк стаяў сярод кухні і думаў, што нейкая халера дзесь не заладзілася, і ня ведаў спачуваць ці палохацца з тае нагоды. Найлепш, канешне, было б што-небудзь зрабіць. Але што? Выскачыць з кватэры ён ужо ня мог, патэлефанаваць таксама. Ён толькі чакаў, скоса пазіраючы на няўклюдны пісталет з таўстым глушыльнікам на канцы, што ляжаў у таго на каленях. «Магнум» — вызначыў Чарняк. Нядаўна ў нейкім галівудскім баявіку бачыў менавіта такі пісталет, гэтак названы адным з герояў.\n– Наблыталі падонкі. А ты іспалняй! Крэціны... — бурчэў кілер і падняў на гаспадара сурова насуплены твар.\n– Што — адзін жывеш?\n– Альпініст? — спытаў ён, ужо амаль што суняўшы хваляваньне. А таксама каб не маўчаць, бо ад маўчаньня проста рабілася страшна.\n– Я — кілер! Хіба не ўцяміў? — жорстка вымавіў госьць, не скрануўшыся з табурэта.\n– Ну я разумею — кілер, — вінавата сказаў Чарняк.\n– А наогул — дэсантнік.\n– Кватэра 138 — так?\n– А Чашкоў дзе? — падумаўшы, спытаў кілер. Чарняк няўцямна цепнуў плячыма — хто ведае. У грудзях у яго адразу пасьцюдзянела — ня дай Бог зразумее, ці як дазнаецца, што Чашкоў побач. Але ўсё роўна ён зрабіў выгляд, што ня ведае ніякага Чашкова, першы раз чуе гэтае прозьвішча.\n– Можа, гэта самае — трохі гарэлкі? Га?\nНяпэўнымі рухамі яшчэ дрыготкіх рук Чарняк выняў з халадзільніка пачатую бутэльку «Крышталю», кавалак каўбасы і плаўлены фінскі сырок. Хлеба ў яго не было, у хлебніцы знайшоўся толькі чэрствы кавалак батона. За чаркамі хацеў выскачыць у суседні пакой, але кілер тут жа выцяг убок нагу — стоп! Ён сам наліў сабе ў кубак ад кавы, пасьля наліў гаспадару. Яны суладна паднялі кубкі. Мусіць, з тае нагоды трэба б нешта сказаць, які тост, але не сказалі нічога і моўчкі выпілі. Чарняк з тае хвіліны пачаў адчуваць сябе трохі сьмялей, хаця разумеў, што з кілерам належыць абыходзіцца ветліва, не гнявіць яго. Лепш, канешне, задобрыць, тады, можа, яшчэ і пашэнціць выкруціцца з гэтай бяды.\n– А што вам гэты Чашкоў? Ці правініўся ў чым? — далікатна пацікавіўся ён. Кілер варухнуў тугімі плячыма.\n– Далі заданьне — іспалняю. Маё дзела цялячае.\n– Во як! — зьдзівіўся Чарняк. — Бы ў войску?\n– А я не служыў, — прызнаўся Чарняк. — Не давялося.\nКілер па той бок стала ня надта, аднак, рэагаваў на спробу гаспадара пачаць з ім размову. Засяроджана рухаючы шырокімі сківіцамі, ён даядаў каўбасу — мабыць, быў згаладнелы. Чарняк назіраў за ім і думаў: Божа, каго ён нагадвае? Нібы знаёмы твар, дзе ён мог яго бачыць? А можа, які артыст — чорт ведае. Але надта знаёмая морда.\n– А давайце яшчэ патроху, — асьмялеўшы, прапанаваў Чарняк. — Я вам яешню зраблю. Га?\n– Зрабі, — проста пагадзіўся кілер.\nЗапаліўшы газавую гарэлку на пліце, Чарняк паставіў на яе патэльню. Пакуль тая грэлася, сам напружана думаў: што ж рабіць? Як ратавацца? Саскочыць на падворак нельга — усё ж сёмы паверх, унізе асфальт. Крычаць — мабыць, прыстрэліць. I нічога здатнага пад рукамі. На стале ляжаў тупы сталовы нож з цешчынага сервіза, такім толькі намазваць масла на хлеб, А ў таго напагатове ягоны жахлівы «Магнум». Так разважаючы, Чарняк разьбіў на патэльню тры яйкі, падумаў: яшчэ ці, можа, хопіць? Як ззаду пачулася:\n– Ня кожны, праўда, — адчуўшы гумар, пагадзіўся Чарняк. — А ваша імя як, калі не сакрэт?\n– Сакрэт, — сказаў кілер. — Імя маё табе ня трэба.\n– А наогул, ты чым займаешся? — папытаўся кілер.\n– Я? Ды так, трохі бізнэсам, — сумеўшыся, адказаў Чарняк, ня ведаючы, аднак, наколькі з ім можна быць шчырым.\n– Ведаеце, ня надта. Можна сказаць — няўдала. Кілер без асаблівай цікавасьці абвёў позіркам ягоную ня вельмі шыкоўную кухню з старамодным буфетам і запэцканай газавай плітой у куце.\n– Да! I ў вас, у буржуяў, бардак, — сказаў кілер. — Як і ў нас тожа.\n– I ў вас? — не зразумеў Чарняк.\n– Куля? — зьдзівіўся Чарняк.\n– А ты думаў — піражок з макам? — гатовы быў зазлаваць кілер на няўцямнасьць гаспадара. — Вот я цябе шлёпну, а затым шлёпнуць мяне. Гэта дэмакрація.\nУ Чармяка зноў пасьцюдзянела ў грудзях ад тых яго словаў. Завошта ж яго, Чарняка, страляць? Ён жа не Чашкоў, які штось напартачыў з крэдытам ці хабарам. Не таму даў ці, можа, даў мала. Ці Чарняк вінаваты ў іхніх няўвязках, калі аднаго блытаюць з іншым, паныла думаў ён, падсмажваючы пырскотную ад масла яешню. Хутка ён паставіў патэльню перад шырокаю пысай кілера, сам сеў па другі бок стала, есьці яму не хацелася. Кілер яго і не запрашаў, правай рукой згроб відэлец, левай жа ўвесь час прытрымліваючы на каленях свой, відаць, цяжкаваты «Магнум». Чарняк глядзеў, як ён жарэ яешню і думаў усё: што рабіць? Так зброю ў яго ня вырвеш — цесна і перашкаджае стол...\n– Ну ты як хочаш, а я і яшчэ вып’ю, — сказаў кілер і зноў наліў сабе гарэлкі.\n– Думаеш, уп’юся? — раптам спытаў ён, выпрабавальна зірнуўшы на гаспадара. — Ня столькі піў...\n– Ды я нічога, — апраўдваючыся, сказаў Чарняк, думаючы, аднак, што такі сапраўды не нап’ецца. Але, можа, напіцца самому? — падумаў ён. Калі перад канцом... Але чаму — перад канцом? Усё ж ён не павінны яго застрэліць. Завошта?\n– Дык добра, — пагадзіўся Чарняк, баючыся запярэчыць.\n– Баявога Чырвонага Сьцяга. Паняў? Так што — кілер-інтэрнацыяналіст.\n– Панятна, — думаючы, аднак, пра іншае, сказаў Чарняк.\n– Праўда, — пагадзіўся гаспадар, хаця і ня думаў пра тое.\nКаб ты прапаў з сваёй ваеннай тайнай, падумаў Чарняк. Каму не вядома, колькі той набрыдзі распаўзлося па сьвеце з Афгана або Чачні, дзе гэткія добра напрактыкавалі руку. Так, што аж дагэтуль не могуць спыніцца — усё забіваюць.\n– А ў Чачні не былі? — запытаўся Чарняк.\n– А то як жа! — зноў з гонарам мовіў госьць. — Быў і ў Чачні, і яшчэ ў некаторых кропках. Задавалі мусульманам дыхту.\n– А яны — вам? — вырвалася ў Чарняка.\n– Бывала, што і яны нам, — амаль шчыра заўсьміхаўся кілер. — Аж успаміналася мамачка родная.\nЧарняк падзівіўся: гэты забойца можа нават успомніць пра маці! Хаця чаму ж не — пра сваю маці, а не пра тых мацярок, якіх там вынішчалі «градамі» ды «тунгузкамі» разам з іх дзецьмі, дарэчы. Відаць па ўсім, ад гарэлкі ён зусім не п’янеў, паводзіў сябе роўна і ўпэўнена, пакуль не выказваючы пагрозьлівых намераў. Але што ён будзе рабіць далей? Мабыць жа, вытрахнецца да раніцы. На гадзіньніку ўжо ішла трэцяя гадзіна ночы.\n– Што зыркаеш? — згледзеўшы ягоны пагляд на гадзіньнік, сказаў кілер. — Ня дужа сьпяшайся.\n– Я во пасьпяшаўся і — міма. Як бы зноў не давялося лезьці на дах. Па начы то — апаснае дзела. Чашкоў таксама пад дахам жыве?\n– Ды ня ведаю, — сумеўся Чарняк і падумаў: хоць бы ён не дазнаўся, што Чашкоў — ягоны сусед. А той, нібы зноў падслухаўшы ягоныя думкі, выняў свой тэлефон. На гэты раз сувязь яго спрацавала, яго ўчулі, і ён ціха мовіў нейкіх тры незразумелых словы — мабыць, які пароль. Пасьля засяродзіўся з увагай і нерухомым позіркам уставіўся на Чарняка.\n– Ты мяне хацеў ашукаць, — выразна абвясьціў кілер, хаваючы тэлефон.\n– Ты — Чашкоў. I не залівай мне кулі, ня пудры мазгі.\n– Я ж вам паказваў пашпарт.\n– Ну, чаму фальшывы! — пачаў нервавацца Чарняк. — Магу іншыя дакументы паказаць. Прынесьці?\n– Сядзець! — суха загадаў кілер. — Цяпер ня мае значэньня.\n– Можа быць, — проста пагадзіўся кілер. — Але не маё цялячае дзела.\n– Дык жа няправільна! — гатовы быў замаліцца Чарняк.\n– Непрафесійна, кажаш? — нібы зьдзівіўся кілер. Відаць, гэты папрок яго, аднак, уразіў. — А ты адкуль ведаеш?\n– Што ж тут ведаць! Што тут ведаць? Гэта ж і дурню вядома: невінаватага забіваць — дзе ж прафесійнасьць?\nЧарняк маўчаў — то было нешта новае. Відаць, ён зачапіў у гэтага забойцы балючы нерв і ня ведаў, кранаць яго болей ці пе чапаць.\n– Гэта правільна, — сказаў ён спакайней. — У нас уся бяда — ад начальства.\n– I ў Афгане, і ў Прыднястроўі. I тут. Адзін чорт! Мудазвоны, — злосна лаяўся кілер.\nВідаць, і яму набалела, падумаў Чарняк. Можа, варта было і далей разьвіць гэтую тэму — авось дапаможа. Асабліва, калі і яшчэ выпіць.\n– А давайце і яшчэ па каліву, — кіўнуў ён на бутэльку, дзе яшчэ штось заставалася.\n– Годзе! На заданьні не напіваюся, — сказаў кілер. — Ты мне лепш чыфіру завары.\n– Ды чаю пакуль хапае. У кожным гастраноме, — сказаў Чарняк і сумеўся, адчуўшы падвойны сэнс тае просьбы. Страшнаваты сэнс. Але ён паставіў на полымя чайнік, нарыхтаваў заварку. Усё ж трэба было заставацца спакойным.\n– Ня ведаю, як вас, а нас, бізьнесоўцаў, зусім задушылі. I падаткі, і мытні, і акцызы ды іншае — немагчыма дыхнуць, — паскардзіўся ён.\n– I ў нас ня лепей, — выдыхнуў кілер. — Парадку мала, адно — давай, давай.\n– Разарваны сувязі, — сыранізаваў Чарняк. Але госьць не зразумеў іроніі, і ён папытаўся болей сур’ёзна: — Ну, а заробкі як жа?\n– Храновыя. Кідануць пару тысяч — што на іх?\n– Даляраў — чаму рублёў. Затое сабе дзесяць тысяч.\n– Каму? — чагось ня мог сьцяміць Чарняк.\n– Да, кепскія і ў вас справы, — падумаўшы, сказаў Чарняк і наліў госьцю вялікі кубак чыфіру. Міжволі яму ўжо рабілася яго шкада. Усё ж як ні блага было ў бізнэсе, а мабыць, лепш, чым у іх кілерскай справе.\n– А ні храна! — сказаў кілер, па-свойму зразумеўшы ягоную думку. — Трэба было раней думаць.\nЧарняк няўцямна трохі памарудзіў — яны абодва ўвесь час меркавалі пра рознае.\n– Слухай, — сказаў ён амаль даверліва. — Я бачу, ты чалавек харошы. Можа, табе памагчы?\nКілер сербануў чыфіру і паківаў галавой. — Мне ўжо ніхто не паможа. Зрэшты, і табе тожа.\n– Так! — зноў з дзівосным наівам зірнуў у ягоныя вочы кілер.\n– Таго знойдуць, — упэўнена сказаў кілер і зірнуў на свій «Арыент». — Праз дваццаць хвілін.\n– Пайду. Што рабіць? Застрэлю цябе і пайду. Чарняк на хвіліну зьнямеў ад гэтае будзённае шчырасьці. Дужа не хацелася верыць, але ў той жа час ён разумеў, што кілер не падманвае, што яму з гэтай пасткі, відаць, ня выкараскацца. Але ўжо гэта чорт ведае што! Завошта яго страляць? Іхняе начальства наблытала, а яму гінуць? У чым ягоная, Чарняка, віна? Нават у чым прычына? — ён ня мог зразумець. Блытаныя думкі мітусіліся ў ягонай галаве, сэрца калацілася ў грудзях. Але дзе ж паратунак? Ён прагнуў паратунку і ня ведаў, што рабіць. Мабыць, ягоны ўсхваляваны стан заўважыў кілер, які вельмі нават спакойна мовіў:\n– А ты ня дзёргайся. Сядзь, супакойся, лягчэй будзе.\n– Лягчэй ня будзе! — ледзьве ня крыкнуў Чарняк. — Гэта безабразія!\n– Уся жысьць безабразія, — па-філасофску заўважыў кілер. — А гэта такое правіла.\n– Якое? — упіўся ў яго позіркам Чарняк. Ён хацеў ведаць усё.\n– Няўжо не ўразумеў, якое? — стрымана папракнуў яго кілер.\nТак, цяпер Чарняк зразумеў. Яго ўсё ж застрэляць. Але як жа так — ён не хацеў паміраць. Ён хацеў жыць. Асабліва цяпер, калі дамогся самастойнага, хоць і дужа клапотнага жыцьця. Сваёй справы. Хоць часьцяком ён і скардзіцца на тую справу і ўмовы працы, але ўсё ж са свайго клятага бізьнесу мае трохі больш, чым меў у канструктарскім бюро. Зноў жа жонка, дачушка Іначка... I чаго ён павінен паміраць за нейкага Чашкова, з якім у яго амаль ніякіх адносінаў, хіба дваравое знаёмства. I што ён там нарабіў, гэты ваўкаваты, увогуле маласімпатычны чалавек, што на яго нават наслалі кілера? I хто б мог падумаць? Іхнія аўтамабілі ў двары заўсёды стаялі побач — задрыпаная «сямёрка» Чарняка і ўвогуле не стары яшчэ «мэрс» Чашкова. Дваравыя аўтамабілісты заўжды пазіралі на яго з зайздрасьцю, а можа, і з затоенай варожасьцю. Але Чарняк не зайздросьціў і ніякай варожасьці не меў. Зрэшты, як і Чашкоў да яго таксама. Дык які ж д’ябал зьвёў іх у адно сьмяротнае кодла?\nТым часам, мабыць, мінула дваццаць хвілін — Чарняк ужо не сачыў за часам. Затое за ім сачыў кілер. Не ўстаючы ад стала, ён набраў свой нумар і прыклаў тэлефон шчыльненька да вуха. Чарняк напружыў слых, ды ня ўчуў нічога. Праўда, і размова была падазрона кароткая — так, не, — і кілер схаваў прыладу.\n– Да-а, — вымавіў ён. — Сплашное блядства! Ня могуць дазнацца. Што ж, пачакаем. Чыфіру вып’ем.\n– Гэта ў чым? — насьцярожыўся кілер.\n– Вядома, — лёгка адказаў кілер. — Баш на баш. Вы — нам, мы — вам, як у КДБ. Ён дзе жыве?\n– Тут блізка, — сказаў Чарняк.\nКілер зноў дастаў свой жахлівы тэлефон і зноў штось буркнуў, — мусіць, на іх шыфраванай мове. Трохі счакаў адказ. Чарняк сядзеў, бы на іголках, і караў сябе думкай: што ўдумаў зрабіць! Ты ж прадаеш чалавека, які табе не зрабіў кепскага. Але тут жа зьявілася іншая думка: а што ён зрабіў добрага? Летась пазычыў каністру бензіну, як не было на запраўках, дык жа Чарняк аддаў і падзякаваў. I ўсё ж было вельмі пагана на душы — пакутна і брыдка. Хіба трохі апраўдвала думка, што не па сваёй волі. Ён жа змушаны. Што ж, лепей, калі яго тут застрэляць на гэтай кухні? I завошта? У Чашкова дык, мабыць, хоць ёсьць правінка, пэўна, якаясь прычына, калі прыслалі кілера. А Чарняк чысты, як перад Богам.\n– Во ты пытаўся, як кілерам стаў? Дык скажу: каб аднаго мудака ўхлопаць. Даволі пузатага. Ды, здаецца, ён мяне хлопне, — сказаў між тым кілер.\nМяркуючы па ўсім, так яно і выходзіла — яны там не маглі знайсьці Чашкова, кілераў тэлефон маўчаў. А Чарняк тым часам адумаўся, ён ужо шкадаваў, што паабяцаў памагчы. Можа, яго і ня думаюць страляць, можа, гэты хмыр толькі страшыць?\n– Ну ня ведаеш, дык ня ведаеш, — няпэўна сказаў ён і зноў зірнуў на гадзіньнік. — Засталося дзесяць хвілін.\nЧарняк апусьціўся над сталом, абхапіў галаву рукамі. Божа мой, што ж гэта робіцца? Чаму так? Што ён павінны зрабіць, каб уратаваць сябе? Апроч прадажніцтва, сапраўды нічога не застаецца. Але ж ён нікога не хоча прадаваць. Ды ўсё так складваецца, што камусь трэба гінуць — або яму, або Чашкову. Хаця ў жыцьці ўсё так уладкавана, што кожны — найперш сам за сябе. Недзе чытаў: калі я не за сябе, дык хто за мяне? Праўда, далей там было напісана: калі я толькі за сябе, дык навошта я? Во дзівак-філосаф: навошта я? Быццам гэтая акалічнасьць ад мяне залежыць. Сам бы апынуўся ў маім становішчы, дык, мабыць, не напісаў бы так.\nЗдаецца, разумеючы стан гаспадара, кілер, аднак, заставаўся спакойны, нават нібы абыякавы і да гаспадара і да свайго, усё ж заблытанага, становішча. Выхлебтаўшы чыфір, зноў зірнуў на гадзіньнік.\n– Ты ведаеш, канешне, дзе гэты Чашкоў. I баішся прадаць? Што ж, усё правільна. Тваё права — баяцца, спадзявацца... Засталося пяць хвілін.\n– Дык як жа мне быць? — роспачна вырвалася ў Чарняка, і ён застыў, чакаючы адказу. Адказ мог даць кілер. Але той моўчкі ўстаў, перахапіў у правую руку свой «Магнум».\nНу во — і ўсё. Калі цяпер адмовіцца, дык гэтая хвіліна, мабыць, будзе для яго апошняй. А калі пагадзіцца — зьявіцца нейкая хоць кароценькая надзея. Канешне, яна можа і ня спраўдзіцца, можа сканаць. Сьпярша ён, затым і яна. Ці наадварот — не зразумець. Але пакуль сам жывы, жыве і яна, — блыталіся ў ягонай галаве палахлівыя думкі.\n– Надзень пінжак, — зусім па-сяброўску сказаў кілер. — На дварэ сьцюдзёна.\nТой нечаканы клопат Чарняку спадабаўся, у ім прагучала надзея, якой ён прагнуў. Ён таропка апрануў пінжак, а кілер тым часам дастаў з задняй кішэні маленькія чорныя кайданкі. Убачыўшы іх, Чарняк ледзь ня ўпаў на зьнянацку падагнутых нагах.\n– Спакойна, — сказаў кілер і зашчоўкнуў адну брасьлеціну на яго правай руцэ, а другую — сабе на левай. — Так будзе о’кей.\nГэта канец, сказаў сабе ў думках Чарняк. I раптам адчуў дзіўную палёгку, як бы скінуўшы з сябе ўвесь гнятлівы, турботны клопат. Можа таму, што раптоўна і назаўжды скончыўся пакутны працэс выбару паміж жыцьцём і сьмерцю. Пагібель перамагла, і выбару не засталося. Поўная пустка. Вакуум. Над шматлікімі праблемамі вакууму ён колісь завіхаўся ў сваім канструктарскім бюро. I ён прыпамятаў, як некаторыя пустазвоны балбочуць аб важнасьці свабоды выбару. Дзе яна ў жыцьці, тая славутая свабода, як і той знакаміты выбар? Так мала іх было пры жыцьці і зусім не засталося перад пагібельлю. Усё навакол і раптоўна адсуналася ад Чарняка, паблякла; зьніклі ўсе турботы пра сябе. Ягоныя пачуцьці запоўніла дзіўная абыякавасьць да сьвету і да сябе таксама. Падобна, ён пераставаў існаваць яшчэ да жахлівага імгненьня канца.\nI нетаропка адамкнуў дзьверы. Яны выйшлі з прыхожай, і кілер ціхенька прычыніў іх, выразна шчоўкнуўшы замкамі. Не ўратавалі і сталёвыя дзьверы, падумаў Чарняк, успомніўшы, як даставаў іх па блату на складзе, грузіў з хлопцамі ў «Калхіду». А пасьля цягаў на сёмы паверх — у кабіну ліфта яны ня ўлазілі. Трэба было... Яны ўдвух ціха спусьціліся ў незанятым на той час ліфце, выйшлі на цёмны падворак. Ім ніхто не спаткаўся ў гэты глухі час начы. А калі б і спаткаўся, дык што? Ідуць поруч два сябрукі-мужчыны, паводзяць сябе спакойна, а што позна, дык, можа, заседзеліся ў каго ў гасьцях. Кілер маўчаў, але Чарняк адчуваў скабамі ўпёрты ў яго бок глушыльнік «Магнума». Кожны момант кілер мог націснуць на спуск — варта яму было толькі вякнуць. I ён, праклінаючы ў душы забойцу і сябе разам, вёў яго да суседняга пад’езда. На што ён спадзяваўся, на што разьлічваў?..\nЯны падняліся ў ліфце таксама на сёмы паверх, і кілер сам націснуў на кнопку званка. З кватэры азваліся не адразу, давялося ціснуць яшчэ. Пасьля гаспадар сонным хрыплаватым голасам папытаўся «Хто?», і Чарняк з дрыготкай у раптам перасохлым горле назваў сябе. Няхутка яшчэ дзьверы адчыніліся, у якіх паказаўся няголены, заспаны Чашкоў з ускудлачанымі сівымі валасамі на галаве. Ён толькі зірнуў на суседа, і то быў апошні ягоны позірк перад тым, як ва ўпор хлопнуў стрэл «Магнума». Другі стрэл Чарняк чамусь не пачуў — разам асунуўся пад дзьвярыма і зьнерухомеў. Славутыя кантрольныя стрэлы былі справаю дзьвюх секунд, пасьля чаго кілер спакойна рушыў на тым самым ліфце ўніз і назаўжды зьнік у цемрыве начы.


Лоўля ракаў у Беларусі - Валожынскі раённы выканаўчы камітэт\nЛоўля ракаў у Беларусі\nЗ вядомых у свеце каля 500 відаў ракаў вадаёмы Беларусі насяляюць тры віды - рак шырокапалы, рак даўгапалы (вузкапалы) і інвазіўны від - амерыканскі паласаты рак. Шырокапалы рак з 1981 года ўключаны ў Чырвоную кнігу Беларусі, таму вылоўліваць яго забаронена.\nАб'ектам прамысловага і аматарскага рыбалоўства ў нашай краіне з'яўляецца рак вузкапалы. У адрозненне ад чырвонакніжнага субрата вузкапалы рак менш патрабавальны да ўмоў пражывання, лепш выкарыстоўвае кармавую базу, валодае больш высокімі тэмпамі росту, мае вялікую пладавітасць. Тым не менш, вылоўліваць яго варта, выконваючы пэўныя патрабаванні, устаноўленыя Правіламі здабычы, нарыхтоўкі і (або) закупкі дзікіх жывёл, якія не адносяцца да аб'ектаў палявання і рыбалоўства (зацверджаны пастановай Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 02.06.2006 № 699).\nТэрміны забароны на вылаў рака вузкапалага супадаюць з тэрмінамі асноўнай нераставай забароны на лоўлю рыбы (на тэрыторыі Мiнскай вобласці з 01 красавіка да 30 мая). Пры гэтым здабываць яйцаносных самак і самак з лічынкамі забаронена на працягу ўсяго года.\nУ асабістых мэтах грамадзянам дазволена здабываць ракаў з дапамогай ракаловак (на аднаго чалавека не больш за тры), пакідаць іх без нагляду нельга. Дазволена таксама лоўля ракаў рукамі, але толькі ў светлы час сутак. Забаронена карыстацца асвятляльнымі прыборамі і плаўсродкамі. За суткі аднаму рыбалову можна вылавіць не больш 2 кг ракаў. Акрамя таго, ўстаноўлена прамысловая мера: адлегласць ад вострага рострума да канца тэльсона павінна быць не менш за 10,5 см.\nРакалоўка ўяўляе сабой сеткаваты квадрат (круг) з дыяганаллю (дыяметрам) не больш за 100 сантыметраў з замацаванай у цэнтры прынадай (пад'ёмнік адкрытага тыпу) або пастку (даўжынёй не больш за 100 сантыметраў) з адным ці некалькімі (не больш за 5) ўваходамі з дыяметрам уваходнай адтуліны не больш за 70 сантыметраў (закрытага тыпу).\nКаля 20 гадоў таму ў некаторых прытоках Нёмана на захадзе Гродзенскай вобласці ўпершыню быў заўважаны інвазіўны від - амерыканскі паласаты рак. Асноўная небяспека яго распаўсюджвання заключаецца ў тым, што ён з'яўляецца пераносчыкам рачай чумы, застаючыся устойлівым да гэтага небяспечнага захворвання. Устойлівы амерыканскі паласаты рак і да дэфіцыту кіслароду, забруджвання вадаёмаў. Выгляд адрозніваецца высокімі тэмпамі росту і кароткім жыццёвым цыклам. На амерыканскага паласатага рака не ўсталяваная прамысловая мера, аднак, дасягаючы даўжыні ўсяго 5-7 см, ён мае нізкую харчовую каштоўнасць.\nНайбольш відавочнымі і простымі знешнімі адрозненнямі трох пералічаных відаў ракаў з'яўляюцца:\n- у шырокапалага рака - гладкі без шыпоў карапакс (затуляючы цела шчыток) і толькі па краях невялікія зярністыя грудкі, шырокія з магутна развітымі падставамі клюшні, рострум плоскі, шырокі, краi рострума без зубцоў;\n- у вузкапалага рака - пакрыты шыпамі і грудкамі карапакс, доўгія вузкія клюшні, рострум доўгі, паралельныя краш рострума ўзброены вострымі шыпамi;\n- у амерыканскага паласатага рака – светлыя чырвона-карычневыя палосы на брушной частцы цела.


Заводзіць тхара пры наяўнасці дзяцей ва ўзросце да 7 гадоў не рэкамендуецца\nГалоўная ➠ Чалавек ➠ Заводзіць тхара пры наяўнасці дзяцей ва ўзросце да 7 гадоў не рэкамендуецца\nАпублікавана 09.01.2015 13:10\nУ многіх сем'ях жывуць хатнія гадаванцы. Гэта могуць быць не толькі коткі і сабакі, але і марскія свінкі, чарапахі, хамякі. Часам уладальнікі кватэр або дамоў выбіраюць больш экзатычных жывёл.\nКалі чалавек мае жаданне завесці тхара, то яму варта ўлічыць некалькі важных фактараў. Існуюць нюансы, пра якія неабходна ведаць кожнаму, хто хоча стаць гаспадаром такога гадаванца. Перш за ўсё трэба высветліць, якія прышчэпкі рабіць хорьку. У залежнасці ад часу года гэтыя жывёлы паддаюцца ўплыву рознага роду патагенных вірусаў і мікробаў, што павялічвае верагоднасць ўзнікнення захворванняў у тхара.\nУ выпадку, калі чалавек пакутуе алергіяй на поўсць або пахі, яму неабходна пракансультавацца ў спецыяліста, каб вызначыць наколькі небяспечным для яго будзе знаходжанне тхара ў доме. Варта заўважыць, што скурка гэтых жывёл мае спецыфічны пах, а інтэнсіўнасць водару залежыць ад полу тхара. Самцы пахнуць мацней самак. Нованароджаныя тхары таксама валодаюць спецыфічным пахам, які па меры сталення знікае. Калі ў сям'і ёсць дзеці ва ўзросце да 7 гадоў, заводзіць тхара не рэкамендуецца. Спецыялісты сцвярджаюць, што гэтыя жывёлы лёгка ўзрушваюцца. Нават пры правільным выхаванні моцна разгуляўся тхор можа ўкусіць дзіцяці. Маленькія дзеці рэдка кантралююць свае руху, з-за чаго павялічваецца верагоднасць нанясення сур'ёзных цялесных пашкоджанняў жывёле. Калі дзіця спакойны і адказны, то ў бацькоў няма падставы турбавацца ні аб сваім чадзе, ні пра гадаванца. Наяўнасць у кватэры грызуноў, рэптылій або сабак паляўнічай пароды з'яўляецца непажаданым, паколькі тхары могуць стаць для іх здабычай.\nПерш чым купляць шчанюка тхара, трэба паназіраць за яго паводзінамі. Цікаўнасць і гуллівасць сведчаць аб тым, што жывёла мае добрае самаадчуванне. Можна ўзяць звярка на рукі. Калі гадаванец паводзіць сябе вяла і не праяўляе ініцыятывы, то хутчэй за ўсё ён хворы. Паглядзіце на жывот тхара, такім чынам можна вызначыць яго падлогу. У здаровага жывёльнага нос чысты, мокры і халодны. Заднія лапы шчанюка тхара не павінны распаўзацца па баках, хоць у двухмесячных шчанюкоў гэта з'ява лічыцца нармальным.\nНавукоўцы распрацавалі метад для бязбольнага плота крыві\nРасею чакае снежаньская эпідэмія грыпу\nСталы для працы стоячы былі прызнаныя бескарыснымі


02.05.2001 / 13:00\n№ 18 (227), 2 траўня 2001 г.\nТатары пачалі зьяўляцца ў нашым краі ў XIV ст. — на запрашэньне вялікіх князёў або трапіўшы ў палон. Гэтая разнамасьцевая маса імігрантаў, у асноўным ваяроў рознага этнічнага паходжаньня, цалкам захавала толькі сваю веру і зьвязаныя зь ёй абрады. А вось культуру і мову амаль што страціла. Да таго ж, жаніцца прыбылыя татары мусілі зь беларускамі, бо сваіх кабет ня мелі, праз што згубілі адметнае аблічча.\nТрэба адзначыць розьніцу паміж нашымі й казанскімі татарамі (якія яшчэ гадоў сто таму зваліся булгарамі). Нашым шмат бліжэйшыя крымскія татары, хаця й нельга сьцьвярджаць, што гэта адзіны народ. На нашу думку, больш слушна акрэсьліць беларускіх татараў як рэлігійную, а не этнічную групу ў складзе беларускай нацыі.\nЯк кажа аўтар “Рысале-і-Татар-і-Ляг” (паведамленьне пра становішча татараў у Рэчы Паспалітай, складзенае для турэцкага султана ў 1557—58 г.), іх на той час было дзьвесьце тысячаў, аднак больш праўдзівымі выглядаюць зьвесткі польскага дасьледніка Дзядулевіча. Ён лічыў, што у XV ст. татараў было 10, у ХVI — 30, у пачатку XVII ст — 40, а пры канцы стагодзьдзя (пасьля вайны з Масковіяй) — ізноў толькі 10 тысячаў. Аўтар “Рысале” піша, што мовы сваёй яны збольшага ня ведалі, актыўна ёй не карысталіся, а паслугоўваліся тутэйшай гаворкай.\nДля набажэнства татары карысталіся арабскай і турэцкай мовамі, але, каб тлумачыць сэнс арабскіх і турэцкіх тэкстаў, перакладалі іх на беларускую. Апроч таго, паўстала вялізнае мноства мясцовай літаратуры, якая хоць і мела, у асноўным, рэлігійную скіраванасьць, але не пакідала па-за ўвагай і сьвецкае жыцьцё.\nТатары прынесьлі ў беларускую культуру сваё пісьмо — “аліф”. Яго называюць “арабскім”, аднак створанае яно хутчэй на пэрсыдзка-цюрскай аснове, пра што сьведчыць наяўнасьць у пэрсыдзкім і беларускім аліфах літараў “п”, “ж”, “ч”, якіх няма ў сапраўднай арабскай абэцэдзе. Наагул, наш аліф розьніцца ад пэрсыдзкае абэцэды толькі наяўнасьцю літараў “дзаль” і “цад” і адсутнасьцю літары “гаф”. Цяжка сказаць, якая цюрская абэцэда найбольш паўплывала на фармаваньне аліфу, бо больш-менш поўнай адпаведнасьці ні з адной з разгледжаных намі абэцэдаў цюрскіх народаў на арабскай аснове (сёньня амаль усе цюрскія народы маюць пісьмовасьць на аснове лацінскага альфабэту) ня знойдзена, хаця відавочнае запазычаньне адтуль спосабу пазначэньня мяккасьці зычных (“к”, “т” і г.д.). Сыстэма пісьма беларускіх мусульманаў прыдатная для выкарыстаньня ня менш за кірыліцу ці лацінку — у гэтым мы пераканаліся, папрасіўшы іранскіх сяброў прачытаць тэксты, пісаныя беларускім аліфам — нягледзячы на акцэнт мы свабодна разумелі чытанае.\nЗа некалькі стагодзьдзяў мусульмане стварылі вялізны аб’ём беларускамоўнае літаратуры. Уся яна падзяляецца на Кітабы, Хамаілы, Тапсіры й Тэджвіды.\nКітаб — кніга вялікага аб’ёму (часам за тысячу старонак), разнастайнага жанру й зьместу. Хамаіл — нешта кшталту малітоўніка, значна меншы па аб’ёме. У Кітабах пануюць беларуская і польская мовы, а ў Хамаілах — арабская й старатурэцкая. Да першай усясьветнай вайны Хамаіл быў у кожнай татарскай сям’і (у кнізе «Литовско-польские татары: наследники Золотой Орды», выдадзенай у 1994 г. у Казані, апавядаецца такі факт: на палёх аднаго з Хамаілаў нейкі афіцэр, паўстанец 1794 г., запісаў, што падчас абароны перадмесьцяў Вільні загінула шмат афіцэраў-татараў). Тапсіры зьмяшчаюць тэксты Кур’ану з падрадковым перакладам на беларускую ці польскую мову і тлумачэньнямі. Тэджвіды — выклады правілаў чытаньня Кур’ану, пісаныя яны па-старатурэцку з падрадковым перакладам на беларускую ці польскую.\nXIX ст. было апошнім векам беларускае ісламскае кнігі. Беларускія малны (мулы) трымаліся народнае мовы, несьлі слова Бога й прарока Божага па-беларуску дый стварылі цэлую бібліятэку тэалягічнае літаратуры на беларускай мове.\nНа жаль, дасёньня нашыя навукоўцы не займаліся гэтымі кнігамі сур’ёзна. Вывучэньне літаратуры беларускіх мусульманаў пачалося з працы А.Мухлінскага “Изследованіе о происхожденіи и состояніи литовских татаръ” (СПб, 1857), дзе ён падаў узоры тэкстаў з трансьлітарацыяй на кірыліцу. Кніжка прайшла амаль незаўважанай — напрыклад, Я.Карскі скарыстаў са зьмешчанага ў ёй матэрыялу толькі ў 1922 г. Пасьля вывучэньнем Кітабаў займаліся Я.Станкевіч, А.Шлюбскі, В.Вольскі да вайны і А.Антановіч пасьля вайны, які выдаў самую грунтоўную на сёньня працу па гэтым пытаньні — “Беларускія тэксты, пісаныя арабскім пісьмом” (Вільня, 1968). (Менавіта ён, прааналізаваўшы 23 кніжкі XVII—XX ст., прыйшоў да высновы, што польскамоўныя Кітабы, відаць, былі перакладзеныя не з усходніх моваў, а зь беларускай.) У 21-й кнізе “Запісаў” Беларускага Інстытуту Навукі і Мастацтваў у Нью-Ёрку была надрукаваная нізка тэкстаў, падрыхтаваных Г.Александровіч-Мішкенене, а ў 1995 г. С.Шупа і Г.Александровіч-Мішкенене выдалі беларуска-турэцкі размоўнік 1836 г.\nЦяжка вызначыць, зь якіх моваў беларускія татары перакладалі свае кнігі. Калі зірнуць у надрукаваныя ў “Запісах Беларускага Інстытуту Навукі і Мастацтва” (1994, том 21) тэксты, мы ўбачым — “зь языка фарсійскага і турэцкага”. Адкрыем узоры тэкстаў, пададзеныя ў кніжцы Мухлінскага, — і ўбачым там згадку пра “Мухаммада, Пана Арабскага й Пэрскага”. Таму нельга казаць, што гэтыя тэксты перакладаліся выключна зь цюрскіх моваў, хаця сапраўды ў Кітабах часта-густа і спатыкаюцца турэцка-беларускія слоўнікі.\nМногія навукоўцы ў працах пра беларускіх татараў выяўляюць сваю некампэтэнтнасьць. Як, напрыклад, у артыкуле У.Сьвяжынскага “Цюрскія і арабскія мовы ў моўнай сытуацыі Вялікага Княства Літоўскага” (надрукаваны ў зборніку матэрыялаў ІІ міжнароднай навукова-практычнай канфэрэнцыі “Ісламская культура татараў-мусульманаў Беларусі, Летувы і Польшчы і яе ўзаемадзеяньне зь беларускай і іншымі культурамі”, Менск, 1996) — “для перадачы спэцыфічна беларускіх гукаў беларускія татары... дапоўнілі арабскае пісьмо дзьвюма неабходнымі літарамі”. Тады як у арабскай абэцэдзе 28 літараў. Калі дадаць яшчэ 2, будзе 30. Але ў альфабэце беларускіх мусульманаў 33 літары (альбо “харфы”), пра што ён сам ніжэй і піша. Пра іншыя матэрыялы гэтых зборнікаў і такое літаратуры часам проста няма чаго й сказаць: пабачыш назвы артыкулаў — і адразу разумееш, што яны ненавуковыя. Напрыклад, “Аб структуры Божага імя” (з графікамі і табліцамі). Дарэмна шукаць вычарпальную інфармацыю пра Кітабы і ў Энцыкляпэдыі Гісторыі Беларусі — нічога, акрамя агульных фразаў, там няма. Бібліяграфія да дадзенага артыкулу складаецца ўсяго з 9 крыніцаў, зь якіх 7 прыпадае на 20-я гады і толькі дзьве — на наш час (прычым адна зь іх — польская). Прыходзіцца часам сумнявацца і ў тым, што аўтар чытаў тыя кніжкі, пра якія піша, — скажам, легенду пра ўзьнясеньне Мухаммада на неба В.Несьцяровіч называе паэмай, хоць твор гэты ніяк пад азначэньне паэмы не падпадае.\nЛітаратуру беларускіх мусульманаў моцна панішчылі войны мінулага стагодзьдзя. Са Сьмілавічаў, кажуць, у 60—70-я мяхамі вывозілі кнігі, многія зь якіх у 90-х сплылі ў Савудаўскую Арабію й Кувэйт. Ёсьць падставы меркаваць, што існаваў беларускі пераклад усёй Сьвятой Кнігі Кур’ану. Ён да гэтага часу ня знойдзены, але хто ж яго шукаў...\nМатэрыялы тэмы нумару падрыхтавалі Сяргей Богдан і Вячаслаў Гушча\nЗа дапамогу ў пошуках дзякуй сп.І.Канапацкаму і доктару M.А.Галамінежаду з унівэрсытэту Машгаду (Іран)


Якаў Пеўзнер – япаніст з «шанхайскай пяцёркі» | Созвучие\nЗдараецца, што ў жыцці чалавека галоўным складнікам яго біяграфіі з’яўляецца пэўны эпізод, які займае зусім няшмат часу. А далей чалавек жыве ўспамінамі пра тое важнае здарэнне, той важны адрэзак часу, які спраектаваў яго біяграфію на ўсё астатняе жыццё. І ўжо, здаецца, нічым болей яркім і не вызначаецца яго жыццё...\nУ біяграфіі ўраджэнца Гомеля Якава Аляксандравіча Пеўзнера (Хацкелевіча) (нар.15 студзеня 1914 года), сапраўды, быў такі яркі эпізод, якога хапіла б і на некалькі жыццяў. Дакументальныя крыніцы пра яго сведчаць досыць лаканічна: «… У 1941 годзе быў накіраваны ў Кітай. Афіцыйна працаваў дырэктарам арганізацыі «Саўэкспартхлеб». Уваходзіў у склад «шанхайскай пяцёркі» савецкіх разведчыкаў. У канцы 1942 года арыштаваны японскай жандармерыяй. Прайшоў праз турму і катаванні. Быў абмяняны і вярнуўся ў СССР…» Хто не ведае, патлумачым адносна «шанхайскай пяцёркі»… У Кітаі існавала разгалінаваная сетка Галоўнага разведвальнага ўпраўлення Узброеных Сіл СССР. Склалася яна не за адзін дзень. І з пачаткам Вялікай Айчыннай вайны, несумненна, Савецкі Саюз асабліва цікавіла дзейнасць японскіх мілітарыстаў, якія акупіравалі кітайскія правінцыі, непасрэдна – Шанхай. Але і японцы не спалі ў шапку, што называецца. І ў выніку цэлага шэрагу арыштаў нанеслі значныя страты савецкай ваеннай разведцы. Былі ліквідаваны некалькі шанхайскіх рэзідэнтур. У тым ліку – і рэзідэнтура Разведупраўлення Галоўнага штаба ВМФ, якую ўзначальваў Якаў Пеўзнер. Усяго было затрымана 17 разведчыкаў. Але толькі пяць з іх з’яўляліся грамадзянамі СССР. Пасля допытаў і жорсткіх катаванняў японскі ваенна-палявы суд прысудзіў усім смяротны прысуд. Але расстралялі толькі аднаго кітайца, як прадстаўніка краіны, з якой Японія знаходзілася ў стадыі вайны. Астатнім замянілі расстрэл на тэрміны зняволення ад двух да дзесяці гадоў. А 23 лютага 1945 года (сімвалічная дата! Дзень нараджэння Узброеных сіл СССР) адбыліся перамовы паміж СССР і Японіяй, у выніку якіх 7 сакавіка прайшоў абмен савецкіх разведчыкаў на пяць японскіх грамадзян, арыштаваных у Савецкім Саюзе.\nВярнуўшыся ў Маскву, Якаў Пеўзнер пайшоў працаваць у Інстытут сусветнай гаспадаркі і сусветнай палітыкі. Варта ўзгадаць, што яшчэ да вайны Якаў Пеўзнер паступіў вучыцца ў Інстытут філасофіі, літаратуры і гісторыі. Пасля першага семеста перайшоў на японскі факультэт Маскоўскага інстытута ўсходазнаўства. Закончыў гэты інстытут, пасля закончыў аспірантуру Інстытута сусветнай гаспадаркі і сусветнай палітыкі. Пасля абароны дысертацыі нашаму земляку было прысуджана званне кандыдата эканамічных навук. Дарэчы, вучоную ступень малады чалавек атрымаў у самы пярэдадзень Вялікай Айчыннай – 11 чэрвеня 1941 года… У 1947 годзе інстытут быў зліквідаваны. Частка яго супрацоўнікаў ( у тым ліку і Якаў Аляксандравіч) была пераведзена ў аддзел капіталістычных краін Інстытута эканомікі АН СССР.\nЗ 1956 года наш зямляк працаваў у Інстытуце міжнароднай эканомікі і міжнародных адносін, дзе кіраваў японазнаўчымі даследваннямі. Абараніў у 1961 годзе доктарскую дысертацыю, атрымаў званне прафесара. Быў кіраўніком групы па вывучэнні Японіі, кіраўніком аддзела эканомікі Заходняй Еўропы і Японіі, а пасля і ўзначаліў аддзел Японіі. У 1977 годзе Якаў Пеўзнер ўганараваны званнем лаўрэата Дзяржаўнай прэміі СССР. Быў узнагароджаны ордэнам Працоўнага Чырвонага Сцяга. Навуковую руплівасць былога разведчыка заўважылі і ў Японіі – адзначылі ордэнам «Святога скарба» III ступені (адбылося гэта ў 1994 годзе). Да канца свайго жыцця (памёр Якаў Аляксандравіч у 2003 годзе) вучоны займаў пасаду галоўнага навуковага супарцоўніка Інстытута міжнароднай эканомікі і міжнародных адносін, працаваў у Цэнтры Азіяцка-ціхаакіянскіх даследванняў гэтага інстытута. У 1990-я гады займаўся пытаннямі тэорыі сацыял-дэмакратыі і крытыкі камунізму і артадаксальнага марксізму. І сёння Якаў Пеўзнер у навуковым свеце застаецца адным з найгалоўнейшых расійскіх японазнаўцаў. Менавіта наш зямляк стварыў школу японазнаўцаў, якія адспрэчылі класавы падыход і сцвердзілі строгую навуковую аб’ектыўнасць галоўным крытэрыем ацэнкі творчых, навуковых памкненняў. Вучэбныя дапаможнікі, манаграфіі Я. Пеўзнера застаюцца настольнымі кнігамі для новых пакаленнячў даслдечыкаў Японіі. Дарэчы, вайсковая біяграфія зрабіла Я. Пеўзнера на доўгія дзесяцігоддзі «нявыязным». І толькі ў 1984 годзе Якаў Аляксандравіч наведаў Японію.\nДоктар эканамічных навук Якаў Пеўзнер – аўтар кніг «Манапалістычны капітал у Японіі («дзайбацу») у гады другой сусветнай вайны і пасля вайны» (1950), «Эканоміка Японіі пасля другой сусветнай вайны» (1955), «Дзяржава ў эканоміцы Японіі» (1976), «Дзяржаўна-манапалістычны капіталізм і тэорыя працоўнага кошту» (1978), «Крах камунізму і сучасныя грамадскія адносіны» (1999), «Уводзіны ў эканамічную тэорыю сацыял-дэмакратыі» (2001)…\nПрочитано 202 раз Последнее изменение Воскресенье, 23 февраля 2020 15:12\nДругие материалы в этой категории: « Ініцыятывы: Год уйгурскай літаратуры ў Беларусі Мастацкі алфавіт Марыны Капілавай »


Розніца паміж версіямі "Беларуская партыя працы" — Вікіпедыя\nРозніца паміж версіямі "Беларуская партыя працы"\nБеларуская партыя працы (правіць)\nВерсія ад 12:30, 30 жніўня 2015\n15 байтаў выдалена , 5 гадоў таму\nВерсія ад 15:46, 27 жніўня 2015 (правіць)\nGlovacki (размовы | уклад)\nВерсія ад 12:30, 30 жніўня 2015 (правіць) (адкат)\n(clean up using AWB)\n'''Беларуская партыя працы''' (''БПП'') - палітычная партыя дэмакратычнага кірунку. Створана [[25 лістапада]] [] па ініцыятыве старшыні Савета прафсаюзаў работнікаў аўтамабільнага і сельскагаспадарчага машынабудавання А. Бухвостава і старшыні Савета прафсаюзаў работнікаў радыёэлектроннай прамысловасці Генадзя Федыніча. 24 лютага 1994 партыя зарэгістравана Міністэрствам юстыцыі Рэспублікі Беларусь.\nБПП дзейнічала на аснове захавання і развіцця традыцый і прынцыпаў сацыял-дэмакратычнага і рабочага руху. Асноўная мэта –— пабудова ў Рэспубліцы Беларусь дэмакратычнага грамадства, стварэнне прававой дзяржавы на прынцыпах духоўнай палітычнай і эканамічнай свабоды чалавека, дабрабыту, маральнасці, сацыяльнай справядлівасці і згоды грамадзян. Выступае за аптымальнае спалучэнне рыначных механізмаў і дзяржаўнага рэгулявання, за ўдзел работнікаў наёмнай працы ў кіраванні дзяржаўнымі справамі, у абарону правоў і інтарэсаў працоўныхрабочых, за палітычную падтрымку прафсаюзнага руху.\n== Арганізацыйная структура ==\nАрганізацыі (партыйныя клубы) БПП былі створаны ў [[Мінск]]у, [[Брэст|Брэсце]], [[Гомель|Гомелі]], [[Барысаў|Барысаве]], [[Жодзіна|Жодзіне]], [[Асіповічы|Асіповічах]], [[Салігорск]]у, [[Бабруйск]]у і інш. Партыйныя клубы стваралісь пры наяўнасці не меньш 5 членаў партыі. На тэрыторыі аднаго раёна або горада абласнога падпарадкавання два і больш партыйных клуба аб'ядноўваліся ў рэгіянальную асацыяцыю партыі.\nКіруючы орган партыі — з'езд, на якім абіраецца старшыня партыі тэрмінам на 2 гады, намеснік старшыні, Савет партыі і Рэвізійная камісія. Паміж з’ездаміз'ездамі кіруючы орган –— савет партыі. Савет партыі фарміруе выканаўчы камітэт партыі, які здзяйсняе арганізацыйна-партыйную працу і працу па выкананню рашэнняў Савета партыі.\nНа [[Парламенцкія выбары ў Беларусі, 1995|парламенцкіх выбарах 1995]] партыя атрымала 1 мандат у Вярхоўным Савеце XIII-га склікання.\nУ ліпені 2000 партыя далучаецца да Каардынацыйнай рады дэмакратычных сіл, але пасля прыпынення членства ўэ гэтай структуры БСДП (НГ) у знак салідарнасці перастае браць удзел у пасяджэннях Рады.\n9 ліпеня 2001 Беларуская партыя працы, [[Беларуская сацыял-дэмакратычная партыя (Народная Грамада)]] і іншыя прафсаюзныя, экалагічныя, жаночыыя і моладзевыя арганізацыі аб'ядналіся уў левацэнтрысцкую [[Канфедэрацыя «За сацыяльныя перамены»|Канфедэрацыю «За сацыяльныя перамены»]], якая прэтэндавалав на ролю супрацьвагі [[Каардынацыйная рада дэмакратычных сіл|Каардынацыйнай радзе дэмакратычных сіл]].\n[[13 жніўня]] [] старшыня партыі А. Бухвостаў падпісаў пагадненне «Аб узаемных забавязаньняхзабавязаннях адзінага кандыдата і шырокай грамадянскай кааліцыі ў пэрыядперыяд і пасля выбараў ПрэзыдэнтаПрэзідэнта Рэспублікі Беларусь». Падчас прэзідэнцкіх выбараў 2001 А. Бухвостаў быў даверанай асобай кандыдата У. Ганчарыка.\nУ 2003 партыя далучылася да кааліцыі «Народная кааліцыя 5+».\n[[2 жніўня]] [] г. [[Вярхоўны суд Рэспублікі Беларусь]] ліквідаваў Беларускую партыю працы за парушэнне заканадаўства. Аднак партыя працягнула неафіцыйную дзейнасць.\nУ кастрычніку 2005 А. Бухвостаў стаў адным з арганізатараў Кангрэса дэмакратычных сіл, пасля якога члены партыі падтрымлівалі кандыдатуры А. Мілінкевіча як адзінага кандыдата на прэзідэнцкіх выбарах 2006.\n* 1.02.2002 — 1 077\n* 1.04.2004 — 1 422\n[[Катэгорыя:Палітычныя партыі Беларусі]]▼\n▲[[Катэгорыя:Палітычныя партыі Беларусі]]\nУзята з "https://be.wikipedia.org/wiki/Адмысловае:MobileDiff/2100729"